www.argument-journal.eu Published online: 25.06.2015 Argument Vol. 4 (2/2014) pp. 483–490 OBItuArIeS AnD memOrIeS / POŻegnAnIA I WSPOmnIenIA Język, logika i życie społeczne Wspomnienie o profesor Barbarze Stanosz (1935–2014) Bibliografia prac Barbary Stanosz Barbara Stanosz urodziła się w Warszawie 8 stycznia 1935 roku. Zmarła tamże 7 czerwca 2014 roku. Studiowała filozofię na Wydziale Filozoficznym uniwersy‐ tetu Warszawskiego w latach 1952–1957, specjalizując się w logice pod kierun‐ kiem tadeusza Kotarbińskiego i romana Suszki. tytuł magistra uzyskała w 1957 roku na podstawie pracy e d h s s e dedu n h ielo i ln h n edno i lne. Doktorat pt. un e n enio e e u iu lo i o lne obroniła w 1965 roku, a jej promotorem był roman Suszko. Specjalizowała się w semiotyce logicznej języków naturalnych. Przez cały czas swej akademickiej aktywności podkreślała, że jest be l f rem. można przystać na tę autodeskrypcję, przy założeniu tota lnego rozumienia przywołanego termi‐ nu. Barbara Stanosz była znakomity nauczycielem, autorką najpopularniejszych i najbardziej przystępnych podręczników wprowadzających w arkana logiki, ale także niezwykle płodnym tłumaczem literatury przedmiotu, twórczym i ory‐ ginalnym badaczem, a co najważniejsze: osobą żywo reagującą na życie spo‐ łeczne i wszelkie dotykające go aberracje. Całą jej twórczość można podzielić na kilka dominujących obszarów: (a) niestrudzone publikowanie podręczni‐ ków i materiałów dydaktycznych ( jej i eni lo i ogłoszono drukiem aż szesnaście razy1, podręcznik o i dl hu nis doczekał się ośmiu edycji, zaś wcześniejszy podręcznik - s lo i dl biblio e o n - trzech)2; (b) trudno policzalne3 przekłady kanonicznej literatury filozoficznej XX wieku, 1 Z tego co wiem, żadna inna publikacja z zakresu filozofii czy logiki nawet nie zbliżyła się do tego bezdyskusyjnego sukcesu wydawniczego. 2 Każdorazowo są to rekordy wydawnicze w zakresie szeroko pojmowanej filozofii - obejmującej logikę formalną. Żadne inne wydawnictwa filozoficzne ogłaszane w języku polskim nie doczekały się tak licznych wydań czy sumarycznie liczonych nakładów. 3 Wspomnieniu niniejszemu towarzyszy obszerna bibliografia ważniejszych prac ogłoszonych przez Barbarę Stanosz. 484 bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni bez których to translacji humanistyka w Polsce, zwłaszcza w zakresie anglosa‐ skiego piśmiennictwa metodologicznego, byłaby niewyobrażalnie uboższa; (c) autorskie prace z zakresu teorii języka naturalnego - pełne nowatorskiego, nonkonformistycznego podejścia do problematyki analizowania i rozumienia teorii języka naturalnego4; (d) problematyka aksjologiczna dotycząca obecno‐ ści w życiu społecznym arbitralnych, a jednocześnie niedostatecznie uzasad‐ nionych rozstrzygnięć aksjologicznych forsowanych w życiu społecznym przez promotorów antyiracjonalizmu rozumianego na sposób wypracowany przez Kazimierza Ajdukiewicza. Z całkowitą pewnością najważniejszym z wzmianko‐ wanych obszarów aktywności zawodowej Barbary Stanosz jest filozofia języka, choć bardziej adekwatnym określeniem - w kontekście jej aktywności ba‐ dawczej - jest: teoria języka. teor ia jęz yka natura lnego, gdyż opraco‐ wywała, przekładała, omawiała, a co najważniejsze - rozwijała w tym zakresie - prace nie tylko filozofów, ale także językoznawców, logików, informaty‐ ków, psychologów, socjologów i biologów. to Barbara Stanosz wprowadziła do polskiej humanistyki kanoniczną dla współczesnej pragmatyki logicznej pracę Herberta Paula grice'a, o i on e s , dotyczącą maksym konwersacji, czyli tak zwanej implikatury konwersacyjnej - zagadnienia podejmowanego później przez wielu innych polskich autorów pracujących w nurcie filozofii analitycznej. niepodobieństwem jest, w krótkim wspomnieniu, wskazywać na ważniejsze osiągnięcia badawcze czy choćby pobieżnie omawiać całokształt twórczości pro‐ fesor Stanosz. W tym miejscu ograniczę się do rekomendowania dwóch źródeł internetowych oraz ogłoszenia bibliografii jej prac badawczych. Połączone biblioteki Instytutu Filozofii uniwersytetu Warszawskiego, Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii nauk oraz Polskiego to‐ warzystwa Filozoficznego przechowują fragmenty księgozbioru odziedziczo‐ nego po Barbarze Stanosz. Jego zawartość można przeglądać tutaj: http:// archiwum.wfis.uw.edu.pl/bibfis/zasoby ‐i ‐zrodla/katalogi/katalog ‐kolekcji‐ ksiazek ‐odziedziczonych/ksiegozbior ‐prof ‐barbary ‐stanosz/. najlepszą formą wspomnienia profesor Barbary Stanosz jest wsłuchanie się w jej głos i sposób argumentacji: https://www.youtube.com/watch?v=wJ4Shmegmw8&feature= share. Jest to ostatnia publiczna wypowiedź profesor Stanosz. 4 Barbara Stanosz nawoływała do konsekwencji w stosowaniu narzędzi wypracowanych we współczesnej logice i metodologii nauk w odniesieniu tak do reformowania języka naturalnego, jak i bazującego na nim życia społecznego. Świetną ilustracją wzmiankowanej tendencji jest artykuł i o o lo i , wieńczący jej autorski tom o i n u lne o, ogłoszony pierwotnie - w oszczędniejszej wersji - w prasie wysokonakładowej pod wielce sugestywnym tytułem o n b e lo i . bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni 485 BIBLIOgrAFIA PrAC BArBArY StAnOSZ5 1962 marković, m. o li lo i e s esne . (Przyg. do druku B. Stanosz). Warszawa: Pań‐ stwowe Wydawnictwo naukowe. 1964 Stanosz, B. Formalne teorie zakresu i treści wyrażeń. udi o i , 15, 37–47. 1965 Achmanow, A. o i s o eles . (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Państwowe Wydawnic‐ two naukowe. nagel, e. & newman, J. r. ie enie dl . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. Stanosz, B. modalność a identyczność. [rec. Wilson, n. L., od li nd iden i : de ense]. udi ilo o ne, , 162–164. Stanosz, B. Znaczenie i oznaczanie a paradoks intensjonalności. udi ilo o ne, 1, 19–48. Suszko, r. d lo i o lne (cz. 1). (Przyg. do druku B. Stanosz). Warszawa: Pań‐ stwowe Wydawnictwo naukowe. 1966 Stanosz, B. the problem of intensionality. udi ilo o ne, , 240–245. 1967 Lanczos, C. lbe ins ein i o de s e h i . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. newsom, C. W. s o e . Po ie eo ii e ne . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. Stanosz, B. Własność i zbiór. udi ilo o ne, 2, 95–107. 1968 Arbib, m. A. : s n i e . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowe Wy‐ dawnictwo naukowe. Hempel, C. g. Pods n u odni h. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wydawnictwa naukowo ‐techniczne. 1969 Quine, W. V. O. un u i eni lo i . se e lo i no lo o ne. (Przeł. B. Stanosz). War‐ szawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. Stanosz, B. Słowo wstępne. W: W. V. O. Quine. un u i eni lo i . se e lo i no lo o ne (s. VII–XXIV). (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. 1970 marciszewski, W. (red.). en lo edi lo i . Wrocław–Warszawa: Zakład narodowy im. Ossolińskich. (Wyd. 2 uzupełnione i zmienione: 1988). Hasła encyklopedyczne autor‐ stwa B. Stanosz: 1. dziedzina relacji; 2. funkcja; 3. homomorfizm relacji; 4. identyczność; 5. iloczyn kartezjański zbiorów; 6. iloczyn względny relacji; 7. izomorfizm relacji; 8. klasa abstrakcji; 9. konwers relacji; 10. obraz zbioru wedle relacji; 11. para nieuporządkowana; 5 Opracowanie bibliografii: renata trela i grzegorz trela. W bibliografii nie uwzględniono przekładów pojedynczych, rozproszonych artykułów oraz licznych prac publicystycznych, wywiadów i wypowiedzi medialnych Barbary Stanosz. 486 bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni 12. para uporządkowana; 13. paradoks implikacji; 14. pole relacji; 15. relacja; 16. relacja antysymetryczna; 17. relacja asymetryczna; 18. relacja częściowo porządkująca; 19. relacja jednoznaczna; 20. relacja porządkująca; 21. relacja przechodnia; 22. relacja przeciwzwrot‐ na; 23. relacja równoważnościowa; 24. relacja spójna; 25. relacja symetryczna; 26. relacja wzajemnie jednoznaczna; 27. relacja zwrotna; 28. równoliczność zbiorów; 29. twierdzenie gödla. Stanosz, B. Formal theories of extension and intension of expresions. e io i , 2(1), 102–114. Stanosz, B. O pojęciu języka prelogicznego. udi e io ne, 1, 143–151. Stanosz, B. the attribute and the class. udi ilo o ne, , 89–95. 1971 nowaczyk, A. & Stanosz, B. recenzja z tomów 1–5 „Zagadnień naukoznawstwa" [rec.]. dnieni u o n s , , 506–523. Stanosz, B. i eni lo i . Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. (Wyd. 1–16: 1971– 2007). Stanosz, B. Kodeks języka naturalnego. udi e io ne, 2, 195–204. Stanosz, B. modyfikacja semantyki [rec. Wierzbicka, A., o ie ni se n ne]. udi i lo o ne, , 171–173. Stanosz, B. Problemy definicji prawdy dla języka naturalnego. udi ilo o ne, 5, 83–91. Stanosz, B. Własność i zbiór. W: J. Pelc (red.). e io ols 1 1 6 (s. 518–534). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. Stanosz, B. s lo i dl biblio e o n . Cz. 1: b ne dnieni lo i o lne . Warszawa: Wydawnictwa uniwersytetu Warszawskiego. (Wyd. 1–3: 1971–1974). 1972 Lyons, J. ho s . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wiedza Powszechna. (Wyd. 2: 1975). 1973 Stanosz, B. teoria znaczenia i oznaczania w logice tradycyjnej. W: J. Pelc (red.). udi hi s o ii se io (s. 61–72; t. 2). Wrocław: Ossolineum. Stanosz, B. Znaczenie a interpretacja. udi e io ne, , 23–33. 1974 Stanosz, B. meaning and interpretation. e io i , 11(4), 115–128. Stanosz, B. Status poznawczy semantyki. udi e io ne, 5, 101–115. Stanosz, B. W sprawie krytyki teorii języka. udi ilo o ne , 137–140. 1975 Stanosz, B. O ustalaniu znaczeń wyrażeń nieznanego języka. udi e io ne, 6, 147–155. 1976 nowaczyk, A. & Stanosz, B. o i ne ods . Wrocław–Warszawa: Zakład narodowy im. Ossolińskich. 1977 Stanosz, B. (red.). in is lo o . s esn s o lo o ne o eni eo ii . (Przeł. B. Stanosz i in). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. Stanosz, B. (1977). Wprowadzenie. Próba rewolucji w lingwistyce. W: B. Stanosz (red.). in is lo o . s esn s o lo o ne o eni eo ii (s. 5–22). (Przeł. B. Stanosz i in). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. 1978 Copleston, F. C. eli i i lo o . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax. bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni 487 Sapir, e. ul u osobo o . b ne ese e. (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Państwo‐ wy Instytut Wydawniczy. Stanosz, B. Some comments on the problem of logical form. udi o i , (1), 79–88. 1979 Stanosz, B. O uzasadnieniu teorii lingwistycznych za pomocą modeli. udi e io ne, , 6–9. 1980 Stanosz, B. (red.). ie le n u . (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Czytelnik. Stanosz, B. teorie, modele i dane empiryczne w lingwistyce. udi e io ne, 10, 75–84. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: B. Stanosz (red.). ie le n u (s. 5–25). (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Czytelnik. 1981 Stanosz, B. Human communication and its explanatory description. e io i , (1–2), 69–72. 1982 Hunter, g. e lo i . s do e eo ii s nd do e lo i ie s e o du. (Przeł. B. Sta‐ nosz). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe. 1983 Stanosz, B. O kryteriach rozumienia wyrażeń. udi ilo o ne, 5 6, 249–253. 1985 Stanosz, B. Dedukcja a behawiorystyczne pojęcie asercji. udi ilo o ne, , 59–65. Stanosz, B. theories, models, and emirical data in linguistics. W: J. Pelc i in. (red.). i n s s e nd un ion (s. 383–392). Berlin - new York - Amsterdam: mouton Publications. Stanosz, B. o enie do lo i o lne . Pod ni dl hu nis . Warszawa: Państwo‐ we Wydawnictwo naukowe. (Wyd. 1–8: 1985–2006). 1986 Quine, W. V. O. ni e ie i inne ese e lo o ne. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwo‐ wy Instytut Wydawniczy. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: W. V. O. Quine. ni e ie i inne ese e lo o ne (s. 5–15). (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. 1987 Stanosz B. Problem formy logicznej. W: W. marciszewski (red.). o i o ln . s en lo ed n s oso nie do in o i lin is (s. 226–232). Wrocław–Warszawa: Zakład narodowy im. Ossolińskich. Stanosz, B. rachunek logiczny. W: Z. Cackowski (red.). ilo o n u . s en lo e d n (s. 544–553). Wrocław–Warszawa: Zakład narodowy im. Ossolińskich. Stanosz, B. teoria relacji. W: W. marciszewski (red.). o i o ln . s en lo ed n s oso nie do in o i lin is (s. 95–101). Wrocław–Warszawa: Zakład na‐ rodowy im. Ossolińskich. 1988 Stanosz, B. Sur une propriété mystérieuse de la linguistique moderne. n es, 2 , 81–86. 1989 Stanosz, B. O potrzebie badań metafilozoficznych. udi ilo o ne, 1, 71–76. 1990 Stanosz, B. Deduction and the concept of assertion. W: e. Żarnecka ‐Biały (red.). o i oun s (s. 75–81). Dordrecht–Boston–London: Kluwer Academic Publishers. 488 bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni Stanosz, B. teoria języka a teoria dedukcji. W: J. Pogonowski & t. Zgółka (red.). u u lo i n o u o lin is n h (s. 76–85). Poznań: Poznańskie towarzystwo Przyjaciół nauk. 1991 Lasota, I. onie his o ii . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wydawnictwo Pomost. Lasota, I. ie e ie d o i. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wydawnictwo Pomost. Stanosz, B. 10 d lo o i . Warszawa: uniwersytet Warszawski. Stanosz, B. (red.). i s esn . (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Wydawnictwa uniwersytetu Warszawskiego. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: B. Stanosz (red.). i s esn (s. 5–12). (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Wydawnictwa uniwersytetu Warszawskiego. 1992 Davidson, D. se e o ie u i u le. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Stanosz, B. (red.). iule n o s eni n e P i olno i. Warszawa: SHen. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: D. Davidson. se e o ie u i u le (s. V–XVII). (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. 1993 Stanosz, B. (red.). e do u (redakcja pierwszych 60 numerów w latach 1993–2002). Stanosz, B. (red.). ilo o . en lo o i n li ne . (Przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Fundacja Aletheia. Stanosz, B. o i n u lne o. Warszawa: uniwersytet Warszawski. Stanosz, B. Wstęp. W: B. Stanosz (red.). ilo o . en lo o i n li ne (s. 5–8). Warszawa: Fundacja Aletheia. 1994 Frydman, r., rapaczyński, A., earle, J. S. i współprac. P o es i os i n inie i h b h. u os od ne i s u u sno i in s u e n o u s o e o e l d o i o ns o i edsi bio s . Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne - Central european university. Stanosz, B. o lo i l oin o ie . W: B. Skarga (red.). P e odni o li e u e lo o ne ie u (s. 328–334; t. 1). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Stanosz, B. Implikatury i intuicje. W: m. Omyła (red.). u i (s. 345–350). Warszawa: Polskie towarzystwo Semiotyczne. Stanosz, B. Quine Willard van Orman. W: B. Skarga (red.). P e odni o li e u e lo o ne ie u (s. 326–327; t. 1). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Stanosz, B. uwagi do artykułu renaty grzegorczykowej „Opis lingwistyczny a opis logiczny języka". udi e io ne, 1 20, 49–50. Stanosz, B. World and object. W: B. Skarga (red.). P e odni o li e u e lo o ne ie u (s. 335–339; t. 1). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. 1995 Carnap, r. o i n s dni . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Frydman, r. & rapaczyński, A. P u o ie s hodnie . s o i n n eniu . (Przeł. B. Stanosz). Kraków: Znak. Stanosz, B. Davidson Donald. W: B. Skarga (red.). P e odni o li e u e lo o ne ie u (s. 93; t. 3). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni 489 Stanosz, B. essays on action and events. W: B. Skarga (red.). P e odni o li e u e lo o ne ie u (s. 94–95; t. 3). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Stanosz, B. Inquires into truth and interpretation. W: B. Skarga (red.). P e odni o li e u e lo o ne ie u (s. 96–99; t. 3). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: r. Carnap. o i n s dni (s. XI–XX). (Przeł. B. Sta‐ nosz). Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWn. Stanosz, B. (red.). un u i eni hu ni u. Warszawa: Stowarzyszenie Wolnego Słowa Dom Księgarski. 1996 Brandt, r. B. . dnieni e no ne i e e . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia - Wydawnictwo naukowe PWn. 1997 Quine, W. V. O. o h d . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. 1998 Lyons, J. ho s . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Prószyński i S ‐ka. Wydanie III uzupełnione. Quine, W. V. O. d bod do n u . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. 1999 Chwedeńczuk, B. & Stanosz, B. (red.). u i seudon u lo o i eli i . Warszawa: Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa". Devlin, K. e n e us u. o s nie lo i os u niu no e os olo ii u s u. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Prószyński i S ‐ka. 2000 Quine, W. V. O. un u i eni lo i . ie i ese lo i no lo o n h. (Przeł. B. Sta‐ nosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. Stanosz B. Bełkot i przesąd. W: J. Pelc (red.). s esne hu nis (s. 63–66). War‐ szawa: Polskie towarzystwo Semiotyczne. Stanosz, B. rozwiązywanie paradoksów. udi e io ne, 25, 27–32. Stanosz, B. Słowo wstępne. W: W. V. O. Quine. un u i eni lo i . ie i ese lo i no lo o n h (s. 5–18). (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. 2001 Hempel, C. g. ilo o n u odni h. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. 2002 Clements, t. u on eli i . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Da Capo. Quine, W. V. O. ilo o lo i . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. 2004 Stanosz, B. ieniu o io li e o o ols u. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa" - Fundacja „Sapere Aude". 2006 Quine, W. V. O. o enie on olo ii. d i . P ul us . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. russell, B. eli i i n u . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa. Stanosz, B. Kazimierza Ajdukiewicza pojęcie racjonalności. W: J. Pelc (red.). ens d o . ilo o i n u ie h i ie du e i i old o os e s e o deus i nin o bi s h o n us d s e i (s. 135– –140). Warszawa: Polskie towarzystwo Semiotyczne. 490 bi u ies nd e o ies Po e n ni i s o nieni Stanosz, B. roman Suszko na uniwersytecie Warszawskim. W: J. Pelc (red.). ens d o . ilo o i n u ie h i ie du e i i old o os e s e o deus i nin o bi s h o n us d s e i (s. 231–236). Warszawa: Polskie towarzystwo Semiotyczne. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: B. russell. eli i i n u (s. 5–8). Warszawa: Instytut Wy‐ dawniczy „Książka i Prasa". 2007 Carnap, r. Pis se n ne. (Przeł. B. Stanosz i in). Warszawa: Fundacja Aletheia. Stanosz, B. Ortografia na bakier z logiką. P e l d odnio , (10), 8–9. 2008 Dennett, D. C. d o nie. eli i o is o n u lne. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. Stanosz, B. Wprowadzenie. W: D. C. Dennett. d o nie. eli i o is o n u lne (s. 7–18). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. 2009 Stanosz, B. Wprowadzenie. W: A. Zabłudowski, Pole i lo o ne (s. 5–22). (red. B. Sta‐ nosz; przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Fundacja Aletheia. Zabłudowski A. Pole i lo o ne. (red. B. Stanosz; przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Fundacja Aletheia. 2011 martin, r. m. ule e si s s d b d . lo de oble i do s lo o n h. (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Fundacja Aletheia. 2012 Berry, J. & renner, g. lub il eni . du nie on u n P . (Przeł. B. Stanosz). Warszawa: Czarna Owca. 2013 Hiż H. b is . (red. B. Stanosz & J. Woleński; przeł. B. Stanosz i in.). Warszawa: Fun‐ dacja Aletheia. e o * Adiunkt w Katedrze Logiki i metodologii nauk, Instytut Filozofii i Socjologii uniwer‐ sytetu Pedagogicznego w Krakowie. e ‐mail: trelok@gmail.com.