www.argument-journal.eu Published online: 25.06.2015 ARGUMENT Vol. 4 (2/2014) pp. 481–482 Marcin Król: Europa w obliczu końca Warszawa: Wydawnictwo Czerwone i Czarne, 2012, 215 s., ISBN 978 -83 -7700 -054 -0 Europa w obliczu końca Marcina Króla to ważna książka. Przeszła niemal bez echa - jak zazwyczaj dz ieje się w przy‐ padku społecznej recepcji znaczących książek w minionych latach. Jest to zrozumiałe o tyle, że autor wskazuje na kilka mechanizmów, które leżą u podstaw powolnego, acz syste‐ matycznego pogrążania się Europy w kryzysie, bynajmniej nie tylko i nie przede wszystkim ekonomicznym. W żadnym sensie nie jest to książka z cyklu lamentacji, które raz po raz przetaczają się, zwłaszcza w ostatnich latach, przez prasę wysokonakładową. Marcin Król, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, to autor wielu mono‐ grafi i, założyciel i długoletni redaktor naczelny czasopisma „Respublika", które przez dekady - początkowo wydawane w drugim obiegu - kształtowało po‐ glądy społeczno ‐polityczne elit intelektualnych naszego kraju. W najnowszej monografi i daje on wyraz przekonaniu, rzetelnie uzasadnio‐ nemu w omawianej publikacji, że mamy współcześnie w Europie do czynienia z kryzysem fundamentów kultury, wynikającym z okoliczności nierozwiązy‐ wania problemów w miarę ich pojawiania się, lecz przenoszenia na kolejną dekadę prawem eksploatowania doraźnych koniunktur. Kryzys ten jest głęboki, fundamentalny właśnie, gdyż dotyczy europejskiej tożsamości duchowej i in‐ telektualnej, która stopniowo ustępuje bezrefl eksyjnemu trwaniu - obcemu tejże tożsamości. Książka składa się z dwóch części, będących próbami odpowiedz i na zadane w ich tytułach pytania: Co się stało z nowożytnością? i Jak jest ze współczesnością?. Przyczyn sygnalizowanego kryzysu autor upatruje w splocie czterech prze‐ nikających się wzajemnie zmian, które dokonały się w europejskim myśleniu 482 Book reviews and notes / Recenzje książek i noty w kilku ostatnich stuleciach, a które omawiane są w kolejnych rozdziałach części pierwszej: 1. Religia jako przesąd i Kościół odwrócony od świata; 2. Nacjonalizm i państwo narodowe przeciw uniwersalizmowi; 3. Przyjemność jako cel ludzkiego życia; 4. Demokracja przeciwko liberalizmowi i liberalizm przeciwko demokracji. Część druga to opis możliwych scenariuszy, jakie stoją przed nami w naj‐ bliższych dekadach. Zdecydowanie rekomenduję tę publikację, zwłaszcza wszystkim tym, któ‐ rym nie jest obojętny los cywilizacji, w której t rwamy. Renata TRELA* * Doktorantka w Instytucie Filozofii i Socjologii, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie. E ‐mail: relare@gmail.com.