Zasady opracowania teks16y7 d|a ,,Przeg|ądu Filozoficznego Nowa Seria,, l. Teksty artykułÓw prosimy dostarczać lra dyskietce komputerowejzapis tekstu w kodach ASCII lub w dowotnyrl ";;,;;"_* preferowanerogramy funkcjonujące w środowisku Windo\Ą' 3 -' *,u= z wydrukiem).2. Prosimy o podawanie na oddzielnej kartce j"rł"j".Jo.ud.",u, numeru:l e fonu, stopn i a i tytułu PYk9Y:qo or ai pl.ac o w.il ffi; l=;o. ."p,","ntu; ".rosimy też o dołączenie krÓtkiej noty .uiog.uIi")n;;';;,*t;;"jącej głowneublikacje. 3. Redakcja Zastrzega. s9bie prawo adiustaę;1 redakcyjnej. Autor ma:owiązek przeprowadzenia dokładnej korertY t <wrocenia jej w określonymzez redakcję czasie. 4' MateriałÓw nie zamÓwionych redakcja nię zwraca. Roczniki l99l-l995 ,,PF-NS'' mozna nabyę rÓwnier ww Instytucie Filozofii i Socjoiogii-p,łŃ, Yv Wu..?uY1,^ ul. Nowy Ś'iut-iz, pok' 233 (Pałac Staszic ią) następnym numerze: I Polski Zjazd Filozoficzny --Toruó j9?:* (artykuł.y W. Chudego,J. Rolewskieuo, J. wi;rtlew;kiej,. y,5".-)ńil. drzegorczyt;arc in rVlilkowski Jripnoz il'Ńi,irczNv :EPIKUR w oCZACH Ńre-rżśćHEGC) slld lOIlczry 0 T, T, t ')0nSoria il tl il& P $ |{orrł Rocznik V Numer 2 (18) POLSKA AKADEMIA NAUK KOMITET NAUK FILOZOFTCZNYCH INSTYTUT FILOZOFII I SOCJOLOGII Warszawa 1996 :6.1! ::,tr.ii tr.r,:r. .1 ąffiWyill l jL: $itl. zc rlnlltWianłt ltl 1luIll ik'r. |;I tl l l l 1.. 'r '"l|rtt: ccelty l l it:zl lęt|nc l l l..tvlktr r|tl rtl irIizrlc.j i tych zittl itti, ktrirc ;l.,.*tl lrłlIl 1lt,lr,tl l l i l1 .jr,i lt icl l l icccy rct|;tl,!tttzy, l l|tl l irkżc drl s;lc|l l ictl ia oczckiwł|li '.jłt|i ił l l lrrzlu, *i,r, '.c z.jcj prljawicrl it. lr l :lo,-* ||rrlscc; oczukiwiui * .ug.,.y*ny s;lrlsrill wyrrlźrlnych prr.ez, ,|. Klllitł,w |,,rłntntly|il., dt, po!,skiegl ,,a,ao,io, Z ułagi ".,,p".vnł. polskiego żyr r.,itt|ł|ckltlit|rrr:go p0' roku t949 (a|e także j.yaeslniejl, ,I,-Jino w jego wynriill 'irkltt|cntit:kitll .irlk .i powszcchnym, na |ublikac;i te;,sp-ocffią liczne i diitltr. rrtrhtie itulc zirdnnia' niz w krąu jej autorÓw.-tvtoznu jeanat, jak sądzę, zyrr'rttlrltsnr|ttitlni| nadzicję, że książia iu o'ięl.i g'un,o*iosli o|*.o'unia, wysrtkir.1htlt|ltler: rtyśli oraz bclgatej i.roznorodnej t,"s.i , po*oa"Jni"m spełni wiązillrc;, ttii| tlr':zckiwania. NiewąĘliwie umozliwia .o.nu ui|,tuii..poa.tu*owej olicrttlrr'ii W irktuł|nej sytuacji filozofii, a dzięki ,*y* ,.i..J* mcrytoryc'|.yIllt |ilntlit|tlym (boeaja jlj::-:P 1amyk,ajaca katdy ,,ła,:i,i precyzjai jasn.,..,wvkłrlt|tl, rzcte|ność ana|iz mocno osadzonych w tradycji zachodniego ti|o.,,, 1111ttił) 'nttlzc byc dogodną uazą samoazielnych ,.ułio* l poszukiwari fi|rllttlj1:711.yc;'' .|cclnak ostateozna ocena' jak.zawsze, na|eży do osÓb wykładającyt.|rl Ś|lt{litti{|Ćych filozofię, Edyż to ;" *."y,*i'-i" "r.n książka ta .jt.:,l.tdn":liiwilni ' 1 , : ' . '. Recenzow ał Artur Banaszki<,lyt,' ' ' t ' ' t - . 1 , . . ,' ' . : . , . l '. ' . Giovanni Reale, Hlilo ria lilozolii staroĘtneJ; t, |: t ltl'. ':''.' ' . po",ą*i*.'-tsok,o,",o, p.'ei, E. ZieliIiski, Lull|ilr.' ..'.' ig9{ ł9i '*". [,r.iłcd dwomu l1y. u,kazał się pierwszy tom Historii JibnJii sltaroż"L,tłlt,|( ii.}vi|ntlicgo Rea|e. C-ałosc a";,|i.li[ii p'ęć to.ow i obejmuje historię fl|oz,o|itrd.jł.i łanlclzin po myśl Cesarstwa nzyiskiego (z wyłączeniem filozofii chrzt..:itiitlliskicj). (iiovanni.Reale jest *yoitnym nawcąprzedmiotu, autorem ksiqzckptlŚwitlctlnyclh li|tlzofii Arystote|esa, Teof,asta i piaiona, -yJ.*.u tekst w Mt.lisstlsit i Ąrystote|esa, tłulnacze' i l.o'.ntatorem Platona.tli,,tttyia l{ca|cgo nie jest więlką nowością wydawniczą. Gdy weŹnlie się prldtlwl|&$i źc pięc składających się na nią tomo' 'ffii;;;i"'Jiito,,..t' w lalitr:hl')75 l|(), trudno jcst m wić o niej ako odzielc najnowszym, jffi;il ffiil;,lxwrljcprl gittttnku 'jcst historią t'u'o'o swi.iu, u u","golnie w PoJsce, jako żc zllirlrllrl|(: Wydtlllych w.ipzyku polskim, ktore w sposćlb ogÓlny i przeglą<lowy przt.rl.lt ltrviir|y|ry hislorię l i lt lztl l i i .w starozytności, .jcsl |lttrdztl nicwieJki. Mrlz|i lr,, l:;t,rrtxlrlpietrirl t:'ty lc!' tlztt;lr-:lnicnia wicicc złsl'z.rrr.rio pi-rr-r-g" tont* l l i$rt,rrItt,t..t{ii WItlt|ysIitwlt 'Iirtrrrkicwiczn pl.j l(:i l l l i l lr|.,t, , ul.i,,ut,,,, i. l| zi l lclt l |rł|lrlztl\ 1 ; l / ' l l i l Twtlrca kompendium poświęconego historii filozofii dowolnego okresu histo. rycznego staje przed zadaniem arcytrudnym. Nie ulega wątp|iwości, że ktoś, kto podejmuje się takiego zadania, winien być świetnym znawcą danej dziedziny. Ale nie ty|ko! Jak wspomina S. Swieżawski, przedstawiając pewien ideał historyka frlozofii, winien on byÓ filozofem, filologiem, historykiem i artystą w jednej osobie' Dopiero te poządane cechy mogą nadać jego pracy prawdziwe znaczenie. Czy jednak spełnienie tego postulatu jest w naszej epoce w ogÓle możliwe? Czy realne jest połączenie wielkiej wiedzy erudycyjnej z artyzmem? Nietrudno jest w dzisiejszej dobie o prace historyczno-filozoficzne, ktÓrych nudna erudycja całkowicie usuwa wszelki filozoficzny polot. ZrÓdło tego stanu rzeczy jest oczy. wiste, skoro każdy z badaczy ma prued oczyma setki artykułÓw poświęconych każdemu z poruszanych zagadnien. Historia filozofii * i nie dotyczy to ty|ko starożytności _ w przeciągu dziesiątek czy setek |at badafr nagromadziła już tak wiele prac, że ogarnięcie ich wszystkich jest niemożliwe. Jednak ta ,3bundantia'' jest zarazem tym, co tzuca wzwanie, wytwarza pragnienie syntezy spełniane jednak przez najvtybitniejszych czy tęż| może najodważniejszych badaczy spośrÓd wybitnych. Problęm uciążliwości pracy nad dziełem o tak wielkim zakesię wydaje się być pierwszą przyczyną stosunkowej rzadkoŚci syntez tego typu. Nie jest to jednak jedyna pęyczyna,, G. Reale w pierwszych słowach wstępu, za. stanawiając się nad rzadkością opracowari historii filozofii poświęconych wyłącz. nie starożytności, zadaje pytanie, czy w ogÓle warto jest jeszcze pisac historię filozofii starożytnej. . ]''i l z pytaniern ,,Po co pisać jeszcze jedną historię filozofii?'' bez wąęienia staje. oko w oko każdy z filozofÓw, podejmujący takie zadanie. oczywiście, istnieją. pewne wzg|ędy, ktÓre możemy nazwać,,naukowymi''. Stan bada zmienia się, zmieniają się punkty widzenia i perspektywy, dzieła uznawane za fałszywe są uznawane za pravtdziwe i vice yersa. Reale nie te względy przedstawia jednak jako usprawiedliwienie pisania jeszcze jednej historii filozofii * i to starożytncj! Jego zamiarem jest stworzenie pracy' ktÓra ma być pisana ,,pod prąd'', sprzeciwiać się duchowi naszej epoki historycznej w imię i ku czci filozofii. ow aksjologiczny głos autora jego własna ocena rzeczywistości i jej konfrontacja z duchcnl filozofii antycznej jest w dużej mierze tym, co decyduje o znaczeniu tej książki. Czytając Realego nie raz przychodzi na myśl porÓwnanie z ,,moralisĘką filozo|jczną'' w duchu P|utarcha. Reale jest zatem fi|ozofem, ktÓry pisze historię filozofii. Czy jednak nic wpływa to ujemnie na obiektywność oczekiwaną od dzieła tej natury, czy nie wykrzywia perspektywy? Jak zauważa S. Swieżawski, ktÓry szczegÓlnic wiclc uwagi poświęcit zagadnieniu historiografii filozoficznej _ jej teorii i praktycc: ,,obowiązkiem ka:żdego badacza zabierającego się do pisania filozofii jest rtjrrw. nienie (...) założonej (..') koncepcji filozofii, koncepcji, ktÓrą rna każdy.'.'.| ' li litłicliilwski, Ethos history,11ą |ilozo|ii,,,Ethos'' nr' 2/3, s. l17 l28'