Year:

  1. Rekonstrukcja pojęć w Szkole Lwowsko-Warszawskiej. Teoria i praktyka.Anna Brożek - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):155-179.
    Pojęcia były zawsze jednym z najważniejszych obiektów badań filozoficznych. Szczególnie duży wkład do teorii analizy pojęć wnieśli przedstawiciele polskiej gałęzi XX-wiecznej filozofii analitycznej, czyli Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Badaniom filozoficznym w tej szkole przyświecał postulat jasności myślenia i mowy. Analiza i doskonalenie pojęć oraz języka filozoficznego jako ich nośnika były naturalnym wyrazem programu metodologicznego, jaki formacji tej nadał jej założyciel, Kazimierz Twardowski. W artykule przedstawiona jest procedura rekonstrukcji pojęć, stosowana powszechnie w szkole Twardowskiego. Okazuje się, że pomimo głębokich niekiedy różnic między poszczególnymi (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  2. The Anarcho-Capitalist Case Against the State as a Challenge to the Minarchist Libertarians.Łukasz Dominiak & Igor Wysocki - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):53-69.
    The present paper formulates the principled anarcho-capitalist case against the state and investigates the possible minarchist replies thereto. It identifies three and only three logically available ways of undermining the anarcho-capitalist case and argues that none of them works for minarchism due to the premises from which this theory starts. The sketch of the analysis presented in the paper suggests that minarchist research program falls short of theoretical soundness or even of logical validity.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  3. Jak wiele powinniśmy poświęcać dla innych? Obowiązki pomocy potrzebującym w ujęciu Tomasza z Akwinu.Włodzimierz Galewicz - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):5-21.
    Przedmiotem tego artykułu jest zakres i charakter obowiązków, które w ujęciu Tomasza z Akwinu należą do szczególnej podklasy aktów dobroczynności lub czynienia dobra, noszącej u niego nazwę eleemosyna. Tłumacząc ten termin przez „pomoc potrzebującym” lub „pomoc w potrzebie”, biorę pod rozwagę pytanie, w jakich okolicznościach udzielanie tej pomocy jest według Tomasza działaniem obowiązkowym, a w jakich tylko zalecanym lub nawet niewłaściwym. W szczególności staram się ustalić, jak wiele z naszego osobistego dobra jego etyczna teoria każe nam przeznaczać na wspieranie innych, (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  4. Apofatyzm filozoficzny a Michała Hellera idea matematyczności przyrody.Wojciech P. Grygiel - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):227-245.
    Wychodząc od usystematyzowania hellerowskiej tezy o matematyczności przyrody, niniejsze studium poświęcone głównie będzie pokazaniu i krytycznej ocenie racji, wedle których Heller desygnuje teorię kategorii jako matematyczne środowisko szczególnie predestynowane dla wyartykułowania tej tezy. Kluczowe w tym kontekście będzie wskazanie, co uprawnia go do wprowadzenia mającej istotne ontologiczne znaczenie koncepcji pola kategorii i utożsamienia go z polem racjonalności. Ostatecznie stanie się możliwe lepsze zrozumienie, w jakim sensie w kontekście sformalizowanych teorii fizycznych Heller operuje pojęciem apofatyzmu filozoficznego, który wydaje się trafnie ujmować (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  5.  1
    Integral Ecology and Anthropocentrism: John Milbank’s Ecological Personalism.Jakub Gużyński & Szymon Włoch - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):35-52.
    The article discusses the ecological aspects of John Milbank’s thought in the context of the growing climate crisis. For this purpose, the concept of integral ecology is interpreted in the spirit of Milbank’s integralism, which rejects the notion of “pure nature” as a manifestation of secularism and calls for theological grounding of the environmental discourse. This perspective allows us to see the limitations of the modern way of thinking, caught up in the metaphors of “conquest of nature” and “return to (...)
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  6. Natura umysłów po dwudziestu pięciu latach.Jacek Jarocki - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):319-325.
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  7. Polskie dwudziestowieczne dyskusje dotyczące racjonalności.Ryszard Kleszcz - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):129-153.
    Artykuł przedstawia dwudziestowieczne polskie dyskusje filozoficzne dotyczące racjonalności, w szczególności w kontekście poznawczym. Omawiane są stanowiska wielu uczonych, począwszy od Kazimierza Twardowskiego i założonej przezeń Szkoły Lwowsko-Warszawskiej do myślicieli okresu powojennego: Leszka Kołakowskiego i Mariana Przełęckiego. W części drugiej poddane są dyskusji i analizie trzy kwestie systematyczne, dotyczące racjonalności przekonań: problem ich binarności, kryteriów racjonalności oraz zagadnienie uzasadnienia jej wyboru.
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  8.  2
    Kierkegaard On Descartes: Doubt as a Prefiguration of Existential Despair.Tomasz Kupś - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):23-34.
    In his early, unfinished essay entitled Johannes Climacus, or De omnibus dubitandum est, Søren Kierkegaard enters into a polemic with Hegel’s interpretation of the methodic Cartesian doubt. Kierkegaard questions the philosophical absolutism of Cartesian scepticism and his methodological universalism. For the first time in Kierkegaard’s writings, the sphere of speculation is confronted with personal involvement. Kierkegaard never published this work, and did not make any direct reference to Descartes in the same form ever again. However, certain subjects and themes remained: (...)
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  9. Tricky Intuitions.Piotr Lichacz - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):249-258.
    This article is a critical discussion of the book Setting Health-Care Priorities by Torbjörn Tännsjö. This critique targets mainly Tännsjö’s method, but also several unjustified conclusions and some implicit assumptions.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  10.  3
    Fenomenologia: natura, znaczenie, ograniczenia.Bernard J. F. Lonergan & Dominika Dziurosz-Serafinowicz - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):303-317.
    „Fenomenologia: natura, znaczenie, ograniczenia” to przekład publikacji Bernarda J. F. Lonergana pt. „Phenomenology” nature, significance, limitations”. Tenże dwunasty wykład kanadyjskiego filozofia o fenomenologii traktuje o jej definicji, przedmiocie, naturze, znaczeniu i zasługach oraz związkach z innymi naukami. Wprowadza czytelnika w główne koncepcje tej szkoły filozoficznej i zapoznaje z autorami, dla których ten sposób myślenia jest charakterystyczny. Filozof w szczególności zwraca uwagę na to, iż jest to metoda badań, w której istotną rolę odgrywa wgląd. Warto zauważyć, że kategoria wglądu w epistemologii (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  11. Zdania psychologiczne na tle reizmu u Tadeusza Kotarbińskiego.Janusz Maciaszek - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):181-205.
    Analiza zdań psychologicznych stanowi jeden z najważniejszych elementów programu semantycznego zainicjowanego przez Tadeusza Kotarbińskiego, zwanego reizmem w wersji semantycznej. Celem tego programu było wyeliminowanie z języka wyrażeń oraz struktur gramatycznych, które reifikowały relacje, własności, zdarzenia oraz zawartości aktów psychicznych. Aby wyeliminować zawartości aktów psychicznych Kotarbiński zaproponował oryginalną analizę wypowiedzeń zdań psychologicznych parafrazowanych w postaci par wypowiedzeń, eliminując tym samym konieczność wprowadzania wszelkich bytów mentalnych lub intencjonalnych. W artykule przedstawiam krótko rozwiązania problemu zdań psychologicznych autorstwa Fregego i Russella, następnie wskazuję na (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  12. Traktat Antonia Degli Agli O nieśmiertelności duszy.Joanna Papiernik - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):265-302.
    Artykuł zawiera tłumaczenie traktatu Antonia degli Agli O nieśmiertelności duszy. Jest ono poprzedzone jest wstępem, w którym autorka wyjaśnia popularność zagadnienia nieśmiertelności w XV wieku, przedstawia postać Antonia degli Agli oraz krótko analizuje treść jego krótkiego dziełka. Agli był duchownym Kościoła katolickiego i humanistą związanym ze środowiskiem florenckich intelektualistów skupionych wokół filozofa Marsilia Ficina. Był płodnym autorem dzieł filozoficznych, teologicznych, literackich i historycznych, choć tylko kilka jego tekstów przetrwało do naszych czasów. Wśród nich jest stosunkowo krótki traktat O nieśmiertelności duszy, (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  13. Chrześcijaństwo i problem ukrytości. Krytyka obrony z Wcielenia.Stanisław Ruczaj - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):71-85.
    Argument z ukrytości Johna L. Schellenberga jest współcześnie jednym z najżywiej dyskutowanych argumentów za ateizmem. Rozumowanie kanadyjskiego filozofa wskazuje na problematyczność zjawiska niezawinionej niewiary w istnienie Boga przy założeniu, że doskonale kochający Bóg istnieje. W książce Ukrytość i wcielenie. Teistyczna odpowiedź na argument Johna L. Schellenberga za nieistnieniem Boga, Marek Dobrzeniecki zaproponował nowatorską obronę przed tym argumentem, wykorzystującą chrześcijańską doktrynę o wcieleniu Syna Bożego. W artykule wykazuję, że obrona z Wcielenia nie odnosi sukcesu. Błędna jest bowiem jej kluczowa teza, iż (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  14.  2
    On the Kinship of Spirit and Thought.Kingsley Mbamara Sabastine - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):326-330.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  15. O Arystotelesowej Proairesis w interpretacji Sebastiana Petrycego z Pilzna, czyli o „Wyborze abo przedsięwzięciu”.Maciej Smolak - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):89-106.
    Przedmiotem artykułu jest próba rozjaśnienia sensu Arystotelesowej proairesis w interpretacji Sebastiana Petrycego z Pilzna. Autor dowodzi, że wyrażenie „wybór abo przedsięwzięcie” nie jest użyte przypadkowo i że Arystotelesową proairesis w interpretacji Petrycego tworzą: przedsięwzięcie w sensie wyznaczenia celu do realizacji; wybór własny w sensie preferencyjnego wyboru, czyli wyboru jednej strategii działania zamiast innej; wybór własny w sensie decyzji o przystąpieniu do obranej strategii działania; przedsięwzięcie w sensie rozpoczęcia działania prowadzącego do urzeczywistnienia wyznaczonego celu.
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  16.  1
    Dwa wymiary filozofii politycznej. Na marginesie debaty dwóch polskich filozofów XVII w.Bogdan Szlachta - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):107-127.
    Poszukiwania prowadzone przez filozofów politycznych dotykają zwykle wymiaru normatywnego: wsparte na rozstrzygnięciach dotyczących pojmowania świata, niekiedy z udziałem osobowego Boga, oraz pojmowania człowieka w świecie tym osadzonego, ustalają podstawy ładu stanowiącego analogon kosmosu lub wyraz Bożej woli, następstwo ewolucji lub rozstrzygnięć świadomie dokonywanych przez panujących albo legitymizujących ich. Drugi wymiar budzi mniejsze zainteresowanie filozofów, większe prawników i politologów wkraczających niekiedy również na pole filozofii politycznej. Wymiar ten ma walor instytucjonalny, wiążąc się z próbą wskazania „mechanizmów” pozwalających realizować ład normatywny. Przedmiotem (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  17.  1
    Setting Health-Care Priorities: A Reply to Piotr Lichacz.Torbjörn Tännsjö - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):259-264.
    I discuss the comments from Professor Piotr Lichacz on my book, Setting Health-Care Priorities. What Ethical Theories Tell Us. The idea that our reluctance to let go of life and abstain from marginal life extension is irrational is defended against his criticism. The methodology used in the book—urging us to rely in our testing on ethical theories on the content of our considered moral intuitions—is explained at length and the notion of cognitive psychotherapy involved in it is defended.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  18. Bolesław Miciński i Stanisław Ignacy Witkiewicz. Z dziejów intelektualnej i artystycznej przygody.Ryszard Zajączkowski - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (2):207-226.
    Artykuł omawia wzajemne kontakty i wspólnotę myśli dwóch wybitnych pisarzy i filozofów Bolesława Micińskiego i Stanisława Ignacego Witkiewicza, którzy mimo dużej różnicy wieku byli blisko zaprzyjaźnieni. Podejmowane przez nich problemy odsyłają do międzywojennej atmosfery filozoficznej w Polsce i w Europie, a także do ożywionych dyskusji w gronie krytyków literackich i awangardowych pisarzy. Witkiewicz jako pierwszy Polak zapoznał się z psychoanalizą i znacznie wpłynął na jej znajomość u Micińskiego, choć ich sposoby rozumienia teorii Freuda wyraźnie się rozeszły. Miciński był też gorącym (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  19.  10
    An Actual-Sequence Theology.John Martin Fischer - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):49-78.
    In this paper I develop a sketch of an overall theology that dispenses with “alternative-possibilities” freedom in favor of “actual-sequence” freedom. I hold that acting freely does not require freedom to do otherwise, and that acting freely is the freedom component of moral responsibility. Employing this analytical apparatus, I show how we can offer various important elements of a theology that employs only the notion of acting freely. I distinguish my approach from the important development of Open Theism by William (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  20. Some Musings About William Hasker’s Philosophy of Mind.Stewart Goetz - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):37-48.
    While William Hasker and I for the most part broadly agree in our opposition to much of the contemporary philosophical community concerning issues in the philosophy of mind that he discusses in his book, there are nevertheless seemingly some domestic disputes between him and me about certain matters concerning the nature of events involving the self. In this paper, I will focus on two of these disagreements. The first disagreement concerns Hasker’s treatment of what is widely known today as the (...)
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  21.  2
    William Hasker’s Bibliography.William Hasker - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):225-237.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  22.  1
    Introduction—Sketches From an Album.William Hasker - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):7-13.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  23.  6
    Reply to My Friendly Critics.William Hasker - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):191-223.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  24.  4
    Divine Causation and Analogy.Paul Helm - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):107-120.
    Quentin Smith’s idea is that God being the originating cause of the universe is logically inconsistent with all extant definitions of causation, and thus logically impossible. Thus, for example the God of the Philosophers couldn’t have created the Universe, not even in both its senses, in both literal and analogical senses. The thesis is advanced by accounts of the usual views of “cause”. It is maintained these is successful. Such I shall then offer an account of divine causation of my (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  25.  4
    A Neo-Lockean Theory of the Trinity and Incarnation.Joseph Jedwab - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):173-189.
    I present two problems: the logical problem of the Trinity and the metaphysical problem of Incarnation. I propose a solution to both problems: a Neo-Lockean theory of the Trinity and Incarnation, which applies a Neo-Lockean theory of personal identity to the doctrines of the Trinity and Incarnation.
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  26.  11
    Some Puzzles About Molinist Conditionals.Robert C. Koons - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):137-154.
    William Hasker has been one of the most trenchant and insightful critics of the revival of Molinism. He has focused on the “freedom problem”, a set of challenges designed to show that Molinism does not secure a place for genuinely free human action. These challenges focus on a key element in the Molinist story: the counterfactual conditionals of creaturely freedom. According to Molinism, these conditionals have contingent truth-values that are knowable to God prior to His decision of what world to (...)
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  27.  52
    Anti-Naturalistic Arguments From Reason.Graham Oppy - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):15-35.
    This paper discusses a wide range of anti-naturalistic argument from reason due to Balfour, Haldane, Joad, Lewis, Taylor, Moreland, Plantinga, Reppert, and Hasker. I argue that none of these arguments poses a serious challenge to naturalists who are identity theorists. Further, I argue that some of these arguments do not even pose prima facie plausible challenges to naturalism. In the concluding part of my discussion, I draw attention to some distinctive differences between Hasker’s anti-naturalistic arguments and the other anti-naturalistic arguments (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  28.  9
    Saving Eternity (and Divine Foreknowledge and Free Will): A Reply to Hasker.Katherin Rogers - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):79-89.
    William Hasker and I disagree over whether or not appealing to a particular understanding of divine eternity can reconcile divine foreknowledge with libertarian human freedom. Hasker argues that if God had foreknowledge of a particular future choice, that choice cannot be free with libertarian freedom. I hold, to the contrary, that, given a certain theory of time—the view that all times exist equally—it is possible to reconcile divine foreknowledge with libertarian freedom. In a recent article, “Can Eternity be Saved? A (...)
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  29.  7
    The Openness of God: Hasker on Eternity and Free Will.Eleonore Stump - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):91-106.
    The understanding of God’s mode of existence as eternal makes a significant difference to a variety of issues in contemporary philosophy of religion, including, for instance, the apparent incompatibility of divine omniscience with human freedom. But the concept has come under attack in current philosophical discussion as inefficacious to solve the philosophical puzzles for which it seems so promising. Although Boethius in the early 6th century thought that the concept could resolve the apparent incompatibility between divine foreknowledge and human free (...)
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  30. A Bigger God and the Pre-Creation Situation: Some Remarks Inspired by William Hasker.Jacek Wojtysiak - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):121-136.
    In the present essay, while entering into discussion with William Hasker, I addressed two divine dilemmas in “the pre-creation situation.” My considerations focused on the reasons for creating a world—the love reason and the manifestation reason—which in some way prevailed over the reasons against creating a world and whose concurrence prompted the image of an optimal creatable world. It turns out that the latter resembles both our world and the world suggested by Hasker’s theism. In that world, God has brought (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  31.  1
    On William Hasker’s Theodicy, the Doctrine of Continuous Creation and the Nature of Morality.Dariusz Łukasiewicz - 2022 - Roczniki Filozoficzne 70 (1):155-171.
    In the article, I present the main assumptions of the natural-order theodicy and the free-will theodicy defended by William Hasker. Next, I pose the question of whether Hasker’s theodicies are compatible with the Christian doctrine of continuous creation accepted by Hasker himself. I consider several different ways of how the doctrine of continuous creation can be understood and the difficulties associated with them. Finally, I propose a modified conception of continuous creation and I claim that it is consistent with the (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
 Previous issues
  
Next issues