U L U S L A R A R AS I EĞ İ T İ M VE S O SYA L B İ L İ M L E R K O N G R E S İ INTERNATIONAL EDUCATION AND SOCIAL SCIENCES CONGRESS (21. yy Becerileri/21st Century Skills) 27-29 Haziran/June 2019 İstanbul V. T U R K C E S S ÖZET KİTAPÇIĞI V. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi 27-29 Haziran 2019/İstanbul V. International Congress on Education and Social Sciences 27-29 June 2019/İstanbul Editör Kurulu Prof. Dr. Mehmet Engin Deniz Dr. Öğretim Üyesi Ümit Polat Prof. Dr. Yavuz Erişen Doç. Dr. Erdal Bay V. ULUSLARARASI TURKCESS EGİTİM VE SOSYAL BİLİMLER SEMPOZYUMU e-ISBN: 978-605-82174-3-0 e-Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. © 2019, TEBAD Bu e-kitabın basım, yayım ve satış hakları Eğitim Bilimleri Araştırmaları Derneği ile Anılan kuruluşun izni alınmadan e-kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu e-kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında derneğimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. I. Baskı: Haziran 2019, Ankara Yayın-Proje: TEBAD İletişim İnternet: www.turkcess.net E-ileti: turksosbilder@gmail.com V. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi 27-29 Haziran 2019/İstanbul V. International Congress on Education and Social Sciences 27-29 June 2019/İstanbul Destek Veren Kurum ve Kuruluşlar Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı Türk Tarih Kurumu TÜBİTAK Yıldız Teknik Üniversitesi Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Kafkasya Üniversiteler Birliği Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Türk Kızılay Kurumu Maltepe Üniversitesi Sumqayıt Devlet Üniversitesi Biruni Üniversitesi Uluslararası Vizyon Üniversitesi Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi Azerbaycan Psikoloji Bilimsel Araştırma Enstitüsü Eğitim Bilimleri Araştırmaları Derneği Türk PDR Derneği Bursa Teknik Üniversitesi Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Sponsorlar TURKCESS 2019 269 V. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi 27-29 Haziran 2019/İstanbul V. International Congress on Education and Social Sciences 27-29 June 2019/İstanbul BT266 KIERKEGAARD'IN UMUTSUZLUK KAVRAMINI HIGGINS'IN BENLİK UYUŞMAZLIKLARI KURAMI ÜZERİNDEN OKUMAK Duygu Dinçer İbn Haldun Üniversitesi drduygudincer@gmail.com ÖZET Ölümcül Hastalık Umutsuzluk adlı eserinde umutsuzluğu, ben'in bir hastalığı ve kendine yönelen bir ilişkinin sonucu olarak ele alan Danimarkalı filozof Søren Aabye Kierkegaard, bu hastalığın kişide üç farklı şekilde görülebileceğini öne sürmüştür: "(a) bir ben'i olduğunun farkında olmayan umutsuz kişi, (b) kendisi olmak isteyen umutsuz kişi ve (c) kendisi olmak istemeyen umutsuz kişi." Kierkegaard'a göre kendi ben'ininden kurtulmak isteyen kişi, "olmak istediği ben" hâline gelemediği için olduğu ben'ine katlanamamakta ve bu nedenle umutsuzluk yaşamaktadır. Bu çalışma kapsamında Kierkegaard'ın benlik ve umutsuzluk ilişkisi üzerine yaptığı bu tespitin, sosyal psikoloji alanının önde gelen araştırmacılarından biri olan Edward Tory Higgins'ın Benlik Uyuşmazlıkları Kuramı üzerinden okunabileceği öngörülmektedir. Higgins, geliştirdiği kuramda çoklu bir benlik ayrımına gitmekte ve benliği gerçek benlik, ideal benlik ve olması gereken benlik olmak üzere üç alana ayırmaktadır. Bu ayrıma göre gerçek benlik, kişinin sahip olduğunu düşündüğü özelliklerin; ideal benlik, kişinin kendisi olmak için idealde sahip olmayı arzu ettiği özelliklerin; olması gereken benlik ise kişinin taşımak zorunda olduğunu düşündüğü özelliklerin bir bütününü temsil etmektedir. Söz konusu özellikler, kişinin kendi kişisel bakış açısına dayalı olabileceği gibi başkalarının bakış açısından da kaynaklanabilmektedir. Higgins'a göre ikili benlik durumları arasındaki uyuşmazlık (örneğin gerçek benlik-ideal benlik ya da gerçek benlik-olması gereken benlik) kişide, kendi beklentilerini ya da başkalarının beklentilerini karşılamada yetersiz kaldığı yönünde negatif duyuşlar yaratmaktadır. Bu duyuşlar arasında depresyonun bir parçası olan umutsuzluk da yer almaktadır. Şimdiki çalışma Kierkegaard'ın tasvir ettiği "olmak istediği ben hâline gelemediği için olduğu ben'ine katlanamayıp umutsuzluğa yakalanan" kişinin içinde bulunduğu durumu, Higgins'ın öne sürdüğü "gerçek benlik-ideal benlik uyuşmazlığının depresyonla (dolayısıyla umutsuzlukla) ilişkili olabileceği" argümanıyla ilişkili bir biçimde ele almayı ve bu yolla benlik ve umutsuzluk ilişkisini felsefe ve psikoloji disiplinlerinin kesişiminde incelemeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Umutsuzluk, Benlik, Søren Aabye Kierkegaard, Edward Tory Higgins, Benlik Uyuşmazlıkları Kuramı