Ewageliya św. Jona Biały Dunajec 2017 1 Zespół tłumaczący: Andrzej Czernik, Michał Janocha Zespół redakcyjny: Janina Mrozowska – Cudzich, Andrzej Czernik, Krzysztof Jarosz, Michał Janocha Korekta: Janina Mrozowska – Cudzich Kontakt z redakcją: parakletos@protonmail.com 2 WSTĘP „Biblia dla współczesnych ludzi jest przede wszystkim źródłem wartości. Jest pełna uniwersalnych prawd, wzorów do naśladowania (...). Stawia na piedestał takie (...) prawdy jak: uczciwość, współczucie, miłość, przebaczenie. Ukazuje cel życia człowieka, pokazuje sens naszych cierpień. Wreszcie pomaga nam dokonywać właściwych wyborów, nadaje odpowiedni kierunek naszej życiowej, nieustannej drodze, na której ciągle odnajdujemy nowe sensy", to „zbiór uniwersalnych prawd i wskazówek dla współczesnego człowieka". On „próbuje nie tylko w nią wierzyć, ale także rozumieć i interpretować" (za http://sciaga.pl/tekst/63705-64-czym_jest_biblia_dla_wspolczesnego_czlowieka). Ojciec św. Jan Paweł II – „ ....Pismo Święte jest jak orzeźwiająca woda i jak pożywienie, którym karmi się człowiek wierzący. Dlatego zachęcam wszystkich do jak najbliższych i najczęstszych kontaktów ze Słowem Bożym, do otwarcia się na jego działanie, na jego uzdrawiającą i stwórcza moc. Umiejętność czytania Pisma Świętego, ma podstawowe znaczenie dla każdego wierzącego. Jest pierwszym krokiem na drodze, której następne etapy to medytacja i modlitwa w ścisłym znaczeniu tego słowa. Właśnie modlitwa inspirowana przez Pismo Święte, jest najważniejszą drogą rozwoju 3 duchowości chrześcijańskiej. Kto potrafi poświęcić jej czas i siły, zbiera potem obfite owoce. Módlmy się – kończył Ojciec Święty – aby każdy chrześcijanin i każdy człowiek, który poszukuje prawdy, stał się pielgrzymem Pisma Świętego, uczył się każdego dnia spożywać chleb Słowa Życia. Polecajmy tę sprawę Najświętszej Pannie, która przyjmując Słowo Boże stała się Matką Zbawiciela" (por. http://www.diecezja.rzeszow.pl/2015/11/spotkania-biblijne-w-debowcu/, por. Iz 34, 16). „Dla ludzi wierzących Biblia to skarbnica wartości i wskazówek, jak żyć, by być szczęśliwym tu na ziemi i w zaświatach. W tej księdze życie człowieka zostało przedstawione w wymiarze wieczności, wykraczającym daleko poza dany nam tu na ziemi czas", i dodaje „Biblia uczy chrześcijan godności. Według tej Księgi każdy z nas jest dla Boga bardzo ważny, bo każdy cieszy się Jego miłością. Według Biblii cały świat powstał z miłości. (...). Chrześcijanin odczytuje z Biblii przesłanie tej miłości i stara się realizować ją w życiu. Dodaje „myślę, że najogólniej mówiąc jest ona ważna dla chrześcijan dlatego, że czerpią z niej nie wiedzę o czymś, ale wartości duchowe, uczą się sensu życia, sensu cierpienia, sensu istnienia, a czasem czerpią z niej siłę, by żyć (za http://www.bryk.pl/wypracowania/jezyk_polski/antyk_i_biblia/21915znaczenie_biblii_w_%C5%BCyciu_chrz e%C5%9Bcijanina.html). W jaki sposób przybliżyć wszystkim treści zawarte w Piśmie Świętym, tym wykształconym i tym, dla których wiele słów jest niezrozumiałych? Wykorzystam wypowiedz profesora Andrzeja Markiewicza na temat miejsca gwar ludowych we współczesnej polszczyźnie. Gwara ludowa to mowa ludności wiejskiej na niewielkim obszarze, zwykle kilkunastu wsi. Osoby używające gwar często traktowano, jako te posługujące się gorszym językiem. Ochrona języka polskiego polega w szczególności na upowszechnieniu szacunku dla regionalizmów i gwar, a także na przeciwdziałaniu ich zanikowi (por. 44 posiedzenie Komisji Kultury i Środków Przekazu w Senacie). 4 Tekst św. Jana bardziej dobitnie wskazuje na duże powiązania z proroctwami ze Starego Testamentu. Jest tekstem, który nic nie mówi na temat prymatu św. Piotra. Pokazuje wspólnotę chrześcijan, jako wspólnotę pozbawioną wszelkich struktur hierarchiczności. Pojawia się tutaj szczątkowo problematyka dotycząca henologii, czyli jedności (por. meontologia czy oudenologia). Są to kwestie rozważane znacznie szerzej przez Platona, a przed nim zajmował się tym między innymi Parmenides z Elei. Są to filozofowie, którzy działali przed Chrystusem, ale gdy Jezus się narodził, ich nauka była wciąż żywa w pewnych kręgach. I tak jest do dziś. Jest kilka zdań w Ewangelii św. Jana, które mogą świadczyć o tym, że pierwsi chrześcijanie na czele z Jezusem i jeszcze za Jego życia nie mogli swobodnie się wypowiadać. Zabranianie jednostce wolności słowa, straszenie ludzi, gnębienie, wiązanie, prowadzenie do skarłowacenia, wykluczanie nie było wymysłem Jezusa. Również, strach spowodowany brakiem wolności słowa nie pochodził od Jezusa. Jezus nie zabronił faryzeuszom i uczonym w piśmie mówić. „Teksty św Jana mają w sobie coś z poezji. Św. Jan posługuje się antynomiami: dzień-noc, światło-ciemność, ciało-duch". Jego Ewangelia jest nie tylko suchą relacją, ale też odbiciem piętna jakie wycisnęła na nim nauka Jezusa. „Podobnie jak poezja, nie tylko jest dla rozumienia, ale również zachwyca" (za http://mojawiarakatolicka.blox.pl/2010/01/PoczatekEwangelii-wedlug-Swietego-Jana.html). „Na pewno warto poczytać o Apostole, o Kimś kto był tak blisko Jezusa, a Jego Ewangelie są jakby najbardziej tajemnicze, pełne wizji" (za http://mojawiarakatolicka.blox.pl/tagi_b/47671/Ewangelia-SwJana.html? PageNumber=2). W niniejszym tłumaczeniu, chcieliśmy pokazać Boga i Człowieka jeszcze z innej strony i ująć Jego Słowo przez to, co znamy jako podhalańskie. Jedni nazywają to gwarą, jeszcze inni językiem. Sprawa jest sporna. Jeśli jednak uznamy, że jest to język inny niż polski, wtedy w tym konkretnym 5 przypadku kończą się kompetencje Rady Języka Polskiego. Pojawił się również spory problem zapisu mowy podhalańskiej, ponieważ ta sprawa, nie została skodyfikowana na tyle, aby wszyscy górale Podhala zgodzili się na jeden obowiązujący typ zapisu, dlatego biorąc to pod uwagę oparliśmy się na konwencji obecnej od lat w poezji Pana Andrzeja Czernika. Wobec tego także w tłumaczeniu nie opieraliśmy się na żadnych słownikach poza grecko-polskim i grecko-angielskim. Chcieliśmy przybliżyć czytelnikowi chyba nową cząstkę spojrzeń na Ewangelię św. Jana, która rosła wraz z nami przez wiele lat. Tam gdzie to było możliwe trzymaliśmy się prostej zasady: jedno słowo – jedno pojęcie, w myśl tego, że dwom panom nie można służyć (Mt 6, 24). Dzięki takiemu podejściu natrafiliśmy na synestezję. Taki rygoryzm trudno było zachować w zupełności. Staraliśmy się dobrać słownictwo tak, aby ono nie było obraźliwe. Czytelnik znajdzie tu kilka propozycji porządkujących przekaz. Dotyczy to między innymi słów „nic" (οὐδὲ ἓν, οὐδείς), „Syn Człowieczy". Treść Ewangelii św. Jana jest taka, że nawet czytelnik nie znający podhalańskiego, z powodzeniem poradzi sobie ze zrozumieniem tego tłumaczenia. W całym tekście zachowaliśmy oryginalną interpunkcję, co pomogło ująć sensy zawarte w Słowie Boga jeszcze z innej perspektywy. Tłumaczyliśmy na podstawie tekstu źródłowego czyli z języka starogreckiego, (za http://www.ellopos.net/elpenor/greek-texts/newtestament/john/default.asp ). Spotykaliśmy się 2 -3 razy w tygodniu czasem, mieliśmy dłuższe przerwy. Sporo czasu spędziliśmy nad dyskutowaniem znaczenia niektórych słów z powodu ich wieloznaczności. Im bliżej byliśmy środka tym bardziej wieloznaczności dawały znać o sobie. Mając przetłumaczoną całość te wieloznaczności było łatwiej uporządkować. Tekst dedykowany jest głównie tym, którzy zajmują się podhalańską kulturą i regionem. 6 Tłumaczenie było przypomnieniem sedna sprawy z języka starej greki gdzie odnajdujemy wieloznaczności na gruncie gwary i języka polskiego. Praca była modlitwą. Tekst ukończono 5.04.2016 roku. Jest to pierwsze w historii takie tłumaczenie. Poprzednia praca (Zakopane) nie opierała się na tekście źródłowym. Z uwagi na ogrom problemów jakie chyba każde tłumaczenie niesie, pozostawiamy go w formie szkicu. Rękopis tłumaczenia przepisał Krzysztof Jarosz. Nad korektą językową czuwała Pani Janina Cudzich-Mrozowska. „Aby wszyscy byli jedno" nie oznacza tego, aby wszyscy byli powszechnie podciągnięci pod jeden jedyny i nieomylny rzymski stan kultury. Jedność Kościoła nie musi się wyrażać w identyczności kultur. Przez różnorodność Kościół może trafniej docierać do ludzi. Przeczytajmy teraz co inni piszą na temat przekładów. „Przekłady całości Biblii ukazały się w kolejnych siedmiu językach. Wśród nich są trzy języki afrykańskie, dwa azjatyckie oraz po jednym z Ameryki Łacińskiej i Europy poinformowało Niemieckie Towarzystwo Biblijne ze Stutgarttu, powołując się na dane Światowego Towarzystwa Biblijnego. Jak dotychczas, całość Pisma Świętego można czytać na całym świecie w 511 językach. Nowy przekład całości Biblii ukazał się w języku mandinka albo mandingo, który używany jest przez ok. 1,2 mln osób w Gambii, Mali, Gwinei-Bissau i Senegalu. Biblię przetłumaczono też na języki: krio, którym mówi się przede wszystkim w Sierra Leone, i szylluk, którego używa ok. 175 tys. ludzi, głównie w Sudanie Południowym. Na kontynencie azjatyckim przekłady całości Biblii ukazały się w Indiach i Malezji, w języku kokborok, którego używa się w indyjskim stanie Tripura i przyległych rejonach Bangladeszu, oraz murut na Borneo. W Ameryce Łacińskiej cały tekst Pisma Świętego ukazał się w języku Indian toba, żyjących w północnej Argentynie i na południu Boliwii. 7 W Europie można czytać Biblię w całości w należącym do grupy języków ugrofińskich języku udmurckim, którym mówi się w Udmurcji w europejskiej części Rosji. Według danych Światowego Towarzystwa Biblijnego, całość Biblii można czytać w 511 językach. Nowy Testament został przetłumaczony na 1295 języków, poszczególne części Biblii na dalszych 844 języków. Językoznawcy szacują, że obecnie na całym świecie używa się ok. 6,9 tys. języków" (za http://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/z-zyciakosciola/art,19293,biblia-przetlumaczona-na-kolejne-jezyki.html). Te powyższe rozmyślania mogą przybliżyć tłumaczenie na gwarę Ewangelii Św. Jana. Redakcja 8 ROZDZIAŁ 1 1. Na pocontku było Słowo, i Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. 2. Ono było na pocontku u Boga. 3. Przez Nie syćko sie stało, i ani jedno samuckie od Niego by nie powstało. 4. W Nim zywot był, i zywot ludziom światłem był. 5. A światło kiedy ciemność świeci, a ciemność go nie pojena. 6. Powstoł cłek posłany od Boga, godali na niego Jon: 7. On przyseł na poświadcynie, coby poświadcyć światło, coby przez niego syćka uwierzyli. 8. On nie był światłem, ale mioł dowieść tego. 9. To światło było prowdziwe, co oświeco cłeka ftory przychodzi do porządku. 10. Był on w porządku, i porządek przez niego powstoł, ale porządek go nie poznoł. 11. I przyseł do swoik, ale swoi go nie przyjeni. 12. Tym ftorzy go przyjeni, doł siyłe coby sie stali dzieciami Boga, doł to tym co w Jego imię wierzom, 13. tym ftorzy ani z krwi, ani z woli ciała, ani chłopa, ale z Boga sie narodziyli. 14. A Słowo stało sie ciałem i zasiadało w nasej chałpie, i dziwując się poźierali my na jego uwielbienie, uwielbienie jak Syna Ojca jedynego, pełnego wesołości i prowdy. 9 15. Jon poświadco to o nim woło i opowiado: to był tyn co nom przepedziano tyn co za mnom przydzie, a był pierwyj niz jo. 16. Z Jego obfitości syćka my wziyni, wesołość i za wesołościom; 17. Dyć prawo przez Mojżesza podane nom było, wesołość i prowda przysła przez Jezusa Krystusa. 18. Boga nigdy ani jeden nie widzioł ani drzewiej ani teroz; Tyn jednorodzony Syn kie stale jest na piersi Ojca, o nim pedzioł. 19. Jest to poświadcynie Jona, kie Zydzi z Jeruzalem posłali księdzy i lewitów coby go wypytali: kim ześ ty jest? 20. On przyznoł im, i nie zaprzecył: Jo nie jest Krystusem. 21. I zapytali go: ftoś ty jest? Eliasem? On pedzioł nie jestek. Prorokem? Pedzioł, niy. 22. Pedzieli mu: ftoś ty? Powiedz ze nom cobymy mogli dać tym co nos posłali odpowiedź; co godos o samym sobiy? 23. Pedzioł: Jo głosem co woło na pustyni, prostujcie drózke Panu, jako wom pedzioł prorok Izajasz. 24. Oni byli od faryzeusy; 25. I zapytali go: cemu Ty krzcis, choć pono nie jesteś Krystusem ani Eliasem ani prorokem? 26. Jon im odpedzioł: Jo krzcem w wodzie; ale śród wos stoi tyn ftorego wy nie widzicie. 27. On jest tym, ftory po mnie przychodząc, drzewiej niz jo powstoł, ftoremu jo nie godzien odwionzać rzemiynia u Jego obucio. 28. To było w Betanii za Jordanem, ka Jon krzciył. 10 29. W następnym dniu widzi Jon Jezusa ftory idzie ku niemu i godo: uwidz ze to jest Jagniątko Boga ftore gładzi grzych porządku. 30. To jest Tyn o ftorym jo pedzioł: za mnom idzie Tyn ftory był, a był pierwyj jako jo. 31. I jo zaś nie widzioł Go, zaś przez Tego jo przyseł w wodzie krzcąc, coby ukozoć sie Izraelowi. 32. Jon poświadcył powiadając, ze dziwując się poźieroł na Ducha schodzącego z nieba, jako gołymbica ftory pozostoł na Nim. 33. Jo nie widzioł go, ale tyn co mnie posłoł cobyk krzciył w wodzie, on mi pedzioł: na(d) ftorym uwidzis Ducha schodzącego i ftory pozostanie na Nim, Tyn jest krzcącym w Duchu Świyntym. 34. I jo uwidzioł i poświadcom ze Tyn jest Synem Boga. 35. W następnym dniu Jon znowu stoł z dwoma jego ucniami, 36. a widzioł idącego Jezusa godo: to jest Jagniątko Boga. 37. I usłyseli go dwaj ucniowie godającego o tym, i pośli za Jezusem. 38. A Jezus dziwując się poźroł na nik idącyk zwróciył sie i godo im: 39. Cego sukocie? Oni zaś pedzieli mu: Rabbi przewodniku kany Ty siedzis? 40. Godo im: pódźcie za mnom i uwidzicie. Pośli zaś i uwidzieli kany siedzi, i przy nim zasiedli tego dnia; a była godzina dziesionto. 41. Był Jyndrzej brat Symona, jeden z dwók ftorzy usłyseli to Jona i pośli za Nim. 42. Znaloz on pierwyj brata swojygo Symona i godo mu: znaleźli my Mesjasza Krystusa; 11 43. I poprowadziył go do Niego. Popatrzył na niego Jezus i powiedzioł: tyś jest Symon syn Jona, bedzies sie nazywoł Kefas, to znacy Pieter. 44. W następnym dniu postanowiył Jezus pójść do Galilei; Znajduje on tam Filipa i godo mu: pódź za mnom. 45. Filip był z Betsaidy, z miasta Jyndrzeja i Pietra. 46. Filip znajduje Natanaela i godo mu: o ftorym napisali Mojżesz w Prawie i tyz prorocy, Tego my znaleźli Jezusa syna Józefa z Nazaretu. 47. I powiedzioł mu Natanael: z Nazaretu co moze być dobre? Godo mu Filip: cheboj a uwidzis. 48. Uwidzioł Jezus Natanaela jako seł do Niego i o nim godo: patrzoj to jest prowdziwy Zyd, we ftorym ni ma zdrady. 49. Godo do Niego Natanael: skąd mnie znos? Jezus pedzioł mu: jesce kie Filip zawołoł, kieś był pod drzewym figowym jo cie uwidzioł. 50. Po tym Natanael godo mu: Rabbi, Ty ześ Synem Boga, Ty ześ Król Izraela. 51. Jezus pedzioł mu: to ze, pedziołek ci, ze jo cie widzioł pod drzewem figowym, temu wierzys? Wincej jako to uwidzis. 52. Na mój dusiu godom wom: zaroz uwidzicie niebo ftore było i jest otwarte i Janiołów Boga i wstępującyk i schodzoncyk nad Synem Cłeka. ROZDZIAŁ 2 1. A dnia trzeciego w Kanie Galilejskiyj było wesele, i tam była matka Jezusa; 2. I zostoł upytany na to wesele Jezus i ucniowie Jego. 12 3. I kie zabrakło wina matka Jezusa godo Mu: wina ni majom. 4. I Jezus jyj godo: cy to moje abo i Twoje, wesele? Jesce nie przychodzi mój cas. 5. Godo Jego matka sługom: co, wom powie, to zróbcie. 6. Były tam z kamiynia nacyńka do wina a to seść tyk nacyń do zydowskik ocysceń, po dwa, trzy korce. 7. Godo im Jezus: nalyjcie do nacyń wode. I naloli je jaz do pełna. 8. I godo im: cyrpojcie wode teroz i zanieście staroście. I zanieśli. 9. Kie zaś sprógowoł starosta wody ftoro winem sie stała nie widzi skąd ona jest; 10. I godo mu: kozdy cłowiek pierwyj dobre wino stawio, i kiedy sie upijom, wtedy gorse; Tyś zachowoł dobre wino jaze do teroz. 11. Taki zrobiył pocontek znaków Jezus w Kanie Galilejskiyj i ukozoł uwielbienie Jego, i ucniowie Jego uwierzyli w Niego. 12. Pote poseł do Kafarnaum On i matka Jego i bracia Jego i ucniowie Jego, i tam byli nieduzo dni. 13. Była zaś zaroz zydowsko Pascha, i zaseł Jezus do Jerozolimy. 14. I znaloz w świontyni kupconcyk owcami wołami i gołymbiami, i siedzącyk bankierów. 15. I zrobiył bic ze snurków wyrócił syćkik ze świontyni, owce i woły, i drobnyk waluciorzy odprawiył i grajcary i stoły wywróciył, 16. a kupconcym gołymbiami pedzioł: biercie to z tela; nie róbcie z domu Ojca mojego torgowiska. 17. Przybocyli zaś sobie ucniowie Jego ze jest napisane, zabieganie o Twój dom bedzie Mnie nukać. 13 18. A Zydzi mu odpedzieli: jaki znak pokozes na to, ze te rzecy cynis? 19. Jezus im odpedzioł: zburtojcie tom świontynie, a jom w trzy dni wzniese. 20. Pedzieli mu Zydzi: śtyrdziyści seść roków budowano była świontynia, a Ty w trzy dni jom wzniesiys? 21. On zaś godoł o świontyni swojygo ciała. 22. Kie zostoł wskrzysony z umartyk, przybocyli se ucniowie Jego ze to im godoł, i uwierzyli Pismu i słowu ftore pedzioł Jezus. 23. Kie zaś był w Jerozolimie kie były świenta Paschy, duzo uwierzyło w Jego imie, kie łozmyśliwali znaki ftore cynił. 24. Tyn zaś Jezus nie wierzył im o sobie przez to ze znoł ik syćkik, 25. i zaś ni mioł potrzeby coby ftosi zaświadcył o cłowieku: On syćko poznawoł co było w cłeku. ROZDZIAŁ 3 1. Był zaś pomiyndzy faryzeusami cłek, godali na niego Nikodem, jakoby zydowsko władza. 2. Przyseł on do niego w nocy i godo mu: Rabbi, widzimy ześ Ty od Boga przyseł jako przewodnik; A ani jeden takik znaków nie zdoło cynić ftóre Ty cynis, kie by Bóg nie był śnim. 3. Jezus mu odpedzioł: na mój dusiu godom ci, kie fto nie narodzi sie na nowo, nie potrafił uwidzieć królestwo Boga. 4. Godo mu Nikodem: jak to jest coby cłek narodziył się, a jest starcem? Cy jest to tak coby cłek do brzucha matki swojyj drugi roz wseł i narodziył sie? 14 5. Jezus mu odpedzioł: na mój dusiu godom ci, fto sie nie urodzi z wody i Ducha, nie bedzie potrafiył przyść do królestwa Boga. 6. To co urodziyło sie z ciała jest ciałem, a to co urodziyło sie z Ducha jest Duchem. 7. Nie zamyśluj sie na to zek ci pedzioł, ze trza wom cobyście sie narodziyli na nowo. 8. Duch kany fce duje, i huk jego słysys, ale nie widzis skąd przychodzi i kany idzie; Tak jest z kozdym ftory narodziył sie z Ducha. 9. Nikdoem odpedzioł: jak to jest coby takim stać się? 10. Jezus pedzioł: ty ześ jest przewodnikiem Izraela, a tego nie znos? 11. Na mój dusiu godom ci: godomy o tym co my widzimy i o tym co my uwidzieli poświadcomy, a tego poświadcynio nie bierecie. 12. Kie o tyk co som na ziymi pedzieli wom i nie wierzycie, jako uwierzycie kie powiem wom o tyk co w niebie? 13. I ani jeden nie wseł do nieba poza tym ftory z nieba przyseł, Synem Cłeka ftory stale jest w niebie. 14. I jak Mojżesz wywyzsył goda na pustyni, tak bedzie trza wywyzsyć Syna Cłeka, 15. coby kozdy fto wierzy w Niego nie zatraciył sie, a mioł zywot wiecny. 16. Bóg tak ukochoł porządek, ze Syna swojygo Jednorodzonego doł, coby kozdy wierzący w Niego nie zginon, ale mioł zywot wiecny. 17. Bóg Syna swojygo do porządku nie posłoł coby prządek sądziył, ino coby przez Niego go zbawić. 18. Wierzący w Niego nie jest osądzony, zaś niewierzącego juz osądzono, kie nie uwierzył w imie Jednorodzonego Syna Boga. 15 19. Taki jest sąd, ze światło przysło do porządku, a ludzie ukochali barzej ciemność jako światło; Bo złe były ik cyny. 20. Kozdy fto cyni podłość wzgardzo światłem i na światło nie wychodzi, coby nie pedzieć o swoik cynak; 21. Tyn ftory cyni prowde idzie ku światłu, coby ukozoć cyny jego, bo u Boga jest to co sie ucyniyło. 22. Pote Jezus poseł i ucniowie Jego ku ziymi Judejskiyj, i tam troche pobył śnimi i krzciył. 23. Był zaś ów Jon w Ainon niedaleko Seleim, bo tam było duzo wody, i tam spotykali sie z ludziami i ik krzciyli; 24. Jesce nie był Jon wte we wiyziyniu. 25. Było wte dociekane od strony ucniów Jona z jakimsi Zydem na temat ocyscynio. 26. I pośli do Jona i pedzieli mu: Rabbi, tyn ftory był z Tobom za Jordanem, o ftorym tyś poświadcył, to on krzci i syćka do Niego idom. 27. Odpedzioł Jon: nie potrafi wzionć ani jedno cłek, coby nie było mu to dane z nieba. 28. Wom oni poświadcajom zek pedzioł: Jo nie jest Krystus, bo jo był ino przed nim posłany. 29. Mający młodom paniom jest młodym panem; Zaś przyjaciel pana młodego, tyn ftory wybiero i słucho go, raduje sie radościom przez głos młodego pana. Tako radość ta mnie wypełnio. 30. Temu trzeba coby rosnon, mnie zaś umniyjsać sie. 16 31. Tyn ftory idzie z góry ponad śyckimi jest. Tyn ftory stale jest ze ziymi z ziymi jest i z ziymi godo; Tyn ftory z nieba idzie jest ponad syćkimi, 32. i co on uwidzioł i usłysoł, to poświadco, ale jego poświadcynio ani jeden biere. 33. Tyn ftory biere Jego poświadcynie piecyntuje ze Bóg jest prowdziwy. 34. Tyn ftorego posłoł Bóg, łozkozanio Boga godo: nie z miary Bóg daje Ducha. 35. Ojciec kocho Syna i syćko doł i daje w rynce Jego. 36. Tyn ftory wierzy w Syna mo zywot wiecny; tyn ftory nie usłucho Syna nie uwidzi zywota, a gniyw Boga pozostanie na nim. ROZDZIAŁ 4 1. Jak zaś Pon poznoł kie usłyseli faryzeuse ze Jezus mo wiyncyj ucniów i krzci jako Jon 2. ino ze Jezus som nie krzciył, ba ucniowie Jego 3. oddalył sie On z Judei i przyseł do Galilei. 4. Trza zaś było coby On przechodziył przez Samarie. 5. Przyseł tyz do miasta samaryjskiygo nazywanego Sychar, co było niedaleko pola ftore doł Jakub swojymu synowi Józefowi; 6. Było tam źródło Jakuba. Jezus juz był zmyncony od łazynia zatrzymoł sie przy źródle; godzina wte była szósto. 7. Wte idzie niewiasta z Samarii zacyrpnąć wody. Jezus godo jyj: dej Mi sie napić. 17 8. Ucniowie Jego pośli dalyj do miasta coby posukać po targowicy jedzynio. 9. Zaś niewiasta Samarytanka godo: przecie Tyś Zydem stale jest a pytos, Samarytanke coby ci sie dała napić? Nie wolno nom Samarytanom zaznajomiać sie ze Zydami. 10. Jezus odpedzioł: kiebyś widziała dar Boga, i to kim jest Tyn co godo tobie, dej ze Mi sie napić, pytałabyś Go, i dołby ci zyjącą wode. 11. Godo mu niewiasta: Panie, ni mos cyrpoka, a studnia jest głymboko; Skąd se weźniys zyjącą wode? 12. Cy ześ Ty wiynksy od nasego Ojca Jakuba, ftory doł tom studnie, i on sie śniyj napiył i synowie jego i zwierzynta jego? 13. Jezus odpedzioł: kozdy fto pije tom wode od nowa bedzie pragnon; 14. Tyn zaś ftory by sie napiył tyj wody ftorom Jo mu dom, na wieki nie bedzie pragnon, bo ta woda co Jo mu dom, stanie sie w nim źródłem wody ftore tońcy zywotem wiecnym. 15. Godo do Niego niewiasta: Panie, dej mi tyj wody, cobyk nie pragnyna ani nie przychodziyła jyj cyrpać. 16. Godo jyj Jezus: idź i zawołoj chłopa twojygo i przydź tu. 17. Na to Mu ona godo: ni mom chłopa. A Jezus jyj godo: dobrze pedziałaś ze chłopa ni mos; 18. Pięciu miałaś chłopów, a teroz tyn ftorego mos chłopem twoim nie jest; To godos prowde. 19. Godo mu niewiasta: Panie, łozmyśliwuje ześ Ty jest prorokem. 20. Ojcowie nasi na tyj górze oddawali hołd; A wy godocie ze w Jerozolimie jest miyjsce kany trza oddawać hołd. 18 21. Jezus godo jyj: niewiasto, wiedz se ze przychodzi godzina ze ani na tyj górze ani w Jerozolimie nie bedziecie oddawać hołdu Ojcu. 22. Wy oddajecie hołd temu czego nie widzicie, my oddajemy hołd Temu ftorego widzimy; Bo zbawiynie od Zydów jest. 23. Ale przychodzi godzina, i ona juz jest, ze prowdziwi oddający hołd oddawać bedom hołd Ojcu w Duchu i Prowdzie; a zaś Ojciec takik oddających hołd suko. 24. Duchem Bóg jest, i oddającym Mu hołd trza coby oddawali mu hołd w Duchu i Prowdzie. 25. Niewiasta godo mu: widze ze Mesjasz przychodzi o ftorym godo sie ze jest Krystusem; A kie On przydzie, oznajmi syćkim syćko. 26. Godo jyj Jezus: Jo jest nim tyn ftory godo z Tobom. 27. I wte przyśli Jego ucniowie, i zamyślowali sie ze z niewiastom urodzo; Ale jednak ani jeden nie pedzioł, co sukos i cemu urodzos śniom? 28. Niewiasta zaś zostawiyła cyrpok swój i posła do miasta, i godo ludziom: 29. Przypodkiem uwidziałak cłeka ftory pedzioł mi syćko cok zrobiyła: cyz on Krystusem nie jest? 30. Wyśli zaś z miasta i śli do Niego. 31. Kie byli pomiędzy poprosiyli Go ucniowie godając: Rabbi, jedz! 32. On zaś pedzioł im: Jo mom pokarm do jedzynio, ftorego wy nie widzicie. 33. Ucniowie zaś urodzali miyndzy sobom: moze Go fto namówi do jedzynio? 19 34. Jezus im godo: moim pokarmem jest coby pełnić wole posyłającego Mnie i dokońcyć Jego robote. 35. Cyz wy nie godocie: ze jesce śtyry miesionce i nastanom żniwa? Ale Jo wom godom, podnieście wase ocy i dziwując się poźryjcie na pola, bo dojrzały do zbiórki. 36. I żniwiorz weznie i zbiere ziorka na zywot wiecny, coby i tyn co sieje uradowoł sie i żniwiorz. 37. W tym słowo jest prowdziwe, ze inksy sieje a inksy zbiyro. 38. Jo zaś wysłoł wos kosić nad cym wyście sie nie trudziyli; inni zaś trudziyli sie, a wy ku ik trudowi weśliście. 39. Z tego tyz miasta duzo uwierzyło w Niego pośród Samarytan przez słowa tyj niewiasty, poświadcającej ze pedzioł mi syćko co zrobiyłak. 40. Kie zaś przyśli do Niego Samarytanie, pytali Go coby pozostoł śnimi; I zostoł tam dwa dni. 41. I duzo wiyncyj uwierzyło przez słowa Jego, 42. tyj zaś niewieście godali ze nie przez twoje godki wierzymy; Te rzecy my zaś usłyseli, i widzimy ze On jest prowdziwie Krystusem Zbawicielem porządku. 43. Po dwók dniak wyseł stamtąd i przyseł do Galilei. 44. Tyn zaś Jezus poświadcył ze prorok we włosnyj ojcyźnie ni mo czci. 45. Kie przyseł do Galilei, przyjeni Go Galilejczycy, syćka uwidzieli to co zrobiył w Jerozolimie kie były świynta: i oni pośli na świynto. 46. Poseł zaś Jezus nazod do Kany Galilejskiyj, kany ucyniył z wody wino. A wte był ftosi co nolezoł do króla, ftorego syn chorowoł w Kafarnaum; 20 47. Usłysoł on ze Jezus przyseł z Judei do Galilei, poseł ku Niemu i popytoł Go coby przyseł i ulycył jego syna: bo moze umrzyć. 48. Pedzioł Jezus do niego: kie znaków i cudów nie uwidziecie, nie uwierzycie. 49. Godo do Niego ftosi od króla: Panie, przydź zanim mój syn umre. 50. Jezus mu powiado: idź se; Twój syn zyje. I uwierzył cłek słowu, ftore mu pedzioł Jezus, i poseł. 51. Zaroz zaś jemu idącemu niewolnicy co wyśli na spotkanie oznajmiyli ze syn twój zyje. 52. Dopytywoł sie od nik o ftorej godzinie pocuł sie dobrze. I pedzieli mu, z wcora o siódmej godzinie opuściyła go goronc. 53. Poznoł zaś ojciec ze o tyj godziniy co pedzioł mu Jezus ze syn twój zyje; Uwierzył on ze syćkimi swoimi domownikami. 54. To zaś był drugi znak ftory Jezus ucyniył od casu kie przyseł z Judei do Galilei. ROZDZIAŁ 5 1. Po tym było zydowskie świynto, i poseł Jezus do Jerozolimy. 2. Jest tam w Jerozolimie kąpiylisko, ftore po zydowsku nazywano Bethsaida, co miała pięć wyrandek. 3. Na tym siedziało duzo chorującyk ludzi, ślepyk, kulawyk, znisconyk chorobom, cekającyk na porusynie sie wody. 4. Anioł zaś według casu schodziył do kąpiyliska, i porusoł wode; zaś fto pierwyj wseł po tym porusyniu stawoł sie zdrowy ftora zaś wstrzymywała chorobe. 21 5. Był zaś tam pewien cłowiek co 38 roków chorowoł. 6. Widząc Jezus obłoźnie chorego, i poznając ze duzo roków mo, godo mu: fces zostać uzdrowiony? 7. Odpedzioł mu chory: Panie, ni mom cłowieka, coby kie woda zostanie porosona, wprowadziył mnie do kąpiyliska; I kie jo dochodze, inny wprzody wchodzi. 8. Godo mu Jezus: wstoń, podnieś pielese swoje i pódź. 9. I w tyj kwili cłowiek wyzdrowioł, podniós swoje pielese i chodziył. A w tyn dziyń był Sabat. 10.Godali zaś Judejczycy wyleconemu: jest Sabat; Nie wolno tobie nosić pielesy. 11.On powiedzioł im: cyniący mnie zdrowym, pedzioł mi: podnieś te swoje pielese i chodź. 12.Spytali go: fto jest tym cłowiekiem, co pedzioł ci podnieś swoje pielese i chodź? 13.Wylecony nie widzioł fto; Jezus wceśniej ominon cizbe bedącą w tym miyjscu. 14.Po tym znaloz go Jezus w świontyni i pedzioł mu: tyś wyzdrowioł; juz dłuzyj nie grzys, coby cosi gorsego ci sie nie stało. 15.Poseł tyn cłowiek odpedzieć Zydom ze Jezus jest tym ftory go uzdrowiył. 16. I przez to prześladowali Zydzi Jezusa i sukali Go coby Go zabić, bo to zrobiył w Sabat. 17. Jezus im pedzioł: jako Ojciec mój tworzy, tak i Jo tworze. 22 18.Przez to barzej sukali Go Zydzi coby zabić, bo nie ino narusył Sabat, ale i Boga nazywoł włosnym Ojcem, samego sobie cyniąc równym Bogu. 19. Jezus zaś im odpedzioł: na mój dusiu godom wom, nie potrafi Syn ucynić od sobie ani jedno, coby cosi nie spozieroł na Ojca cyniącego; Co On zrobiyłby, to i Syn robi podobnie. 20.Ojciec rod jest Syna i syćko pokazuje Mu co on som cyni, i spośród tyk więkse pokoze mu cyny, cobyście i wy zamyślowali sie. 21. Jak Ojciec wskrzyso umartyk i ik ozywio, i w tyn sposób i Syn co fce ozywio. 22.Ale Ojciec nie sądzi ani jednego, bo cały sąd doł Synowi, 23.coby syćka czciyli Syna, jako i Ojca. Fto nie czci Syna nie czci tyz i Ojca ftory Go posłoł. 24.Na mój dusiu godom wom: tyn fto słucho słowa mojego i wierzący temu ftory Mnie posłoł mo zywot wiecny, i na sąd nie idzie, ino przeseł ze śmierzci do zywota. 25.Na mój dusiu godom wom ze idzie godzina, a nawet juz jest, ze umarci usłysom głos Syna Boga, i zyć bedom; 26. Jako Ojciec mo w sobie zywot, tak doł i Synowi coby mioł w sobie zywot; 27. I moc mu doł i sąd coby cyniył, choć jest Synem Cłeka. 28.Nie zamyślowujcie sie nad tym: bo przychodzi godzina we ftorej syćka w grobak usłysom głos Jego, 29. i bedom zawołani ci co dobra cyniyli na zmartwykwstanie zywota, ci zaś źle robiący na zmartwykwstanie i osądzynie. 23 30. Jo ze sobie ni moge ani jedno zrobić. Kie słuchom sądze, i mój sąd jest sprawiedliwy; bo nie sukom swojyj woli, a woli Ojca ftory Mnie posłoł. 31.Kie Jo świadcyłbyk o sobie samym, moje poświadcynie nie som jest prowdziwe. 32. Fto inny zaś poświadco o mnie, i widze, ze prowdziwe jest poświadcynie ftorym poświadco o mnie. 33.Wy zostaliście odesłani do Jona, i poświadcył prowde; 34. Jo zaś nie od cłeka biere poświadcynie, ale to godom cobyście zostali zbawiyni. 35.On był lampom ozpolonom i ozjaśniającom, wy zaś fcieliście zadumać sie podle casu u Jego światła. 36. Jo zaś mom poświadcynie wiynkse jako Jon: cyny ftore doł Mi Ojciec cobyk je wykonoł, te cyny ftore jo cynie, poświadcajom o Mnie ze Ojciec Mnie posłoł. 37. I posyłający Mnie Ojciec, On powiedzioł o Mnie. Ani Jego głosu nie usłyseli jesce nigdy ani lica Jego nie uwidzieliście, 38. i słowa Jego ni mocie coby trwało w wos, ale ftory posłoł Tego, jemu wy nie wierzycie. 39.Odcytujecie Pisma, bo sądzicie ze w nik zywot wiecny mocie; I te som poświadcyniami o Mnie; 40.A nie fcecie wejść do Mnie coby mieć zywot. 41.Uwielbienio od ludzi nie bierem; 42.Ale poznołek wos ze kochanio Boga ni mocie w sobie. 24 43. Jo przyseł w imiyniu Ojca mojego, i nie przyjmujycie Mnie w gościne; Kie fto inny przyseł by w imiyniu włosnym, tyn bedzie przyjynty. 44. Jak to jest cobyście mieli wierzyć, ze uwielbienie od sobie nawzajem bierecie, zaś uwielbienio od jedynego Boga nie sukocie? 45.Nie sądzicie ze Jo wos bede sądziył wobec Ojca; Jest Mojżesz wasym łoskarzyciylem, we ftorym wy pokładocie nadzieje. 46. Jak byście wierzyli Mojżeszowi, uwierzylibyście i Mnie; Bo tyn o Mnie napisoł. 47. Jak zaś jego pismom nie wierzycie, jako zaś uwierzycie łozkozaniom moim? ROZDZIAŁ 6 1. Potym Jezus poseł na drugi brzeg Jeziora Galilejskiygo Tyberiady; 2. Było śNim barz duzo cizby, bo widzieli jego znaki ftore ucyniył nad chorymi. 3. Jezus zaś poseł na góre i tam zostoł ze swoimi ucniami. 4. Była zaś tam zaroz Pascha, zydowskie świynto. 5. Podniós zaś Jezus ocy i dziwując się poźroł ze duzo cizby przychodzi do Niego, godo do Filipa: ka nakupimy chleba coby oni pojedli? 6. To zaś godoł coby wystawić go na próbe: a on zaś widzioł co mo zamiar zrobić. 7. Odpedzioł mu Filip: ani 200 denarów na chleby przecie nie wystarcy im coby kozdy z nik skromnie mógł wziońć. 8. Godo mu jeden z Jego ucniów, Jyndrzej brat Symona Pietra. 25 9. Jest jeden parobecek tu, ftory mo 5 jarcanyk chlebów i 2 ryby; Ino co to jest dlo takiej ilości? 10. Jezus zaś pedzioł: kozcie im coby ludzie usiedli; Była zaś w tym miyjscu duzo płaśnia trowy. I usiedli tam chłopy ftoryk było prawie pięć tysięcy. 11. Wzion zaś Jezus chleby i pobłogosławiył i doł ucniom, ucniowie zaś syćkim siedzącym; Podobnie z rybami tak duzo jak fcieli. 12. Jak zaś zostali nakormieni, godo ucniom swoim: zbiercie odpadki kawołków, coby ani krapke sie nie zmarniyło. 13. Tak zaś nazbiyrali i zapełniyli 12 kosy kawołkami z pięciu jarcanyk chlebów ftore scyrze dawali tym co jedli. 14. Ludzie zaś, uwidzieli jaki znak Jezus ucyniył, godali ze tyn jest prowdziwie prorokem przychodzącym do porządku. 15. Kie Jezus zaś poznoł ze majom zamiar przyjść i wziońć Go coby ucynić Go królem, wyseł znowu na góre som jeden. 16. Ku końcu dnia, Jego ucniowie ześli nad jezioro, 17. i siedli do łódki i wyrusyli na drugom strone jeziora do Kafarnaum. I zrobiyło sie ciemno a Jezus nie poseł do nik, 18. a woda ta zaś podniesła sie z wielgom dujawicom i wiatrem. 19. Kie popłynyni 25 albo 30 stadiów zacyni łozmyśliwać Jezusa chodzącego po jeziorze i tyz blisko łódki, i wystrasyli sie Go. 20. On zaś im godo: to Jo jest; nie bójcie sie. 21. Fcieli zaś wziońć Go na łódke, ale łódka zaroz stanena na ziymi do ftorej jechali. 22. Z rania cizba ludzi co stoła po drugiej stronie jeziora widzi ze małej łodki jesce nie było próc jednej do ftorej weśli ucniowie Jego, jako ze 26 nie wseł razem z ucniami Jego Jezus do małej łódki, dyć ino ucniowie jego odeśli; 23. Zaś przypłynyny zaroz małe łódki z Tyberiady blisko miyjsca, kany jedli chlyb pobłogosławiyony Pana; 24. Kie zaś uwidziała cizba tyk ludzi ze Jezusa nie było tam ani Jego ucniów, weśli do łódki i odpłynyni do Kafarnaum sukając Jezusa; 25. I znajdując Go po drugiej stronie jeziora pedzieli Mu: Rabbi, kiedyś sie tak tu taznaloz? 26. Odpedzioł im Jezus: na mój dusiu godom wom, sukocie Mnie, nie temu, ze widzieliście znaki, ale temu ze jedliście chleby i zostaliście najedzeni. 27. Trudźcie sie nie o dzisiejse jedzynie, ale o jedzynie ftore trwo na zywot wiecny, ftore Syn Cłowieka wom daje; Jego zaś przypiecyntowoł Ojciec Bóg. 28. Pedzieli zaś do Niego: co cynić coby tworzyć dzieła Boga? 29. Odpedzioł im Jezus: to jest dzieło Boga, cobyście uwierzyli w Tego ftorego On posłoł. 30. Pedzieli Mu: jaki Ty znak ucynis cobymy uwidzieli i uwierzyli Tobie? Co ucynis? 31. Ojcowie nasi zjedli manne na pustyni, jak jest napisane: z nieba chlyb doł im coby jedli. 32. Pedzioł zaś im Jezus: na mój dusiu godom wom, nie Mojżesz doł wom chlyb z nieba, zaś Ojciec mój daje wom prowdziwy chlyb z nieba. 33. Bowiem chleb Boga jest schodzący z nieba i zywot dający porządkowi. 34. Pedzieli zaś do Niego: Panie, zawse dej nom tego chleba. 27 35. Pedzioł im Jezus: Jo jest chlebem zywota; Tyn co do Mnie przychodzi nie bedzie głodny, a wierzący we Mnie nigdy nie bedzie pragnon. 36. A Jo pedzioł wom ze uwidzieliście Mnie a nie wierzycie. 37. Syćko co daje Mi Ojciec, do Mnie przychodzi, i przychodzącego ku Mnie nie wyruce na pole; 38. Jo z nieba przyseł nie po to coby cynić swojom wole, ino wole posyłającego Mnie. 39. To zaś jest wolom posyłającego Mnie Ojca, coby syćko co doł Mi nie zginyno śNiego, ino cobyk to wskrzesiył w dziyń ostatni. 40. To zaś jest wolom posyłającego Mnie, coby kozdy fto łozmyśliwuje Syna i wierzy w Niego mioł zywot wiecny, a Jo go wskrzyse w dziyń ostatni. 41. Zydzi zaś septali o Nim ze pedzioł, Jo jest chlyb ftory przysed z nieba, 42. i godalii: dyć to nie Jezus syn Józefa, ftorego my znomy ojca i matke? I cemu zaś godo ze z nieba przysed? 43. Odpedzioł im Jezus: nie septojcie miyndzy sobom. 44. Ani jeden ni moze przyjść do Mnie, kieby go Ojciec posyłający mnie nie pociągnon, i Jo go wskrzyse w dniu ostatnim. 45. Napisane jest u proroków: i syćka bedom przewiedzeni w Bogu. Kozdy słuchający od Ojca jak sie naucy przychodzi do Mnie; 46. Nie zas ftosi widzioł Ojca, ino tyn co stale jest u Boga, tyn widzioł Ojca. 47. Na mój dusiu godom wom, fto we Mnie wierzy mo zywot wiecny. 48. Jo jest chlyb zywota. 49. Wasi Ojcowie jedli manne na pustyni i umarli; 28 50. Ten jest chlebem zstępującym z nieba, coby fto śNiego jak zje i nie umar. 51. Jo jest tym zyjącym chlebem tyn ftory zstąpiył z nieba; Fto zje z tego chleba, bedzie zył na wieki. I chlyb zaś ftory Jo mu dom, moim ciałem jest, które jo dom na obrone zywota porządku. 52. Sprzycali sie miyndzy sobom Zydzi godali: Jak to moze być coby Tyn doł nom ciało do zjedzynio? 53. Jezus zaś im pedzioł: Na mój dusiu godom wom, kie nie bedziecie jeść Ciała Syna Cłeka i nie bedziecie piyli krwi Jego, nie bedziecie mieć zywota w sobie. 54. Tyn fto je moje ciało i pije krew mojom mo zywot wiecny, i Jo go wskrzyse w dniu ostatnim. 55. Ciało po prowdzie jest jedzyniem, i krew moja po prowdzie jest napojem. 56. Tyn fto je moje ciało i fto pije mojom krew trwo we Mnie, i Jo w nim. 57. Jako posłoł mnie zyjący Ojciec tak i Jo zyjem przez Ojca, i tyn fto je Mnie bedzie zył przeze Mnie. 58. To jest chlyb z nieba ftory był zesłany, nie tak jako wte kie Ojcowie wasi jedli manne i pomarli; Tyn fto je tyn chlyb bedzie zył na wieki. 59. O tyk sprawak pedzioł kie przewodził w synagodze w Kafarnaum. 60. Duzo zaś spośród Jego ucniów pedziało po usłyseniu: harde jest to słowo; Fto potrafi Go słuchać? 61. Jezus kie uwidzioł w sobie ze semrajom o tym Jego ucniowie, powiedzioł im: to wos gorsy? 62. A co bedzie jak bedzecie łozmyśliwać Syna Cłeka wstympującego tam kany był przedtem? 29 63. Duch jest tym co ozywio, ciało nie daje pozytku ani jednego; Łozkozanie ftore Jo wom godom, jest duchem i zywotem jest. 64. Zaś pomiyndzy wami som ci ftorzy nie wierzom. Jezus zaś wiedzioł od pocontku ftorzy som niedowiarkami i fto jest tym fto wydo Go. 65. I godoł: i przez to Jo wom pedzioł ze ani jeden nie potrafi przyść do Mnie, co nie byłoby mu dane od Ojca Mojego. 66. Z tego zaś powodu cynść ucniów od Niego odesła cofnyna sie i śNim nie chodziyła. 67. Powiedzioł zaś Jezus dwunostu: cy i wy fcecie odynść? 68. Odpedzioł mu Symon Pieter: Panie, kany pódziymy? Ty mos rozkozanio zywota wiecnego; 69. My zaś uwierzyli i poznali ze Tyś jest Krystus tego Zyjącego Boga Syn. 70. Odpedzioł im Jezus: a cy Jo nie wos dwunostu sobie wybrołek? A jeden z wos jest diabłem. 71. Godoł zaś o Judosu, synu Symona Iskarioty: tyn mioł zamiar Go wydać, bedąc jednym z dwunostu. ROZDZIAŁ 7 1. Jezus zaś przechodziył wkoło Galilei; Nie fcioł zaś iść do Judei, bo sukali Go Zydzi coby Go zabić. 2. Miało być tam zaś zaroz zydowskie Świynto Namiotów. 3. I pedzieli do Niego Jego bracia: Wynieś sie z tela i idź do Judei, coby Twoi ucniowie romyśliwali Twoje dzieła ftore robis; 30 4. Ani cosi jeden w skrytości cyni i staro się być w ślebodzie łozkozanio. Kie takie rzecy robis, to ukozoj samego sobie porządkowi. 5. Ani bracia Jego nie wierzyli w Niego. 6. Godo zaś im Jezus: Mój cas nigdy nie mijo, zaś was cas zawse jest wartki. 7. Porządek ni moze wami wzgardzić; a Mnom wzgardzo, bo Jo poświadcom o nim, ze ucynki jego som złe. 8. Wy idzćcie na to świynto; Jo jesce nie idem na to świynto, bo cas mój jesce sie nie wypełniył. 9. To pedzioł zaś im przebywoł wte w Galilei. 10. Kie zaś pośli Jego bracia, wte i On poseł na świynto, nie widocnie, ino w skrytości. 11. Zydzi sukali Go na tym świynciy i godali: Kany On jest? 12. I sum duzy na Jego temat był w cizbie. Jedni godali ze jest dobry; Inni godali, ze nie jest, ino uwodzi cizbe na manowce. 13. Ani jeden zaś nie godoł o Nim w ślebodzie łozkazonio przez strach Zydow. 14. Pote zaś w połowie świont Jezus poseł do świontyni i przewodził. 15. I straśnie zamyślowali sie Zydzi i godali: jak ze być moze ze Tyn pisma widzi a sie nie ucył? 16. Jezus im odpedzioł: nauka moja nie jest mojom, ino tego ftory Mnie posłoł; 17. A zaś fto fce cynić wole Jego, pozno co do nauki, cy od Boga jest cy Jo som łod sobie godom. 31 18. Tyn fto godo od sobie swojygo uwielbienio suko, tyn fto suko uwielbienio Tego ftory go posłoł, tyn prowdziwy jest, i w nim niesprawiedliwości ni ma. 19. A zaś nie Mojżesz doł wom prawo? A ani jeden z wos nie cyni prawa. Ftosi mo potrzebe Mnie zabić? 20. Odpedzioła mu cizba: demona mos; Fto fce Cie zabić? 21. Odpedzioł Jezus: jednego dobra zek ucyniył, i syćka zamyślujecie się przez to. 22. Mojżesz doł wom obrzezanie, ftore nie od Mojżesza jest, ino od ojców, i w sabat dokonujycie obrzezanio. 23. Kie zaś cłowiek jest dopuscony do obrzezanio w sabat coby prawo Mojzesa nie zostało narusone, to wy gniywocie sie na Mnie ze Jo całego cłeka uzdrowiył w sabat? 24. Nie sądźcie jako widzicie, ino sprawiedliwie sądem sądźcie. 25. Ponieftorzy godali spośród Zydów: A cy to nie jest Tyn ftorego my sukomy coby Go zabić? 26. I patrzoj zaś w ślebodzie łozkozanio godo, i ani jeden mu na to nic nie godo. Cy zaś za zodnom cene władzowie prowdziwie poznali ze Tyn jest prowdziwie Krystusem? 27. Ale my widzimy skąd On jest; Krystus zaś kie do nos przychodzi, ani jeden nie zno skąd jest. 28. Jezus zaś zawołoł w świontyni przewodząc i godając: a mnie widzicie, i widzicie skąd Jo jest; i jo od sobie samego nie przysed bo Tyn ftory Mnie posłoł jest prowdziwy, ftorego wy nie widzicie; 29. Jo Go widze, bo Jo od Niego jest bo Tyn Mnie posłoł. 32 30. Fcieli zaś Go ucisyć, a ani jeden nie ucion Go rynkom, bo nie przysła Jego godzina. 31. Duzo zaś spośród cizby uwierzyło w Niego i godali cyz Krystus kie przydzie, nie zrobi wiynksyk znaków niz Tyn co do tyj pory zrobiył? 32. Usłyseli faryzeuse od semrająceyj cizby o Nim to, i wysłali swoik poddanyk od faryzeusów i arcykapłanów coby go złapiyli. 33. Jezus zaś powiedzioł: jesce odrobina casu jako Jo jest z wami i póde ku Temu ftory Mnie posłoł. 34. Bedziecie Mnie sukać i nie nondziecie Mnie; Ka Jo jest, wy nie potraficie przyjść. 35. Pedzieli zaś Zydzi do sobie: kany mo On zamiar iść, tak ze my Go nie nondziemy? Cy do ludzi potraconyk pośród Greków mo zamiar iść i Grekom przewodzić? 36. Cemu On to słowo pedzioł, ze bedziemy Go sukać i nie nondziemy, i ze ka Jo ide, wy nie potraficie przyjść? 37. W ostatni wielgi dziyń świynta stoł Jezus i zawołoł: kie fto pragnie, niek przydzie do Mnie i pije. 38. U tego fto wierzy we Mnie, jak oznajmiyło Pismo, z jego brzucha wypłynom rzeki wody zyjącej. 39. To zaś pedzioł o Duchu ftorego mieli zamiar przyjońć ci ftorzy wierzom w Niego; bo jesce Duch Świynty nie był (dany), i Jezus jesce nie zostoł uwielbiony. 40. Duzo zaś z tyj cizby co słyseli słowo godali: Tyn jest prowdziwym prorokem; 41. Inni zaś godali: Tyn jest Krystusem; inni powiadali: a cy nie z Galilei Krystus przychodzi? 33 42. A cy w Piśmie nie powiedziane ze z potomstwa Dawida i z miastecka Betlejem, kany był Dawid, Krystus przychodzi? 43. W cizbie zaś z Jego powodu powstoło rozdarcie. 44. Ponieftorzy spośród nik fcieli Go złapić, ale ani jeden nie napod na Niego z ryncami. 45. Pośli zaś poddani do arcykapłanów i faryzeusów, ci im pedzieli: cemu Go nie przyprowadziyliście? 46. Odpedzieli im poddani: nigdy zaś w taki sposób zoden cłowiek nie głosiył, jako Tyn cłowiek. 47. Odpedzieli im faryzeuse: a cy wy casem nie daliście siy uwiyść? 48. A cy casem ftory z faryzeusy i władzowie uwierzyli w Niego? 49. A zaś cizba ftoro nie zno Prawa jest przeklynto. 50. Godo do nik Nikodem, tyn ftory poseł nocom do Niego, tyn co stale jest jednym spośród nik: 51. a cy prawo nase skazuje cłeka, zakiel nie usłysy co o nim wceśniyj i pozno co cyni? 52. Odpedzieli mu: cy ty tyz pochodzis z Galilei? Posukoj se i patrzoj to ze prorok z Galilei nie zostoł wzbudzony. 53. I kozdy poseł do swojego domu. ROZDZIAŁ 8 1. Jezus zaś poseł na Góre Oliw; Kie juz świtało znowu poseł do świontyni, 2. a cały norod seł za Nim; i kie siednon przewodził im. 34 3. Przyprowadziyli zaś uceni w Piśmie i faryzeuse niewiaste złapanom na cudzołóstwie, i postaiwiyli jom w środku 4. godali Mu: przewodniku, niewiaste tom złapano na gorącym ucynku popełniającom cudzołóstwo; 5. A w Prawie nasym Mojżesz kozoł takie ukamieniować. 6. A Ty co godos? Oni to zaś pedzieli wodząc Go, coby mieć przeciw Niemu łoskarzynie. Jezus zaś ciynzko pochylył sie w dół i palcem pisoł po ziymi. 7. Kie zaś oni cekali na Niego, podniós głowe i im pedzioł: fto nie popełnio grzychu spośród wos piyrsy niek ciśnie w niom skałe. 8. I znowu Jezus pochylył sie w dół i pisoł po ziymi. 9. A ftorzy słuchali to cofali sie jeden za drugim, zacynając od starsyk, a Jezus i niewiasta co była w środku pozostali. 10. I Jezus podniós głowe pedzioł jyj: niewiasto, kany som oni? Ani jeden cie nie skozoł? 11. Pedziała: ani jeden, Panie. Jezus jyj pedzioł: i nawet Jo tobie nie potępiom; Idź i od teroz wiyncyj nie grzys. 12. Znowu zaś Jezus powiedzioł im godając: Jo jest światłem porządku; Tyn fto idzie za Mnom nie bedzie chodziył w ciemności, ino bedzie mioł światło zywoto. 13. Pedzieli Mu zaś faryzeuse: Ty o samym sobie poświadcos; Twoje świadectwo nie jest prowdziwe. 14. Odpedzioł im Jezus: nawet kie som o sobie poświadcom, prowdziwe jest poświadcynie moje, bo widze skąd Jo przyseł i kany idem; Wy zaś nie widzicie skąd przychodze i kany ide. 15. Wy podług ciała sądzicie; Jo nie sądze ani jednego. 35 16. Nawet kie Jo sądze, to mój sąd jest prowdziwy, bo som Jo nie jest, ino Jo i Ojciec mój ftory Mnie posłoł. 17. A w Prawie zaś wasym napisane jest ze poświadcynie dwók ludzi jest prowdom. 18. Jo jest Tyn ftory swiadcy o sobie samym, i poświadco o Mnie Ojciec ftory Mnie posłoł. 19. Godali zaś mu: kany jest Twój Ojciec? Odpedzioł Jezus: ani Mnie nie widzcie ani mojego Ojca; kiebyście Mnie byli widzieli, to i mojego Ojca tyz byście widzieli. 20. Łozkazonio te pedzioł Jezus przy skarbcu, kie przewodził w świontyni, i ani jeden Go nie złapiył, bo jesce godzina Jego nie nadesła. 21. Jezus pedzioł zaś im z nowa: Jo ide i bedziecie mnie sukać, i w grzychu wasym pomrecie; Ka Jo ide, wy przyjść nie potraficie. 22. Godali zaś Zydzi: cy som sie nie zabije, kie godo, kany Jo ide, wy nie potraficie przyjść? 23. I pedzioł im: wyście z doła, Jo zaś z góry jest; Wyście z tego porządku, Jo zaś z tego porządku nie jest. 24. Jo powiedzioł wom ze pomrecie w wasyk grzychak; Kie nie wierzycie ze Jo jest, pomrecie w wasyk grzychak. 25. Godali zaś mu: kim ześ Ty jest? Jezus im odpedzioł: Pocątkiem ftory do wos godo. 26. Duzo mom o wos do pedzynio i osądzynio; A zaś Tyn ftory Mnie posłoł prowdziwy jest, i Jo co usłysoł od Niego, to godom do porządku. 27. Nie poznali ze o Ojcu im godoł. 36 28. Pedzioł zaś im Jezus: kie Syna Cłeka wywyzsycie, wte poznocie ze Jo jest, i ani jedno nie robie som od sobie, ino jak przewodził Mi Ojciec mój, to godom. 29. I Tyn fto Mnie posłoł razem ze Mnom jest; nie wyrzeko sie Mnie jedyny Ojciec, ino Jo cynie to co mu sie widzi zawse. 30. Godając to duzo ludzi uwierzyło w Niego. 31. Godoł zaś Jezus do Zydów ftorzy mu uwierzyli: kie ino bedziecie trwali w słowie moim, prowdziwie jesteście ucniami moimi, 32. i poznocie wte prowde, a prowda wos oswobodzi. 33. Odpedzieli Mu: potomkami Abrahama my som i (jak) ani jeden nigdy nie zylimy w niewoli; Jako zaś Ty godos stońcie sie wolnymi? 34. Jezus im odpedzioł: Na mój dusiu godom wom ze fto cyni grzych jest niewolnikiem grzychu. 35. Niewolnik zaś nie trwo w domu na wieki; Syn na wieki trwo. 36. Kie zaś Syn wyzwoli wos, wolnymi stale bedziecie. 37. Widze ze potomkami Abrhama jesteście; ale fcecie Mnie zabić, bo słowo moje nie miyści sie w wos. 38. Jo godom to co od Ojca mojego zek widzioł; I wy to róbcie co widzicie od Ojca Wasego. 39. Odpedzieli Mu: Ojcem nasym jest Abraham. Godo im Jezus: kie dzieciami Abrahama wyście som, dzieła Abrahama róbcie. 40. Teroz fcecie mnie zabić, cłeka ftory wom pedzioł prowde, ftoro usłysoł od Boga; Tego Abraham nie zrobiył. 41. Wy róbcie te dzieła ojca wasego. Pedzieli mu: my z cudzołóstwa nie som; Jednego momy Ojca, Boga. 37 42. Powiedzioł zaś im Jezus: kieby Bóg Ojcem wasym był, to kochalibyście i mnie; Ja zaś od Boga wysed i przychodze; Nie som od sobie przysed, ino Tyn Mnie posłoł. 43. Cemu mojego godanio nie poznajecie? Bo nie potraficie słuchać mojego słowa. 44. Wy som jest od ojca diabła, i chuci wasego ojca fcecie robić. Tyn zaś zabójcom był od pocontku i przy prowdzie nie stoł, kiedy tyz prowda w nim nie jest; A kie godo pleciugi, to z osobistych przywar godo, bo pleciuga jest jego ojcem. 45. Jo zaś prowde godom, i nie wierzycie Mi. 46. Fto z wos skoze mnie o grzechy? Kie Jo prowde godom, cemu wy Mi nie wierzycie? 47. Tyn co stale jest od Boga łozkazoń Boga słucho; I z tego powodu wy tego nie słuchocie, bo niesom wyście od Boga. 48. Odpedzieli mu Zydzi: cy moze źle godomy ze Tyś Samarytaninem jest i demona mos? 49. Odpedzioł im Jezus: Jo demona ni mom, ino czce Ojca mojego, a wy Mnie nie czcicie 50. Jo zaś nie sukom uwielbiynio mojego; Jest Tyn, ftory suko i sądzi. 51. Na mój dusiu godom wom, kie fto bedzie strzóg słowo moje, śmierzci nie bedzie łozmyślowoł na wieki. 52. Odpedzieli mu Zydzi: teroz poznajemy ze mos demona. Abraham pomar i prorocy, a Ty godos, kie fto bedzie strzóg słowa moje, nie spróguje śmierzci na wieki? 53. Cyś Ty jest wiynksy od nasego Ojca Abrahama, ftory pomar? I prorocy pomarli; A kim Ty sobie cynis? 38 54. Odpedzioł im Jezus: kie Jo uwielbiom som sobie, moje uwielbiynie jest ani jedno; Jest Ojciec mój tym ftory uwielbio Mnie, a o ftorym wy godocie ze jest wasym Bogiem, 55. i nie poznajecie Go; Jo zaś widze Go. Kie zaś powiedziołbyk ze nie widze Go, to Jo byłbyk pleciugom podobnym do wos; Ino widze Go i Jego słowo zachowujem. 56. Ale Abraham Ojciec was zadumoł sie okropnie kie uwidzioł mój dzień, uwidzioł i zostoł uradowany. 57. Zydzi zaś pedzieli do Niego: piyńdziysiont roków jesce ni mos a Abrahama uwidziołeś? 58. Pedzioł im Jezus: na mój dusiu godom wom, zanim Abraham urodził sie Jo jest. 59. Porwali zaś skole coby na Niego cisnońć. Jezus zaś skrył sie, i przeseł środkiem, tak zaś wyseł z świontyni ukradkiem. ROZDZIAŁ 9 1. Przechodząc ukrodkiem uwidzioł ślepego cłeka od urodzynio. 2. Zapytali zaś Go ucniowie Jego godając: Rabbi, fto zgrzysył, on cy ojcowie jego, ze on ślepy jest od urodzynio? 3. Odpedzioł Jezus: ani on nie zgrzysył ani ojcowie jego, ale stało sie tak coby ukozoły sie dzieła Boga w nim. 4. Mnie trza robić takom robote Tego ftory Mnie posłoł tak długo jak dziyń jest; Przychodzi noc kie ani jeden nie bedzie potrafiył robić. 5. Kiedy Jo w porządku jest, jestek światłem porządku. 6. Jak to powiedzioł splunon na ziymie zrobiył błoto ze śliny, i nałozył błoto na ocy ślepego 39 7. i pedzioł mu: idź i obmyj sie w sadzawce Siloe, co tłumacy sie posłany. Poseł zaś i umył się, i pozierając przyseł. 8. Sąsiady i ci ftorzy łozmyśliwali o nim przedtem ze był ślepy, godali: cy to nie jest tyn ftory siedzioł i ziebroł? 9. Inni godali ze on jest; Inni zaś ze jest do tego podobny. Tyn zaś godoł ze to jo jest. 10. Godali zaś mu: jako to zostały otworzone ocy twoje? 11. Odpedzioł zaś on: cłek nazywany Jezusem zrobiył błoto i nałozył na moje ocy i pedzioł: idź i obmyj sie w sadzawce Siloe; Jo tak poseł i obmyłek sie i odzyskołek wzrok. 12. Pedzieli zaś mu: kany On jest? Godo: nie widze. 13. Zaprowadziyli go do faryzeusy, downiyj ślepego. 14. Był wte zaś sabat kie błoto zrobiył Jezus i otworzył jego ocy. 15. Jesce roz zapytali go faryzeuse jako odzyskoł pozieranie. On zaś im pedzioł: połozył błoto mi na ocy, umyłek się, i pozierom. 16. Ponieftorzy zaś faryzeuse godali: Tyn cłek nie jest od Boga, kie nie przestrzygo sabatu. Inni godali: jako to moze cłek grzesny takie znaki robić? Podział zaś był miyndzy nimi. 17. Godajom niewidomemu znowu: co ty godos o Nim, jako to otworzył twoje ocy? On pedzioł ze prorokem jest. 18. Zydzi zaś nie wierzyli ze był ślepy i odzyskoł wzrok, jaze do casu kie przysłali ojców tego ftory odzyskoł wzrok 19. i pytali ik godając: cy to jest was syn, o ftorym wy godocie ze urodziył sie ślepy? Co sie stało ze poziero? 20. Odpedzieli zaś jego ojcowie: Widzimy ze to jest nas syn i urodziył sie ślepy; 40 21. Jak teroz poziero nie widzimy, cy mu fto otworzył ocy my tyz nie widzimy; mo swoje roki, odpytojcie go, a som o sobie powie. 22. To pedzieli jego ojcowie, kie boli się Zydów; Bo Zydzi dogodali się, ze fto wyzno ze jest Krystusem, zostanie wygnany z synagogi. 23. Z tego powodu ojcowie jego pedzieli ze mo roki, jego pytojcie. 24. Zawolali zaś drugi roz cłeka ftóry był ślepy, i pedzieli mu: dej uwielbiynie Bogu; My widzimy ze cłowiek tyn jest grzesnikiem. 25. Odpedzioł on: cy jest grzesnikiem tego nie widze; Jedno widze, ze jo był ślepy a teroz spozierom. 26. Pedzieli mu z nowa: co tobie zrobiył? Jak otworzył ci ocy? 27. Odpedzioł im: jo juz wom pedzioł, i nie usłyseliście; co znowu fcecie usłyseć? Cy wy zaś fcecie być jego ucniami? 28. Skrzyceli go i pedzieli: ty ześ jest ucniem Jego; my zaś som ucniami Mojzesa. 29. My zaś widzimy ze z Mojzesem godoł Bóg; A Tyn zaś nie widzimy skąd jest. 30. Odpedzioł cłek: tak bowiem dziwne jest, ze wy nie widzicie skąd jest, a otworzył mi ocy. 31. Widzimy zaś, ze Bóg nie słucho grzesników, ino fto jest pobozny i robi Jego wole, tego słucho. 32. Od wieków nie słysano coby ftosi otworzył ocy temu fto urodziył sie ślepy. 33. Kie tyn nie był od Boga, nie potrafiyłby ani jedno zrobić. 34. Pedzieli mu: cały w grzechak byłeś urodzony, i ty nos przewodzis? I wygnali go do pola. 41 35. Jezus usłysoł ze wygnali go do pola, i kie znaloz go pedzioł mu: cy ty wierzys w Syna Boga? 36. Odpedzioł on: a ftos to jest, Panie, cobym w Niego uwierzył? 37. Pedzioł mu Jezus: i widzis Go bo Tyn ftory z tobom godo jest Nim. 38. On zaś pedzioł: wierze, Panie; i oddoł Mu hołd. 39. I pedzioł mu Jezus: na sąd Jo do prządku przysed, coby ci ftórzy nie pozierajom pozierali a ci ftórzy pozierajom stali sie ślepymi. 40. A usłyseli to ponieftórzy spośród faryzeusy ftórzy byli razem śNim, i pedzieli Mu: cy i my som ślepi? 41. Jezus pedzioł im: kiebyście byli ślepi, to grzychu byście ni mieli; teroz zaś godocie ze pozieromy; Ale grzych zaś was trwo. ROZDZIAŁ 10 1. Na mój dusiu godom wom, tyn fto nie wchodzi przez bramke do kosoru owiec, ino idzie z innego miyjsca, tyn jest złodziejem i rozbójnikem; 2. Tyn fto wchodzi przez bramke tyn jest juhasem owiec. 3. Temu strzegący otwiero, i owce go słuchajom, swoje owce woło po imiyniu i prowadzi je. 4. I kie swoje owce wyganio, idzie śnimi z przodu, a owce idom za nim, kie widzom1 jego głos; 5. Za obcym nie pódom, ino ucieknom od niego, kiedy nie widzom obcyk głosów. 6. Tom przypowieść pedzioł im Jezus; oni zaś nie poznali tego co im godoł. 1 Por. synestezja. 42 7. Jezus znowu zaś im pedzioł: na mój dusiu godom wom ze jo jest bramkom owiec. 8. Syćka ftorzy przyśli z dalyka ode Mnie, som złodziejami i rozbójnikami; I nie posłuchałyby ik owce. 9. Jo jest bramkom: przez Mnie kie fto wyńdzie, bedzie zbawiony, wendzie i wyńdzie, i karme znondzie. 10. Złodziej nie przydzie coby nie ukrod nie łozesarpoł i nie zabiył; Jo zaś przysed po to coby zywot miały i miały dostatni. 11. Jo jest dobrym juhasem. Dobry juhas duse swojom kładzie za owce; 12. Harendziorz zaś ftory stale nie jest juhasem, i ftorego owce nie som jego, kie łozmyśliwuje wilka co przychodzi opusco owce i ucieko; A wilk porywo je i łozganio owce. 13. Harendziorz zaś ucieko, kie jest harendziorzem i nie dbo o owce. 14. Jo jest dobrym juhasem, i znom swoje i przez swoje jestek znany, 15. i jak zno Mnie Ojciec tak i Jo znom Ojca, i duse swojom kłade za owce. 16. I inne owce mom, ftore nie som z tego kosora; to trza je przyprowadzić, i głosu mojego bedom słuchać, i powstanie jeden kyrdel, jeden juhas. 17. Przez to Ojciec Mnie kocho, bo Jo kłade duse mojom, coby jesce roz jom wziońć. 18. Ani jeden nie biere jyj ode Mnie, ino Jo kłade jom od sobie; Mom władze coby jom przebić, i mom władze jesce roz jom wziońć; To przykazanie Jo wzion od Ojca mojego. 19. U Zydów zaś powstoł podział z powodu tyk słów. 20. Duzo z nik godało: demona mo i wściyko się; cemu go słuchocie? 43 21. Inni godali zaś: te łozkazonio nie są w mocy demona; Cy zaś demon potrafi ocy ślepego otworzyć? 22. A było zaś świynto poświyncynia świontyni w Jerozolimie, i była zima; 23. Jezus przechodziył sie w świontyni po wyrandce Salomona. 24. Otocyli Go Zydzi i godali mu: do kie duse nase bedzies burtoł? Cy Tyś jest Krystus, powiedz nom w ślebodzie łozkazanio. 25. Jezus im odpedzioł: jako Jo wom powiedzioł, a nie wierzycie; dzieła te ftóre Jo cynie w imiyniu Ojca mojego, te o Mnie poświadcajom; 26. Ino wy nie wierzycie: nie jesteście zaś z owiec moik, jako Jo wom pedzioł. 27. Moje owce słuchajom mojego głosu, i Jo znom je, i one idom za Mnom, 28. a zywot wiecny i Jo im daje, i nie zginom na wieki, i nie porwie ik ftosi z rynki mojyj. 29. Ojciec mój, ftory Mi doł, jest wiynksy od syćkik, i ani jeden nie potrafi porwać z rynki Ojca mojego. 30. Jo z Ojcem moim jesteśmy jedno. 31. Zydzi zaś znowu porwali skole coby Go ukamiyniować. 32. Jezus im odpedzioł: duzo dobryk dzieł pokozoł Jo wom od mojego Ojca; Za ftore z nik kamiyniujecie Mnie? 33. Odpedzieli Mu Zydzi godając: za dobre dzieła nie kamiyniujemy Cie, ino za bluźniyrstwa, i ze Ty bedąc cłekiem samego sobie robis Bogiem. 34. Odpedzioł im Jezus: cy nie jest napisane w Prawie wasym, Jo powiedzioł, jesteście Bogami? 44 35. Jako tyk nazwoł Bogami, dlo ftoryk słowo Boga powstało, a Pisma nie wolno sie wyrzec, 36. do ftorego wy godocie ze bluźnis, ftorego Ojciec poświynciył i posłoł do porządku, temu tak Jo pedzioł, Syn Boga Jo jest? 37. Kie Jo nie robie dzieł Ojca mojego, nie wierzcie mi; 38. Kie zaś robie, a mi nie wierzycie, to uwierzcie tym dziełom, cobyście poznali i uwierzyli ze we Mnie Ojciec a Jo w Nim. 39. Starali sie znowu zaś Go złapać; Ale wysed z dala od ik rąk. 40. I poseł znowu za Jordan, do miyjsca kany był Jon krzcąc pierwyj, i tam ostoł. 41. Duzo posło ku Niemu i godało ze Jon zaś ani jednego znaku nie ucyniył, sycko zaś co pedzioł Jon o Nim, prowdziwe było. 42. Tam tyz duzo w Niego uwierzyło. ROZDZIAŁ 11 1. Był zaś chory Łazorz z Betanii, z dziedziny Maryji i Marty jyj siostry. 2. A była to ta Maryjo ftoro namaściyła Pana pochnoncym olejkiem i wytarła stopy jego swojemi włosami, brat jyj Łazorz chorowoł. 3. Siostry posłały do Niego wici: Panie, uwidź se ze tyn ftorego ześ jest rod choruje. 4. Kie Jezus to usłysoł pedzioł: choroba ta nie wiedzie ku śmierzci, ino dlo uwielbienio Boga, coby zostoł uwielbiony Syna Boga przez niom. 5. Jezus zaś kochoł Marte i jyj siostre i Łazorza. 6. Kie zaś usłysoł ze chorujy, wte zostoł w tym miyjscu kany był dwa dni; 45 7. Po tym zaś powiedzioł ucniom: podźmy znowu do Judei. 8. Godajom Mu ucniowie: Rabbi, dopiero co sukali Cie Zydzi coby Cie ukamiyniować, i zaś tam pódzies? 9. Jezus odpedzioł: cy dziyń ni mo godzin dwunostu? Kie fto chodzi w dziyń, nie utknie się, bo spoziero na światło które jest porządkiem tego; 10. Kie zaś fto chodzi w nocy, to sie utknie, bo w nim światło ni jest. 11. Pedzioł to, a potem godo im: nas przyjaciel Łazorz usnon; I ide coby go obudzić. 12. Pedzieli zaś Jego ucniowie: Panie, kie usnon, zostanie zbawiony. 13. Jezus zaś pedzioł o swojyj śmierzci; A ci przypuscali ze godo on o zwykłym spaniu. 14. Wte zaś Jezus pedzioł im w ślebodzie łozkazanio: Łazorz umar, 15. i raduje sie przez was, cobyście uwierzyli, bo Jo tam nie był; Ino do niego podźmy. 16. Pedzioł zaś Tomas przezywany Didymos do współucniów: podźmy i my coby razem śnim umrzyć. 17. Przyśli zaś Jezus znaloz go co był śtyry dni w grobie. 18. Betania zaś była blisko Jerozolimy jakiesi 15 stadiow, 19. i duzo Zydow przysło do Maryji i Marty opróc tyk co nie fcieli coby pociesyć jom co do ik brata. 20. Zaś Marta jak usłysała ze Jezus przychodzi, wysła mu na spotkanie; Maryja zaś w doma siedziała. 21. Pedziała zaś Marta do Jezusa: Panie, kiebyś był pryndzyj, mój brat by nie umar. 46 22. Zaś teroz widze i tak duzo mógbyś Boga pytać, a Bóg do Tobie. 23. Godo jyj Jezus: brat twój zmartwykwstanie. 24. Godo Marta: widze ze zmartwykwstanie w casie zmartwykwstanio w dziyń ostatni. 25. Pedzioł jyj Jezus: Jo jest zmartwykwstaniem i zywotem. 26. Tyn fto wierzy we Mnie, nawet kie umre, zyć będzie; I kozdy fto zyje i wierzy we Mnie nie umre na wieki. A cy wierzys w to? 27. Godo mu: tak, Panie, jo uwierzyła ześ Ty jest Krystus Syna Boga ftory przychodzi do porządku. 28. Kie to pedziała i zawołała Maryje jyj siostre a pedziała to ukradkiem: przewodnik jest barz blisko i woło cie. 29. Ta zaś jak to usłysała, wartko przychodzi ku Niemu. 30. Jezus jesce nie przyseł do wsi, ino był w miyjscu kany Marta przysła mu na spotkanie. 31. Zydzi zaś ftorzy byli śniom w doma pociesali jom, i uwidzieli Maryje ze pryndko wstała i wysła, towarzysyli jyj, godając ze idzie do grobu coby tam płakać. 32. Maryja kie przysła tam kany Jezus był, widząc Go upadła mu do nóg godając Mu: Panie, cobyś był pryndzyj, nie umar by mój brat. 33. Jezus jak uwidzioł jom płaconcom i towarzysoncyk jyj Zydów płaconcyk, doznoł wstrząśniyncio w Duchu i wzrusył się, 34. i pedzioł: kany go połozyliście? 35. Odpedzieli Mu: Panie, pódź a uwidzis. Jezus zapłakoł. 36. Godali Zydzi: uwidzcie se jak On go rod widzioł; 47 37. Inni pośród nik pedzieli: cy nie potrafi Tyn, ftory otworzył ocy ślepemu, tak ucynić coby i tyn nie umar? 38. Jezus zaś, znowu kie był wstrząśniyntym w sobie, przychodzi do grobu; była zaś jaskinia, i skała połozona do niyj. 39. Jezus godo: podnieście skałe. Godo Mu siostra tego ftory umar Marta: Panie, juz śmierdzi; Cworty dziyń juz jest. 40. Godo jyj Jezus: cy ci nie pedziołek ze jako uwierzys, to uwidzis uwielbiynie Boga? 41. Podnieśli zaś skałe kany był tyn lezoncy ftory umar. Jezus zaś ocy podniós do góry i pedzioł: Ojce, błogosławiye Cie coś wysłuchoł Mnie. 42. Jo zaś widzioł ze Mnie zawse wysłuchujes: ino z powodu cizby ftoro ustawiyła sie dookoła powiedzioł Jo to, coby uwierzyli ze Ty Mnie posłołeś. 43. A kie to pedzioł wielgim głosem zawołoł: Łazorzu, pódź tu ku nom do pola. 44. I wysed tyn ftory umar kie mioł zwionzane bandożami stopy i rynce, a chustkom obwionzane ocy. Godo im Jezus: odwionźćie go i odpuście mu coby sed. 45. Duzo zaś pośród Zydów, a ftorzy przyśli do Maryji dziwując się poźierali na to co zrobiył Jezus, uwierzyło w Niego. 46. Ponieftórzy zaś z nik pośli do faryzeusy i pedzieli im co Jezus zrobiył. 47. Zebrali sie zaś arcykapłani i faryzeuse zasiadający w radzie i godali: co robimy, bo Tyn cłowiek duzo znaków cyni? 48. Kie odpuścimy Mu, syćka uwierzom w Niego, i przydom Rzymianie i stracom nos i to miyjsce i naród. 48 49. Jeden pośród nik Kajfasz, co był arcykapłanem w tyn rok, pedzioł im: wy nie widzicie ani jednego, 50. ani nie domyślocie sie ze zdarzo sie nom coby jeden cłowiek zabity zostoł przez ludzi a nie cały naród zginon. 51. To zaś od sobie nie pedzieli, ino bedący w tym roku arcykapłanem on przepedzioł proroctwo ze Jezus mioł umrzyć za naród, 52. i nie za naród jedynie, ino coby dzieci Boga potracone zgromadzić w jedno. 53. Od tego zaś dnia mieli zamiar coby Go zabić. 54. Jezus zaś juz nie chodził w swobodzie łozkozanio pośród Zydow, ino odsed stamtąd pryndko na miyjsce pustynne, do Efraim miastem zwanego, kany spyndziył cas razem z Jego ucniami. 55. Była zaś wte Pascha zydowsko, i duzo posło do Jerozolimy z tego miyjsca na Pasche coby sie ocyścić. 56. Sukali zaś Jezusa i godali zaś miyndzy sobom stojąc w świontyni: jak sie wom zdaje, cy nie przydzie na świynto? 57. Arcykapłani i faryzeuse dali zaś przykozanie kie fto Go pozno kany jest, coby doniós, jako Go zgładzić. ROZDZIAŁ 12 1. Jezus na seść dni przed Paschom posed do Betanii, kany był Łazorz ftory umar, ftory powstoł z martwyk. 2. Zrobiyli Mu zaś tam wiecerze, Marta im usługiwała; i Łazorz był jednym z tyk lezącyk śNim przy stole. 49 3. Maryja zaś. wziyna funt oleju nordowego cystego barz drogiygo, namaściyła stopy Jezusa i wytarła włosami swoimi Jego stopy; Dom napełniony zostoł pochnidłem oleju. 4. Godo Mu zaś jeden z ucniów Jego, Judos syn Symona Iskarioty, ftory mo zamiar Go wydać: 5. cemu tyn olej nie sprzedano za 300 denarów i nie łozdano biednym? 6. Pedzioł to nie ze wzglyndu na biednyk ze dboł o nik, bo był złodziejem, i mioł sakwe i te wrócone krod. 7. Jezus mu powiedzioł: odpuść jyj, to na dziyń mojego pogrzebu wykorzystała go. 8. Biednyk zaś zawse mocie u sobie, Mnie nie zawse mocie. 9. Poznoło zaś duzo cizby Zydów ze On jest, i przysło nie ino przez Jezusa, ino coby uwidzieć Łazorza tego ftorego wkrzesiył z umartyk. 10. Arcykapłani zaś uradziyli se coby Łazorza zabić, 11. bo duzo przez Niego przyszło Zydów i uwierzyło w Jezusa. 12. Nastympnego dnia duzo cizby przysło na świynto, po tym jak usłyseli ze Jezus przybywo do Jerozolimy, 13. wzieno gałonzki palm i wyrusyło na spotkanie śNim, i wołoło: Hosanna, błogosławiony ftory idzie w imie Pana, Król Izraela. 14. Kie znaloz Jezus osiołka usiod na nim, jako jest napisane: 15. Nie bój się, Córko Syjonu; Oto przychodzi Król twój siedząc na młodym osiołku. 50 16. Tego zaś z piersa nie poznali Jego ucniowie, a kie Jezus zostoł uwielbiony, wte se przybocyli ze to było o Nim napisane, i to Mu ucyniyli. 17. Zaświadcyła zaś cizba co była śNim kie zawołoł Łazorza z grobu i wskrzysiył go z umartyk. 18. Z tego zaś powodu wysła na spotkanie śNim cizba, bo usłysało to ze tyn znak zrobiył. 19. Faryzeuse zaś powiedzieli miyndzy sobom: rozmyśiwujcie ze nie pomozecie ani jedno? Ino patrzojcie porządek za Nim posed. 20. Pośród zaś tyk przychodzącyk byli jacysi Grecy coby oddać hołd w casie świynta. 21. Ci zaś pośli do Filipa z Betsaidy Galilejskiyj, i wypytowali go godając: Panie, fcemy widzieć Jezusa. 22. Idzie Filip i godo Jyndrzejowi, i zaroz Jyndrzej i Filip godajom Jezusowi; 23. Jezus zaś im odpowiado godając: nadesła godzina coby Syn Cłeka zostoł uwielbiony. 24. Na mój dusiu godom wom, kie ziorko zboża zostanie wrócone w ziym nie umre, samo ono trwo; Kie zaś umre, duzy owoc przynosi. 25. Tyn fto rod jest swojej dusy straci jom, tyn ftory nienawidzi swojyj dusy w tym porządku, na zywot wiecny jom ustrzeze. 26. Kie fto słuzy Mnie, niek idzie ze Mnom, i kany Jo jest, tam i mój sługa będzie; A kie fto Mnie słuzy, Ojciec go uczci. 27. Teroz moja dusa wzrusyła się, i co powiem? Ojce, wybow Mnie od tyj godziny. Ale Jo przez to na tom godzine przyseł. 51 28. Ojce, niek bedzie uwielbione Twoje imie. Przyseł zaś głos z nieba: i uwielbiłek i znowu bede wielbił. 29. Cizba ftoro tam stoło i usłysoła godoła ze powstoł grzmot; inni godali: Janioł śNim godo. 30. Jezus pedzioł: nie przeze mnie głos tyn powstoł, ino przez wos. 31. Teroz jest sąd porządku tego, teroz władza tego porządku zostanie wyrócona na pole; 32. I Jo kie zostane wywyzsony ponad ziymie, przyciongne tyk syćkik do Mnie. 33. To zaś im godoł oznajmując jakom śmierzciom mioł zamiar umrzyć. 34. Cizba Mu pedzioła: usłyseli my zaś z Prawa ze Krystus trwo na wieki, i jako Ty godos, ze trza coby Syn Cłeka zostoł wywyzsony? Fto jest Synem Cłeka? 35. Odpedzioł zaś im Jezus: jesce odrobina casu światło jest z wami; pódźcie zakiela mocie światło, coby wos ciemność nie zmogła; a tyn fto w ciemności chodzi nie widzi kany idzie. 36. Pokiela mocie światło, wierzcie w światło, cobyście stali sie synami światła. Jezus pedzioł to, i poseł skryć sie przed nimi. 37. Tak wielgie ucyniył im wceśniej znaki ale oni nie wierzyli w Niego, 38. coby słowo proroka Izajasa sie wypełniyło ftory pedzioł: Panie, fto uwierzył słuchowi nasemu? I cy ramie Pana zostało komusi objawione? 39. Przez to nie potrafiyli uwierzyć, co znowu pedzioł Izajas: 40. Oślepiył ik ocy i ucyniył twarde ik serce, coby nie uwidzieli ocami i nie pojeni sercem i odwrócili się, coby Jo ik nie ulycył. 41. To pedzioł Izajas kie uwidzioł uwielbiynie Jego i urodzoł o Nim. 52 42. Podobnie zaś i duzo pośród władzow uwierzyło w Niego, ino przez faryzeusów nie przyznawali się, coby nie zostali wyrucyni z synagogi; 43. Pokochali zaś barzyj uwielbiynie ludzi a nie uwielbiynie Boga. 44. Jezus zaś pedzioł i zawołoł: tyn fto wierzy we Mnie nie wierzy we Mnie, ino w tego ftory Mnie posłoł, 45. i tyn ftory łozmyśliwuje Mnie łozmyśliwuje tyz Tego ftory Mnie posłoł. 46. Jo światło do porządku przyseł, coby kozdy fto we Mnie wierzy nie trwoł w ciemności. 47. A kie fto słucho łozkazoń Moik a nie wierzy, Jo go nie osondzom; Nie przyseł Jo coby osądzić porządek, ino cobyk porządek zbawiył. 48. Tyn ftory Mnie odtrąco i nie przyjmuje Moik łozkozań, mo swojego łoskarzyciela: słowo ftóre pedziołek, ono sądzić go bedzie w ostatni dziyń; 49. Bo Jo som od sobie nie pedzioł, ino tyn ftory Mnie posłoł Ojciec on Mi przykazanie doł jako godom i bede godoł; 50. I widze ze przykozanie jego zywotem wiecnym jest. Co Jo zaś godom, jak pedzioł Mi Ojciec, to godom. ROZDZIAŁ 13 1. Przed Świyntem Paschy Jezus widząc ze przysła Jego godzina coby przyńść z prządku tego do Ojca, ukochawsy swoik tyk w tym porządku, jaze do kónca ik ukochoł. 2. Kie wiecerzali, kie juz diabeł wsed w serce Judasa Symona Iskarioty coby Go wydać, 53 3. Jezus widząc ze syćko doł Mu Ojciec w rynce, i ze od Boga wyseł i do Boga idzie, 4. wstaje od wiecerzy wkłado saty, a wzion prześcieradło i przepasoł sie. 5. Pote wloł wode do miski, i zacon myć stopy ucniom i wyciyrać prześcieradłem ftorym był przeposany. 6. Podchodzi do Symona Pietra, a tyn Mu godo: Panie, cemu Ty myjes mi stopy? 7. Odpedzioł Jezus: co Jo cynie, w tyj kwili nie widzis, zaś zaroz po tym poznos. 8. Godo Mu Pieter: nie bedzies mył stóp moik na wieki. Odpedzioł mu Jezus: kie ci nie umyje, ni mos udziału se Mnom. 9. Godo mu Symon Pieter: Panie, nie ino stopy moje, ale i rynce i głowe. 10. Godo mu Jezus: tego ftory jest umyty ni ma potrzeby ale ino nogi umyć, bo jest cały cysty; I wy jesteście cyści, ino nie syćka. 11. Widziołł zaś tego wydającego Go; Temu tak powiedzioł: nie syćka som jest cyści. 12. Kie zaś umył im stopy i wzion swoje saty, ułozył sie znowu przy stole i pedzioł im: cy poznajecie co Jo wom ucyniył? 13. Wy godocie mi, Przewodniku i Panie, i dobrze godocie: bo jestek. 14. Kie zaś Jo umył wom stopy, Pon i Przewodnik, i wy powinniście miyndzy sobom umywać stopy. 15. Jo zaś doł wom wzór, cobyście i wy robiyli, tak jako Jo zrobiył wom; 16. Na mój dusiu godom wom, ze niewolnik nie jest wiynksy od swojego pana, ani apostoł wiynksy od tego ftory go posłoł. 54 17. Kie to widzicie, jesteście błogosławieni kie tak robicie. 18. Nie o wos syćkik godom: Jo widze tyk, ftoryk wybroł; aby Pismo sie wypełniyło, tyn ftory ze Mnom je chlyb podniós na mnie swojom pięte. 19. Od tyj kwili godom wom: zanim stanie sie, cobyście kiedy to sie stanie uwierzyli ze Jo jest. 20. Na mój dusiu godom wom, kie ftosi przyjmie tego kogo pośle, Mnie przyjmuje, tyn zaś ftory Mnie przyjmuje przyjmuje tego ftory Mnie posłoł. 21. Jezus kie to powiedzioł zostoł porusony w Duchu, i zaświadcył i pedzioł: na mój dusiu godom wom ze jeden z wos Mnie wydo. 22. Spozierali zaś na sobie ucniowie, byli bezradni o kim godo. 23. Był zaś tam jeden z ucniów Jego lezący przy piersi Jezusa, ftórego Jezus kochoł; 24. Pochylo sie nad Nim Symon Pieter coby zapytać o kim godo. 25. Kie zaś on był oparty na piersi Jezusa godo Mu: Panie, fto to jest o kim godos? 26. Jezus godo: tyn to jest ftoremu Jo zanurze kawołek i dom. A kie zanurzył kawołek daje Judasowi Symona Iskarioty. 27. I po tym kawołku z kolei w niego wseł ciort. Godo mu zaś Jezus: co robis, rób wartko. 28. Temu zaś ani jeden nie poznoł pośród spocywającyk cemu to mu pedzioł. 29. Ponieftórzy zaś myśleli, ze kie Judas mo sakwe, ze godo mu Jezus, zrób kupno ftore potrzeba na świynto, abo cobyś cosi doł biednym. 30. Kie zaś wzion on kawołek zarosinki wyseł; a była noc. 55 31. Kie zaś wyseł, Jezus godo: teroz uwielbiony zostoł Syn Cłeka, i uwielbiony Bóg w Nim. 32. Kie Bóg zostoł uwielbiony w Nim, i Bóg uwielbi Go w sobie, i uwielbi Go scyrze. 33. Dzieci, jesce odrobina z wami Jo jest. Bedziecie mnie sukać, i jak Jo powiedzioł Zydom ze kany Jo ide, wy nie potraficie przyjść, i tak wom godom teroz. 34. Przykazanie nowe daje wom cobyście sie nawzajem kochali, jako tyz Jo wos pokochoł cobyście i wy kochali sie wzajemnie. 35. W tym syćka poznocie ze moimi ucniami jesteście, kie wase kochanie nawzajem mocie. 36. Godo Mu Symon Pieter: Panie, kany idzies? Odpedzioł Mu Jezus: kany Jo ide, ty nie potrafis teroz za Mnom iść, pote zaś za Mnom przydzies. 37. Godo mu Pieter: Panie, cemu nie potrafie za Tobom iść teroz? Duse mojom za Tobom połoze. 38. Odpedziol Mu Jezus: swojom duse za Mnie połozys? Na mój dusiu godom ci, zakiel kogut zapieje jaze trzy razy sie mnie wypres. ROZDZIAŁ 14 1. Niek nie wzruso sie wase serce; Wierzycie w Boga, to i we Mnie wierzycie. 2. W domu Ojca Mojego duzo jest izb; Kieby tak nie było, pedziołbyk wom; Ide przygotować wom to miyjsce; 3. A kie póde i przygotuje miyjsce wom, to zaroz przyde i wezne wos do sobie, coby kany Jo jest, i wyście byli. 56 4. A kany Jo ide widzicie, i droge tyz widzicie. 5. Godo Mu Tomas: Panie, nie widzimy kany idzies; I jak mamy potrafić widzieć droge? 6. Jezus mu godo: Jo jest droga i prowda i zywot; Ani jeden nie przychodzi do Ojca jak ino przeze Mnie. 7. Kie Mnie poznaliście, to poznaliście Ojca mojego. I od tyj kwili poznajecie i uwidzieliście i widzicie Go. 8. Godo mu Filip: Panie, pokoz nom Ojca i wystarcy nom. 9. Godo mu Jezus: tak dlugo Jo jest z wami, i nie poznołeś Mnie, Filipie? Tyn fto widzioł Mnie widzioł i Ojca; I cemu zaś godos, pokoz nom Ojca. 10. Nie wierzys ze Jo w Ojcu i Ojciec we Mnie jest? Łozkazonio ftore Jo godom wom, od sobie nie godom; Ojciec zaś tyn co we Mnie trwo robi te dzieła. 11. Uwierzcie Mnie bo Jo w Ojcu a Ojciec we Mnie; Kie zaś nie, przez same dzieła uwierzcie Mi. 12. Na mój dusiu godom wom, tyn fto wierzy we Mnie, dzieła ftore Jo robie on bedzie robiył, i nawet wiynkse od tyk zrobi, bo Jo ide do Ojca mojego, 13. a o, co upyto w imie Moje, to zrobie, coby zostoł uwielbiony Ojciec w Synu. 14. A kie o cosi bedzie prosiył w imie moje, Jo zrobie. 15. A kie Mnie kochocie, przykazania moje bedziecie przestrzegać, 16. a Jo bede pytoł Ojca i inksego Pociesyciela do wom, coby zostoł z Wami jaze na wieki, 57 17. Ducha prowdy, ftorego porządek nie potrafi wzionć, kiedy nie łozmyśliwuje Go ani nie poznaje Go; Wy zaś poznajecie Go, kie przy wos trwo i w wos bedzie. 18. Nie pusce wos osieroconyk: ide do wos. 19. Jesce odrobina a porządek Mnie nie bedzie łozmyślowoł, wy zaś rozmyślujecie Mnie, bo Jo zyje i wy ozyjecie. 20. W tym dniu poznocie Mnie, ze Jo w Moim Ojcu i wy we Mnie i Jo w wos. 21. Tyn ftory mo przykozania Moje i strzeze ik, tyn jest tyn ftory Mnie kocho; Zostanie ukochany przez Ojca mojego, i Jo ukochom go i objawie jemu samego Mnie; 22. Godo mu Judas, ale nie Iskariota: Panie, co sie stało ze mos nom zamiar objawić sobie a nie porządkowi? 23. Odpedzioł mu Jezus: kie fto mnie kocho, słowo moje zachowo, i Ojciec mój ukocho go, i do niego przydziemy i izbe u niego zrobimy. 24. Tyn fto nie kocho Mnie słów moik nie strzeze; A słowo ftorego słuchocie nie jest moje, ino Ojca ftory Mnie posłoł. 25. To co powiedzioł Jo wom u wos trwające; 26. Pociesyciel zaś, Duch Świnyty ftorego pośle Ojciec w moim imiyniu, tyn wom syćko przewiedzie i przybocy wom syćko co Jo wom pedzioł. 27. Pokój zostawiom wom, pokój mój daje wom; Nie jak porządek daje, Jo wom daje. Niek serce wase nie idzie w monceline ani nie lynko sie. 28. Usłyseliście zo Jo pedzioł wom, ide i przychodze do wos; Kie kochaliście Mnie, to zostaliście łozradowni bo Jo powiedzioł, ide do Ojca; Bo Ojciec Mój wiynksy jest jako Jo; 58 29. I teroz Jo pedzioł wom kie stanie sie, cobyście kiedy stanie sie uwierzyli. 30. Juz nieduzo bede godoł z wami; Przychodzi zaś władza porządk,u i we Mnie ni ma ani jednego; 31. Ino coby poznoł porządek ze Ojca kochom, i jak nakozoł Mi Ojciec, tak cynie. Wstońcie pódzmy z tela. ROZDZIAŁ 15 1. Jo jest winorośl prowdziwo, a Ojciec mój jest gazdom. 2. Kozdom gałąź we Mnie nie przynosąco owocu, podnosi jom, a kozdom przynosącom owoc, ocysco jom, coby owoc wiynksy przynosiyła. 3. Od tela wy jesteście cyści przez słowo ftore Jo wom pedzioł. 4. Trwojcie we Mnie, tak jako i Jo w wos. I jako gałąź nie potrafi przynieść owocu z sobie, kie nie trwo w winorośli, w tyn sposób ani wy, ino kie we Mnie trwać bedziecie. 5. Jo jest winorośl, wy gałynziami winorośli.Tyn ftory trwo we Mnie jako Jo w nim, tyn duzy owoc niesie, ale samiuccy ode Mnie nie potraficie ani jedno zrobić. 6. Kie fto nie trwo we Mnie, zostoł wyrucony na pole jako gałąź i zostoł wysusony, i bierom jom i do ognia wrucajom, i poli sie. 7. Kie we Mnie bedziecie trwać i łozkazonio Moje bedom trwać w wos, kie bedziecie pytać o byle co fcecie, to stanie sie wom. 8. W tym uwielbiony zostoł Ojciec mój, cobyście owoc duzy przynieśli, i stali sie ucniami moimi. 59 9. I jako ukochoł Mnie Ojciec, tak i Jo wos ukochoł; w kochaniu moim trwojcie. 10. Kie przykazania Moje bedziecie strzyc, bedziecie trwać w kochaniu moim, tak jako i Jo przykazania Ojca mojego zachowoł i trwom w Jego Kochaniu. 11. To Jo wom pedzioł coby radość Moja w wos trwała i cobyście radościom zostali wypełnieni. 12. To jest Moje przykozanie, cobyście sie nawzajem kochali jako Jo wos ukochoł. 13. Ani jeden ni mo wiynksego jako to kochanie, kie fto duse swojom kładzie za swoik przyjaciół. 14. Wy jesteście moimi przyjaciołami, kie cynicie to, co Jo wom nakazujem. 15. Jo juz nie godom niewolnicy, bo niewolnik nie widzi co cyni jego pon; Wos Jo zaś nazwoł przyjaciołami, bo syćko co Jo usłysoł od Ojca mojego Jo wom wyjaśniył. 16. Nie wyście Mnie wybrali, ino Jo wybroł wos, i ofiarowołek sie za wos cobyście wy śli i przynosiyli owoc, i coby owoc was trwoł, coby o, co bedziecie pytać Ojca w imie moje, doł wom. 17. To wom nakazuje, cobyście sie wzajemnie kochali. 18. Kie porządek wos nienawidzi, mocie poznać ze Mnie pierwyj od wos znienawidziył. 19. Kie bylibyście z porządku, porządek by swoik kochoł; bo zaś z porządku som nie jesteście, bo Jo wos wybroł z porządku, temu porządek wos nienawidzi. 20. Przybocćie sobie słowo ftore Jo wom pedzioł: niewolnik nie jest wiynksy od pana swego. A kie Mnie prześladowali, to i wos 60 prześladować bedom; Kie słowo moje przestrzygali, to i wasyk bedom przestrzygać. 21. Ino to syćko robie wom przez imie moje, bo nie widzom tego ftory Mnie posłoł. 22. Kiebyk nie przysed i nie pedzioł im, grzychu by ni mieli; Zaś teroz usprawiedliwiynio ni majom w obronie ik grzychów. 23. Tyn fto Mnie nienawidzi nienawidzi tyz Ojca mojego. 24. Kie dzieł tyk Jo byk nie zrobiył ftoryk ani jeden ftosi iny zrobiył, grzechu by ni mieli; I teroz zaś uwidzieli i znienawidzieli i Mnie i mojego Ojca. 25. Coby zaś wypełniyło sie słowo napisane w ik Prawie, ze znienawidzieli mojom darowizne. 26. Kie zaś przydzie Pociesyciel ftorego Jo pośle wom od Ojca, Duch Prowdy ftory od Ojca pochodzi, On o Mnie poświadcy; 27. I wy poświadcocie, bo od pocontku ze Mnom jesteście. ROZDZIAŁ 16 1. To Jo wom pedzioł cobyście nie zostali zgorsyni. 2. Bedom robić wos wyruconymi z Synagogi; Ino godzina przychodzi ze kozdy fto zabije wos bedzie sądziył ze oddaje Bogu. 3. I to zrobiom, bo nie poznali Ojca ani Mnie. 4. Ino Jo to wom powiedzioł coby kie przydzie godzina, przybocyli se ik ze Jo powiedzioł wom. Tego wom od pocontku Jo nie pedzioł, bo Jo był z wami. 61 5. Teroz zaś ide do Tego ftory Mnie posłoł, a ani jeden z wos nie pyto Mnie ka idzies? 6. Ino zaś wom to powiedziołek, wase serce wypełniyło sie boleściom. 7. Ino ze Jo prowde godom wom: zbierom wos bo Jo odchodze. Kie zaś Jo nie odeńde, to Pociesyciel do wos nie przydzie; A zaś jak odeńde, przyśle Go do wos; 8. Kie przydzie On poddo probie porządek co do grzychów i co do sprawiedliwości i co do sądu. 9. Co do grzychów, to temu bo nie wierzom we Mnie; 10. Co do sprawiedliwości zaś, to temu bo do mojego Ojca ide i juz nie bedziecie mnie łozmyśliwać; 11. Co do sądu, bo władze tego porządku osądzono. 12. Jesce duzo mom wom pedzieć, ino tego nie potraficie znieść. 13. Kie zaś przydzie, Tyn Duch Prowdy, przyprowadzi wos do całej Prowdy; Nie bedzie godoł od sobie, ino to co usłysy bedzie godoł, i to co przychodzi oznajmi wom. 14. Tyn Mnie uwielbi, bo z mojego weźnie i wom oznajmi. 15. Sycko co mo Ojciec moje jest; temu tyz Jo pedzioł, ze z tego mojego weźnie i oznajmi wom. 16. Odrobina ino i nie będziecie łozmyśliwać o Mnie, i znowu odrobina i uwidzicie Mnie, bo Jo ide do Ojca. 17. Pedzieli zaś ucniowie Jego do sobie: co to jest co godo nom, ze odrobina i nie będziecie łozmyśliwać Mnie, znowu odrobina i uwidzicie Mnie, i ze Jo ide do Ojca? 18. Godali zaś: co to jest to co godo odrobina? Nie widzimy co godo. 62 19. Poznoł zaś Jezus ze fcieli Go pytać, i pedzioł im: z jakiego powodu dowiadujecie sie miyndzy sobom ze pedziołek. odrobina i nie bedziecie łozmyśliwać Mnie, i znowu odrobina i uwidzicie Mnie? 20. Na mój dusiu godom wom ze bedziecie płakać i skarzyć się, a porządek zaś bedzie sie radowoł; Wy zaś bedziecie sie smucić, ino smutek was obróci sie w radość; 21. Niewiasta kie mo rodzić, mo smutek, bo przysła jyj godzina; Kie zaś urodzi dziecko, juz nie bocy boleści przez radość bo zostoł urodzony cłek do porządku. 22. Wy zaś smutek teroz mocie; znowu wos uwidze i łozraduje sie wase serce, i wasej radości ani jeden od wos nie zabiere. 23. A w tym dniu ani jeden nie bedzie pytoł Mnie; Na mój dusiu godom wom ze o co ino bedziecie pytac Ojca w imie moje, do wom. 24. Jaze do teroz nie pytaliście o ani jedno w imie moje; pytojcie a weźniecie, coby radość wasa została wypełniono. 25. To zaś w przypowiostkak Jo wom pedzioł; Ino przychodzi godzina kie Jo nie w przypowiostkak bede godoł wom, ino w ślebodzie łozkozanio o Ojcu oznajmie wom. 26. W tym zaś dniu w moim imiyniu bedziecie pytać; I nie godom wom, ze Jo Ojca bede za wami pytoł; 27. Tyn zaś som Ojciec rod jest wos, bo wyście Mnie byli radzi, i uwierzyliście ze Jo od Boga wysed. 28. Wysed Jo od Ojca i przyseł do porządku; Znowu opuscom wos i ide do Ojca. 29. Godajom Mu ucniowie Jego: teroz zaś w ślebodzie łozkazanio godos, i ani jednej przypowiastki nie godos. 63 30. Teroz zaś widzimy ze syćko widzis i ni mos potrzeby by ftosi o cosi Cie pytoł. W to wierzymy ześ od Boga wysełeś. 31. Odpedzioł im Jezus: w tyj kwili wierzycie; 32. Ino przychodzi godzina, i teroz przysła, coby zostoł łoztracony kozdy do korzyści włosnej i Mnie samego opuścicie; Jo som nie jest, bo Ojciec jest ze Mnom. 33. To Jo wom pedzioł cobyście we Mnie pokój mieli. W porządku ucisk bedziecie mieć; Ino nie bójcie sie, Jo porządek zwycięzył. ROZDZIAŁ 17 1. Pedzioł to Jezus, i podniós swoje ocy w niebo i pedzioł: Ojce, przysła godzina; Uwielbioj Syna Twojego, coby i Twój Syn uwielbioł Tobie, 2. tak jako Mu dołeś władze nad kozdym ciałem, coby kozdemu ftorego dołeś Mu doł im zywot wiecny. 3. To zaś jest wiecny zywot, coby Cie znali jedynego prowdziwego Boga i Tego ftorego posłołeś Jezusa Krystusa. 4. Jo zaś Cie uwielbiył na ziemi, dzieło ftore dołeś Mi coby Jo zrobiył wykonołek; 5. A teroz Mnie uwielbioj Ty, Ojce, uwielbieniem w sobie, ftore miołek drzewiej, kie porządek był w Tobie. 6. Ukozoł Jo Twoje imie ludziom ftoryk dołeś Mi z porządku. Twoimi byli a dołeś Mi ik, i słowo Twoje ustrzegli. 7. Teroz poznali ze syćko co dołeś Mi od Tobie jest; 8. Bo łozkozanio ftore dołeś Mi dołek im, a oni wziyni, i poznali po prowdzie ze od Tobie Jo wysed, i uwierzyli ze Ty Mnie posłołeś. 64 9. Jo za nimi pytom; Nie za porządkiem pytom, ino za tymi, ftoryk Mi dołeś, bo Twoimi som, 10. i syćko Moje Twoje jest i Twoje Moje, i Jo w nik zostoł uwielbiony. 11. I juz Jo nie jest w porządku, a oni w porządku som, i Jo ide do Tobie. Świynty Ojce, ustrzyz ik w imiyniu Twoim ftore Mi dołeś, coby byli jedno jako My. 12. Kie ze Mnom byli w porządku, Jo ik strzog w imiyniu Twoim; Ftoryk Mi dołeś obroniyłek ik, i ani jeden z nik nie zostoł utracony poza synem zatracynio, coby sie wypełniyło Pismo. 13. Teroz zaś ide do Tobie, i to godom w porządku coby mieli radość mojom w sobie wypełnionom. 14. Jo doł im Twoje słowo, a porządek znienawidziył ik, bo z porządku nie som, jako i Jo nie jest z porządku. 15. Nie pytom cobyś wzion ik z tego porządku, ino cobyś ustrzyg ik od grzychu. 16. Nie som z porządku, jako i Jo z porządku nie jest. 17. Poświyńć ik w Prowdzie Twojyj; Twoje słowo Prowdom jest. 18. I jako Mnie posłołeś do porządku, tak i Jo posłoł ik do porządku. 19. I za nik Jo poświyncom Mnie samego, coby i oni byli poświyncyni w prowdzie. 20. Nie za nimi pytom jedynie, ino i za tymi ftorzy uwierzom przez ik słowo we Mnie, 21. coby syćka jedno byli, jako Ty, Ojce, we Mnie i Jo w Tobie, coby i oni w Nos jedno byli, coby porządek uwierzył ze Ty posłołeś Mnie. 22. I Jo uwielbienie ftore dołeś Mi Jo doł im, coby byli jedno jak My som zaś jedno, 65 23. Jo w nik i Ty we Mnie, coby byli dokonani w jedności, i coby poznoł porządek ze Mnie Ty posłołeś i ukochołeś ik tak jak Mnie ukochołeś. 24. Ojce, tyk ftoryk Mi dołeś, fcem coby kany Jo jest oni byli ze Mnom, coby łozmyśliwali uwielbienie Moje ftore dołeś Mi, bo ukochołeś Mnie przed budowom porządku. 25. Sprawiedliwy Ojce, i porządek Cie nie poznoł, Jo zaś cie poznoł, i oni poznali ze Ty Mnie posłołeś; 26. Jo im wyjaśniył Twoje imię i będę wyjaśnioł, coby kochanie ftorym ukochołeś Mnie w nik było, i Jo w nik. ROZDZIAŁ 18 1. To jak powiedzioł Jezus poseł z Jego ucniami na drugom strone potoku Cedron, kany był ogród do ftorego poseł On i Jego ucniowie. 2. Judos widzioł zaś i to miyjsce tyn fałsywiec wydający Go, bo cynsto zgromadzeni zostali tam Jezus z Jego ucniami. 3. Judos wzion ziandarów od arcykapłanów i faryzeusy poddanyk idzie tam wroz z pochodniami lampami i broniom. 4. Jezus zaś kie uwidzioł syćko co przychodzi na Niego, wyseł i pedzioł im: cego sukocie? 5. Odpedzieli Mu: Jezusa z Nazaretu. Godo im Jezus: Jo jest. Stoł i Judos tyn fałsywiec wydający Go śnimi. 6. Kie zaś im pedzioł ze Jo jest, pośli z drugiej strony i cisnyni sie na ziymie. 7. Znowu zaś ik zapytoł: cego sukocie? Oni odpedzieli: Jezusa z Nazaretu. 66 8. Odpedzioł im Jezus: Jo wom powiedzioł ze Jo jest. Kie zaś Mnie sukocie, odpuście tym coby odeśli; 9. Coby wypełniyło sie słowo ftore powiedzioł, ze tyk ftoryk dołeś Mi, Jo nie utraciył ani jednego. 10. Symon zaś Pieter mioł miec wyciągnon go, i poraniył niewolnika arcykapłanów i odcion mu prawe ucho; niewolnik nazywoł sie Malchos. 11. Pedzioł zaś Jezus Pietrowi: włoz se miec do grobu; Cy kielich ftory doł Mi Ojciec, ni mom Jo pić? 12. Ziandary i trybun i poddani Zydów zabrali Jezusa i związali Go, 13. i zaprowadziyli Go nopierw do Annasa; Bo on zaś był teściem Kajfasa, ftory był arcykapłanem tego roku. 14. Kajfos zaś był tym ftory doradziył Zydom ze korzystniej jest jednego cłeka zabić jako ludzi; 15. Seł zaś za Jezusem Symon Pieter i inksy uceń. Uceń tyn był znany arcykapłanowi, i wseł razem z Jezusem na podworzec arcykapłana; 16. Pieter zaś stoł przy drzwiyrzak na polu. Wyseł zaś inny uceń, ftory był znany arcykapłanowi, i pedzioł oddźwiyrnej, i przyprowadziył Pietra. 17. Godo zaś młodo oddźwiyrno Pietrowi: cy i ty ześ jest ucniem tego cłeka? Godo on: nie jestek. 18. Stoli zaś tam niewolnicy i poddani i podkładali łozzarzone wyngle, bo było zimno, i grzoli się; był zaś śnimi Pieter stoł i grzoł sie. 19. Arcykapłan zapytoł Jezusa o Jego ucniów i nauke Jego. 67 20. Odpedzioł mu Jezus: Jo w ślebodzie łozkozanio godoł do porządku; Jo przewodził zawse w synagodze i świontyni, kany Zydzi zawse sie zbiyrajom, a w skrytości pedzioł Jo ani jedno. 21. Cemu Mnie pytos? Pytoj tyk ftorzy słuchali co Jo im pedzioł; Widź se oni to widzom co Jo powiedzioł. 22. Kie to pedzioł, jeden z poddanyk, ftory tam stoł ucion w policek Jezusa godając: jako Ty odpowiados arcykapłanowi? 23. Odpedzioł mu Jezus: kie Jo źle powiedzioł, to potwierdź w obronie złego; Kie zaś dobrze, to cemu Mnie bijes? 24. Annas zaś wysłoł Go związanego do arcykapłana Kajfasa. 25. Był zaś Symon Pieter stoł i grzoł się; Pedzieli zaś mu: cy i tyś z Jego ucniów jest? 26. On zaś zaprzecył i pedzioł: jo nie jest. Godo jeden z niewolników arcykapłana, ftory był krewnym arcykapłana ftoremu Pieter odcion ucho: cy jo tobie nie widzioł w ogrodzie śNim? 27. Pieter znowu zaprzecył, i zarosienki kogut zapioł. 28. Prowadzom zaś Jezusa od Kajfasa do pretorium; Było zaś bardzo wceśnie z rania; Oni nie weśli do pretorium, coby sie nie zbesceścić, ino coby zjeść pasche. 29. Wyseł zaś do nik Piłot i zapytoł: jakie skargi wnosicie przeciw temu cłekowi? 30. Odpedzieli mu: jesli On nie był robiący zło, nie dalibymy Go tobie. 31. Pedzioł im Piłot: wy se Go weście i według wasego prawa Go osądźcie. Pedzieli mu Zydzi: my ni mozemy ani jednego zabić; 32. Coby zaś słowo Jezusa wypełniyło sie ftore pedzioł zaznacając jakom śmierzciom mioł umrzyć. 68 33. Do pretorium znowu wsed Piłot zawołoł Jezusa i pedzioł Mu: Tyś jest Królem Zydów? 34. Odpedzioł mu Jezus: od sobie to godos, cy inni pedzieli ci o Mnie? 35. Odpedzioł Piłot: cy jo jest Zydem? Twoi ludzie i arcykapłani wydali mi Cie; Co zrobiyłeś? 36. Odpedzioł Jezus: królestwo moje nie jest z tego porządku; Kieby królestwo moje było z tego porządku, to moi poddani biyli by się, coby Jo nie zostoł wydany Zydom; Teroz zaś królestwo Moje nie jest z tela. 37. Odpedzioł mu Piłot: no dobre cyś Ty jest Królem? Odpedzioł Jezus: ty godos ze Jo jest Królem. Jo sie na to narodziył i na to przyseł do porządku, coby poświadcyć prowde. Kozdy co stale jest z prowdy słucho mojego głosu. 38. Godo mu Piłot: co jest prowdom? To kie powiedzioł jesce roz wyseł do Zydów i godo im: jo ani jednej przycyny nie znaloz w Nim; 39. Jest zaś taki zwycoj, coby jo jednego wom wypuściył w casie Paschy; Fcecie zaś coby jo wypuściył króla Zydów? 40. Krzyceli zaś znowu syćka wołając: nie tego, ino Barabasa. Barabas był zaś rozbójnikem. ROZDZIAŁ 19 1. Wtedy zaś Piłot kozoł wziońć Jezusa i ubicowoł Go. 2. Zołnierze zaś upletli z ciyrni wionek i połozyli Mu na głowie, i naruciyli na Niego purpurowe sukno 3. i godali: raduj się Królu Zydów; i biyli Go w lica. 69 4. Piłot zaś wyseł znowu na pole i godo im: jo zaś prowadze wom Go na pole, cobyście poznali ze w Nim ani jednej przycyny jo nie znajdujem. 5. Wyseł zaś Jezus na pole w cierniowym wionku i purpurowym suknie, 6. i godo im: uwidźcie cłowiek. Kie uwidzieli Go arcykapłani i poddani, krzyceli i godali: ukrzyzuj ukrzyzuj Go. Godo im Piłot: weście Go wy i ukrzyzujcie; Jo zaś nie znajduje w Nim przycyny. 7. Odpedzieli mu Zydzi: my momy Prawo, a według Prawa nasego powinien umrzyć, kie zrobiył sobie samego Synem Boga. 8. Kie zaś usłysoł Piłot to słowo, wystrasył się, 9. i znowu posed do pretorium i godo Jezusowi: skad ześ Ty? Jezus zaś odpowiedzi nie doł mu. 10. Godo mu Piłot: nie urodzos se mnom? Nie widzis, ze mom władze ukrzyzować Cie i mom władze uwolnić Cie? 11. Odpedzioł mu Jezus: ni miołeś władzy nade Mnom ani jednej, kieby nie była dano ci z góry; temu zaś wydający Mnie tobie mo grzych wiynksy. 12. Z tego tyz powodu Piłot sukoł i fcioł Go wypuścić; Zydzi zaś krzyceli wołali: kie Go wypuścis, nie jesteś przyjacielem Cezara. Kozdy fto królem sobie robi przecy Cezarowi. 13. Piłot kie usłysoł to słowo, wyprowadziył Jezusa na pole, i zasiod na stolicy w miyjscu zwanym Lithostratos, po hebrajsku zaś Gabatta; 14. I było zaś Przygotowanie Paschy, godzina kieby szósto; i godo Zydom: patrzojcie se to was Król. 15. Oni wykrzyceli: zabij zabij, ukrzyzuj Go. Godo im Piłot: wasego króla mom ukrzyzować? Odpedzieli arcykapłani: ni momy króla inksego jako Cezara. 70 16. Wte zaś wydoł Go coby zostoł ukrzyzowany. 17. Wziyni zaś Jezusa i poprowadziyli; i podnosąc krzyz swój wyseł na miyjsce nazywane caskom, co po hebrajsku godo sie Golgota, 18. kany Go ukrzyzowali, a razem śNim innyk dwók z obydwu stron, w środku zaś Jezusa. 19. Piłot zaś napisoł i wine ftorom połozył na krzyzu; było zaś napisane: Jezus z Nazaretu król Zydów. 20. Tak zaś wine tom duzo Zydów rozpoznało, bo niedaleko było od miasta miyjsce kany Jezus zostoł ukrzyzowany; i było napisane po hebrajsku, grecku, łacinie. 21. Godali zaś Piłatowi arcykapłani Zydów: nie pisoj, król Zydów, ino ze On powiedzioł, Jo jest królem Zydów. 22. Odpedzioł Piłot: co jo napisoł, napisołek. 23. Zołnierze kie ukrzyzowali Jezusa, wziyni sukno Jego i zrobiyli śtyry cynści, kozdemu zołnierzowi cyńść, i tunike; tunika zaś była utkano bez swu, z góry cało tkano w całości. 24. Do sobie zaś pedzieli: nie targojmy jyj, ino losujmy o niom kogo będzie; coby Pismo sie wypełniyło co pedziano: podzielyli moje sukno miyndzy sobie, a o mojom tunike losy ciskali. 25. Zołnierze zaś tak zrobiyli. Pod krzyzem Jezusa zaś stoli Matka Jego i siostra Matki Jego, Maryja Kleofasa i Maryja Magdalena. 26. Jezus zaś widząc Matke i ucnia stojącego obok ftorego kochoł, godo Matce swojyj: niewiasto, patrzoj ze syn twój. 27. Pote godo ucniowi: oto Matka twoja i od tyj godziny uceń wzion jom do sobie. 71 28. Potem zaś widząc Jezus ze syćko sie spełniyło, coby wypełniyło sie Pismo, godo: pragne. 29. Nacynie zaś lezało pełne octu; napełniyli zaś gombke octem i na gałynzi hizopu przystawiyli do gymby. 30. Kie zaś skostowoł Jezus ocet pedzioł, spełniyło siy, pochylył głowe i oddoł ducha. 31. Zydzi zaś, coby na krzyzu nie było w Sabat ciał, temu ze było Przygotowanie; był zaś wielki dziyń tyn Sabat; upytali Piłota coby połomali im nogi, i zabrali. 32. Przyśli zas zołnierze, i piyrsemu połomali nogi i drugiymu ftory zostoł ukrzyzowany śNim; 33. Po Jezusa przyśli i jak uwidzieli Go ze umar, nie połomali Mu nóg, 34. ino jeden z zołnierzy pikom przebiył Jego bok, i zaroz wypłynyna krew i woda. 35. I tyn ftory to uwidzioł i widzi poświadco, i prowdziwe jest jego poświadcynie, on widzi ze po prowdzie godo, cobyście i wy uwierzyli. 36. Stało sie to, coby Pismo sie wypełniyło, kość Jego nie bedzie łomano. 37. A znowu inne zaś Pismo godo: uwidzom tego ftorego bedom kłuć. 38. Po tym popytoł Piłota Józef z Arymatei, co stale jest ucniem Jezusa, skrywający sie przez strach Zydow, coby móg zabrać ciało Jezusa; I Piłot zezwolył. Przysed zaś i zabroł ciało Jezusa. 39. Przyseł zaś i Nikodem tyn ftory przysed piyrsy do Jezusa nocom, przynios miysanke mirry i aloesu cosi około 100 funtów. 72 40. Wzieni zaś ciało Jezusa i owinyni Go w płótna razem z pochnościami, jaki to jest zwycaj Zydów przygotowanio do grzebania. 41. Był zaś w tym miyjscu kany zostoł ukrzyzowany ogród, a w tym ogrodzie nowy grób, a we ftorym ani jednego jesce nie pochowali; 42. Tam zaś z powodu Przygotowanio Zydów, bo był blisko grób, pochowoł Jezusa. ROZDZIAŁ 20 1. Piyrsego dnia sabatu Maryja Magdalena sła wceśnie rano do grobu kie było jesce ciymno, i spoziero ze skałe zabrano z grobu. 2. Leci zaś i przybywo do Symona Pietra i innyk ucniów ftoryk kochoł Jezus, i godo im: zabrali Pana z grobu, i nie widzimy kany Go pochowali. 3. Wyśli zaś Pieter i inksy uceń i śli do grobu. 4. Lecieli zaś dwók razem; i inksy uceń dolecioł pryndzej jako Pieter i wsed piyrsy do grobu, 5. i zaziyrając spoziero na lezące płótna, jednak nie wsed. 6. Przychodzi zaś Symon Pieter towarzysący mu, i wseł do grobu i łobziero lezące płótna, 7. i chuste, ftoro była na głowie Jego, nie lezącom razem z płótnami, ino samućko zwiniynto w jednym miyjscu. 8. Z kolei zaś wsed inksy uceń ftory przyseł piyrsy do grobu, i uwidzioł i uwierzył; 9. Zrazu zaś nie uwidzieli Pisma ze tak trza bylo coby On powstoł z martwyk. 73 10. Pośli zaś znowu ucniowie do sobie. 11. Maryja zaś stoła obok grobu na polu opłakując. 12. Kie zaś płakała, przesła sie do grobu i łozmyśliwuje dwók janiołów w bieli siedzącyk, jeden przy głowie i jeden przy stopak, kany lezało ciało Jezusa. 13. I godajom jyj oni: niewiasto, cemu płaces? Godo im: bo zabrali mojego Pana, i nie widze ka Go pochowali. 14. I kie to pedziała to zwróciyła sie nazod, i uźrała stojącego Jezusa, a nie widziała ze to jest Jezus. 15. Godo jyj Jezus: niewiasto, cemu płaces? Kogo sukos? Ona myślała ze to ogrodnik, godo mu: Panie, moze ty Go zabrołeś, powiedz kany pochowołeś Go, a jo Go zabierem. 16. Godo jyj Jezus: Maryjo. Zwróciyła się Maryja i godo Mu: Rabbuni, to znacy, przewodniku. 17. Godo jyj Jezus: nie dotykoj Mnie; jesce Jo nie wstąpiył do Ojca Mojego; zaś idź do moik braci i powiedz im: wstępuje do Ojca mojego i Ojca wasego, i Boga mojego i Boga wasego. 18. Przychodzi Maryja Magdalena opowiadając ucniom ze widziała Pana, i to mi pedzioł. 19. Był zaś wiecór tego piyrsego dnia po sabacie, a drzwiyrze były zamkniynte kany byli ucniowie zebrani przez strach Zydow, przyseł zaś Jezus i stanon w środku, i godo im: pokój wom. 20. I kie to pedzioł pokozoł im rynce i bok swój. Zostali uradowani zaś ucniowie kie widzom Pana. 21. Pedzioł im Jezus znowu: pokój wam. Jako posłoł Mnie Ojciec, tak i jo wos posyłom. 74 22. I kiedy to wypedzioł tchnon i godo im: weście Ducha Świyntego; 23. Komu grzychy odpuścicie, tym som odpuscone, a komu zatrzymocie, som zatrzymane. 24. Tomas zaś jeden z dwunostu, nazywany Didymos, nie był śnimi kie przyseł Jezus. 25. Godali zaś mu inksi ucniowie: uwidzielimy Pana. On zaś im pedzioł: kie nie uwidze w Jego ryncak odbicio gwoździ, i nie wtrące palca mojego w odbicie gwoździ, i nie wtrące rynki mojej w bok Jego, nie uwierze. 26. I po ośmiu dniak znowu byli w środku Jego ucniowie i Tomas śnimi. Przychodzi Jezus mimo zapartyk drzwiyrzy, a stanon w środku i pedzioł: pokój wam. 27. Pote godo Tomasowi: wtrąć palec twój zatym i uwidź ze to moje rynce, i podniyś rynke twojom i wtrąć w bok mój, i nie stawoj sie niedowiarkem, ino wierzącym. 28. Odpedzioł Mu Tomas: Pon mój i Bóg mój. 29. Godo mu Jezus: temu ześ uwidzioł Mnie, uwierzyłeś; błogosławieni ftorzy nie widzieli Mnie a uwierzyli; 30. Duzo zaś inksyk znaków zrobiył Jezus wobec ucniów Jego, ftore nie som zapisane w tyj ksiyndze; 31. To zaś napisane cobyście uwierzyli, ze Jezus jest Krystusem Synem Boga, i coby wierzący mieli zywot w Jego imieniu. ROZDZIAŁ 21 1. Potem ukozoł sie znowu Jezus nad Morzem Tyberiadzkim; ukozoł sie w taki sposób. 75 2. Razem byli Symon Pieter, i Tomas przydomek Didymos, i Natanael z Kany Galilejskiyj, i ci Zebedeusa i dwók inksyk z Jego ucniów. 3. Godo im Symon Pieter: ide łapać ryby. Godajom mu: idziemy i my z Tobom. Wyśli i weśli do łódki zaroz, i nocy tyj ani jednyj nie złapali. 4. Wceśnie z rania zaś zaroz stanon Jezus na brzegu; jednak nie widzieli ucniowie ze Jezus jest. 5. Godo zaś im Jezus: dzieci, ni mocie co do jedzynio? Odpedzieli Mu: nie. 6. Zaś On im pedzioł: praśnijcie na prawom cynść łódki sieć, a znondziecie. Prasnyni zaś, i dalej nie byli tak siylni ciągnąć jyj z powodu ogromu ryb. 7. Godo zaś tyn uceń, ftorego kochoł Jezus, Pietrowi: Pon jest. Symon Pieter kie usłysoł ze Pon jest, wdzioł cuche; był zaś leko odzioty; i cisnon sie do morza; 8. Ucniowie zaś na małej łódce dopłynyni; nie byli zaś daleko od ziymi, ino kajsi 200 łokci, wlekąc sieć ryb. 9. Jak zaś wyśli na ziymie, spozierajom na rozzarzone wyngle lezące i rybe lezącom na nik i chlyb. 10. Godo im Jezus: przynieście z tyk ryb ftore złapaliście teroz. 11. Przysed Symon Pieter i pociągnon sieć na ziymie, pełnom wielgich ryb jaze 153; i tak duzo a sieć nie została potargano. 12. Godo im Jezus: pódźcie zjeść. Ani jeden z ucniów ni mioł śmiałości Go zapytać kim ześ Ty jest, widząc ze Pon jest. 13. Przychodzi zaś Jezus i biere chlyb i daje im i rybe tak samo. 14. To juz trzeci roz ukozoł sie Jezus ucniom Jego od casu kie zostoł wskrzesony z martwyk. 76 15. Kie zaś zjedli, godo Symonowi Pietrowi Jezus: Symonie Jona, kochos Mnie barzej jako ci? Godo Mu: tak, Panie, Ty widzis ze rod Cie widze. Godo mu: korm małe baranki. 16. Godo mu znowu drugi roz: Symonie Jona, kochos Mnie? Godo mu: tak, Panie, Ty widzis ze rod Cie widze. Godo mu: paś owce moje. 17. Godo mu trzeci roz: Symonie Jona, rod Mnie widzis? Zostoł zasmucony z tego powodu Pieter bo pedzioł mu trzeci roz, rod Mnie widzis, i pedzioł Mu: Panie, Ty syćko widzis, Ty poznajes ze rod Cie widze. Godo mu Jezus: korm owce moje. 18. Na mój dusiu godom ci, ze kie byłeś młodsy, przepasywołeś sie som i chodziyłeś kanyś fcioł; kie sie zaś zestarzejys, wyciągniys rynce twoje, i fto inny tobie przepose, i poniesie kany nie fces. 19. To zaś pedzioł znak doł jakom śmierzciom uwielbi Boga. A to kie pedzioł godo mu: idź za Mnom. 20. Kie odwróciył sie zaś Pieter spoziero na ucnia ftorego kochoł Jezus idącego, ftory i połozył sie podcas wiecerzy na piersi Jego i pedzioł: Panie, a fto to jest tyn co Cie wydo? 21. Tego zaś kie uwidzioł Pieter godo Jezusowi: Panie, tyn zaś co bedzie? 22. Godo mu Jezus: kie bede fcioł coby zostoł jaze przychodze, co tobie do tego? Ty idź za Mnom. 23. Wysło zaś słowo to do braci ze tyn uceń nie umiyro; a Jezus nie pedzioł mu ze nie umiyro, ino kie bede fcioł coby zostoł jaze przychodze, co tobie do tego? 24. To jest uceń poświadcający o tym i tyn ftory to napisoł, i widzimy ze prowdziwe jest poświadcynie jego. 77 25. Jest zaś duzo inksyk ftore zrobiył Jezus, coby zaś inkse by napisano podług jednego, to sądze ze porządek som nawet nie objonby tyk pisanyk ksiąg. Amen. 78 INFORMACJE O OSOBACH Janina Mrozowska – Cudzich /ur. 1949 r./ mgr filologii polskiej, nauczyciel dyplomowany z 45-letnim stażem w ZSPiG nr 1 i ZSPiG nr 2 w Białym Dunajcu /od 1972 r./ Praca z dziećmi i młodzieżą to nie tylko zawód, ale przede wszystkim pasja wypływająca z sympatii, a nawet miłości do podopiecznych. Inicjowanie, organizowanie przeglądów, konkursów, spotkań z ciekawymi ludźmi-twórcami literatury regionalnej, kultywowanie piękna i tradycji Podhala, Białego Dunajca. Przygotowani uczniowie zdobywali najwyższe lokaty, a także rozwijali swoje zainteresowania, dostrzegając wartość tradycji swojej rodzinnej miejscowości. Warto organizować konkursy, mówić o gwarze w szkole i w domu. Trzeba pielęgnować tradycję, bo to część naszej tożsamości. Pielęgnowanie gwary jest czymś pięknym i ważnym. Może za 100 lat nikt już nie będzie mówił gwarą na co dzień, ale będzie o niej pamiętał. Nietrudno dostrzec, że gwara jest naszą codzienną mową. Ostatnie lata pracy /to praca bibliotekarza w ZSPiG nr 2 w Białym Dunajcu/ zaowocowały działalnością edytorską: • 1994 r. Antologia poezji i gawędy Podhala. W 100-ą rocznicę śmierci Jana Krzeptowskiego Sabały pt. „Krokusy" • 2006 r. Andrzej Skupień Florek „O Aniołowej Ziemi" ISBN 60306-06-0 • 2008 r. Andrzej Czernik „Z mojej dziedziny" ISBN 978-83-60306-25-3 • 2013 r. Bronisław Cudzich „Powitanie słonka" ISBN 978-83-603-06-92-3 Opracowanie kompozycji wydania, wstęp, posłowie, słowniczek, wybór teksów, korekta – to sprostanie oczekiwaniom czytelnika. Krzysztof Jarosz absolwent Wyższej Szkoły Ekonomii i Informatyki w Krakowie. Absolwent krakowskiego Uniwersytetu Ekonomicznego. Andrzej Czernik informację o autorze zawarto w tomiku „Z mojej dziedziny"(za http://gokbialydunajec.pl/images/stories/dokumenty/tomik_czernik.pdf, s. 180– 184. Michał Janocha ur. w 1978. Od siedemnastu lat zajmuje się filozofią. W 2015 r. 79 ukończył studia doktoranckie na Wydziale Filozoficznym UPJPII w Krakowie. Jest też kompozytorem. Wybrane publikacje: • About Metaphysical Paradox of Gregory Vlastos, „Filo– Sofija", 2015/1/II, nr 28, s. 193-199. • Paradygmaty chaosu, „Studia Redemptorystowskie", 2015, nr 13, s. 203– 212. • Problem czasu i przestrzeni u Melissosa z Samos, „Tekstoteka Filozoficzna", 2013, nr 2, s. 5–15. 80 ISBN 978-83-947564-0-6 9 7 8 8 3 9 4 7 5 6 4 0