Year:

  1.  8
    Pierwsze próby wyjaśnienia zjawisk elektrycznych i magnetycznych.Robert Janusz - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):7-39.
    Filozofię można nazwać „matką” naukowych teorii: czysto empirycznych i czysto matematycznych. Historia elektryczności i magnetyzmu ukazuje ważne jednoczenie się obu podejść. Unifikacja dokonująca się w nauce pozwala oczyszczać filozofię z mitycznych naleciałości, zaś nauce daje realistyczne odniesienie do świata, bez którego groziłby jej pusty formalizm. Omawiane tu problemy ukazują, że formy matematyczne są właściwą bazą dla nauki i przez to wskazują na filozoficzną, racjonalnie precyzyjną podstawę naszej rzeczywistości.
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  2.  3
    Ulepszanie człowieka — perspektywa filozoficzna.Natalia Kaleta - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):132-138.
    Ulepszanie człowieka — perspektywa filozoficzna.
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  3.  6
    Dynamika rozwojowa jako podstawowy behawior istot żywych w koncepcji życia Piotra Lenartowicza SJ.Jolanta Koszteyn - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):40-56.
    Patrząc na osobnika z perspektywy jego rozwoju. można powiedzieć, że w swej najgłębszej istocie jest on nie tyle i nie przede wszystkim całościową funkcjonalną strukturą, która przejawia życie, ile jest raczej żywą dynamiką, której jednym z zasadniczych przejawów jest zintegrowane budowanie, odbudowywanie, naprawianie i modyfikowanie różnorakich skorelowanych struktur ciała, czyli maszyn molekularnych, organelli i organów, które warunkują zachodzenie różnorodnych procesów biochemicznych i fizjologicznych oraz umożliwiają selektywne interakcje ze środowiskiem abiotycznym i biotycznym. Dynamika rozwojowa — w przekonaniu Lenartowicza — jest podstawowym (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  4.  6
    Piotr Skarga rzecznikiem sprawiedliwych praw i właściwie pojętej wolności w Rzeczypospolitej.Joanna Marszk - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):108-131.
    Artykuł opisuje widzenie praw i wolności w Kazaniach sejmowych Piotra Skargi. We wstępie ukazano dzieło jezuity w kontekście innych traktatów społeczno-politycznych XVI wieku. We właściwej części artykułu przedstawiono rozumienie praw przez kaznodzieję. Zaprezentowano różne ich kategorie. Następnie dowiedziono konieczności istnienia ustaw państwowych. Kolejno przybliżono cechy dobrych praw, czyli: sprawiedliwość, krzewienie cnoty i obronę czci Boskiej. Ukazano błędy w polskim prawodawstwie, wśród których na plan pierwszy wysuwa się zniesienie jurysdykcji sądów duchownych oraz pobłażliwe traktowanie morderców. Zobrazowano zależność praw od obyczajów. Podkreślono (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  5.  4
    Is Materialism a Consequence of Natural Science?Hans-Dieter Mutschler - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):139-149.
    Naturalism is neither a consequence nor a presupposition of natural science in a threefold way: the principle of matter, the principle of supervenience and the principle of the causal closure of the world are metaphysical principles. They are true, if naturalism is true. So, if you are a naturalist, you should find reasons for your worldview which are independent from natural science. But it is hard to see how this could work.
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  6.  7
    Józefa Życińskiego koncepcja emergencji.Krzysztof Piekarski - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):84-107.
    Emergentyzm jest teorią, która wyjaśnia mechanizm ewolucyjnych zmian zachodzących w przyrodzie. W tej teorii podkreśla się, że nowe funkcje i właściwości pojawiające się na wyższych poziomach złożonych systemów są nieredukowalne do tych na niższych poziomach, ale uwzględniają funkcje i właściwości niższych poziomów złożoności. Teoria emergencji wyjaśnia, w jaki sposób z wielu względnie prostych składników powstają złożone systemy. Idea emergentyzmu występuje w pismach filozoficznych Józefa Życińskiego w kontekście dyskusji o możliwości takiej interpretacji procesów ewolucyjnych, w której biologiczną teorię ewolucji można połączyć (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  7.  14
    Teorie prawdy: klasyczna, korespondencyjna i semantyczna — próba uściślenia relacji.Jakub Pruś - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):57-83.
    Pośród wielu teorii prawdy tę najdłużej i najbardziej eksplorowaną stanowi niewątpliwie jej klasyczne ujęcie. W jego obrębie powstały również, podobne klasycznej, teorie korespondencyjna i semantyczna. Dla wielu filozofów terminy te wydają się synonimiczne, co stanowi rację powstania niniejszego artykułu. Analiza rodzajów związku pomiędzy językiem a światem, które wprowadzają różne teorie uznawane za klasyczne, ma służyć wyeksponowaniu różnic pomiędzy tymi teoriami. Przedstawiona zostaje również propozycja ustanowienia podziału, który w sposób ścisły i prosty usystematyzuje rozumienie klasycznej, korespondencyjnej i semantycznej teorii prawdy.
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  8.  4
    Informacje.Redakcja Rfi - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (2):150-150.
    No categories
    Direct download (2 more)  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  9.  7
    Początki filozofii elektryczności i magnetyzmu w starożytnym stylu.Robert Janusz - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):7-23.
    Filozofia elektryczności i magnetyzmu ma bardzo bogatą historię. Trudne do wytłumaczenia zjawiska elektryczne i magnetyczne nie poddawały się łatwo ujęciom racjonalny, tym naiwniej mówiono o nich na sposób fantastyczny, mityczny. W artykule omawiana jest pobieżnie historia opisu tych zjawisk, która doprowadziła do sformułowania pierwszych problemów filozoficznych. Dzisiejsza fizyka matematyczna dokonała unifikacji tych oddziaływań nie na podstawie zmysłowych intuicji „pierwotnych”, ale na podstawie matematycznego modelu. Zatem formy matematyczne i matematyczne struktury nie tylko stanowią właściwą bazę opisu naukowego, ale także wskazują na (...)
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  10.  6
    Organizm żywy w ujęciu Piotra Lenartowicza SJ.Jolanta Koszteyn - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):71-96.
    Kluczowe w filozofii Lenartowicza było pojęcie organizmu żywego rozumianego jako cykl życiowy, który będąc powiązany z innymi podobnymi cyklami wplata się w sieć linii pokoleń danego rodzaju istot żywych. Fundamentem cyklu życiowego jest dynamika rozwojowa rozpoczynająca się w momencie poczęcia organizmu. Patrząc na osobnika z perspektywy jego rozwoju, można powiedzieć, że w swej najgłębszej istocie jest on nie tyle i nie przede wszystkim całościową funkcjonalną strukturą, która przejawia życie, ile jest raczej żywą dynamiką, której jednym z zasadniczych przejawów jest zintegrowane (...)
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  11.  4
    A Physicist’s Belief. John Polkinghorne’s Consonance of Theology and Science.Andreas Losch - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):97-116.
    This contribution is a translated, edited and much abbreviated version of chapter 2 in Andreas Losch, Jenseits der Konflikte. I thank the publisher Vandenhoeck & Ruprecht for the permission to make use of the material.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  12.  4
    Estetyka.Jan Popiel - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):117-183.
    konspekt wykładów w roku akademickim 1972/1973.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  13.  7
    Prawda jako przedmiot kontemplacji. Na szczytach gór.Wiesława Sajdek - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):24-44.
    Przedmiotem artykułu jest ważna nie tylko w europejskiej tradycji symbolika związana z górską wspinaczką. Obrazuje ona wewnętrzną „drogę ku górze”, zarówno wysiłki poznawcze, jak i towarzyszące im kształtowanie charakteru. Uzupełnieniem artykułu są wypowiedzi znanych himalaistów związane z ekstremalnymi sytuacjami, jakie przeżywali w górach.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  14. Recenzja monografii „Gender. Spojrzenie krytyczne”.Jan Tarnas - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):184-191.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  15.  3
    Prawda socjologiczna i realizm krytyczny.Krzysztof Wielecki - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 24 (1):45-70.
    W artykule przedstawiono relacje między prawdą i paradygmatem w odniesieniu do socjologii na tle nowego kryzysu cywilizacyjnego. Na tym tle proponuje się typologię stanowisk paradygmantycznych w naukach społecznych w perspektywie ontologicznej, epistemologicznej oraz etycznej.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  16.  65
    Społeczeństwo, państwo, dobro wspólne i polityka w ujęciu M.A. Krąpca.Tomasz Ćwiertniak - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):85-116.
    Artykuł przedstawia sformułowaną przez M.A. Krąpca propozycję filozoficznego wyjaśnienia bytu społecznego na podstawie rozumienia człowieka jako spotencjalizowanej osoby. Kluczowe dla zaprezentowanej w artykule koncepcji M.A. Krąpca jest filozoficzne ujęcie dobra wspólnego rozumianego personalistycznie, jako analogicznie wspólny wszystkim ludziom cel: aktualizacja potencjalności osobowych człowieka, a więc rozwój moralny, wolitywny i twórczy każdego człowieka. Zapewnienie środków realizacji tak rozumianego dobra wspólnego stanowi zasadniczą rację bytu społeczeństwa i państwa. Wszelki byt społeczny jest bowiem — jako rzeczywistość relacyjna — ontycznie „słabszy” niż istniejąca w (...)
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  17.  7
    Myślenie bez języka — problem w ujęciu Thomasa Hobbesa i Olivera Sacksa.Katarzyna Doliwa - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):61-84.
    Thomas Hobbes, który badaniu języka poświęcił wiele miejsca, zastanawiał się, czy możliwe jest myślenie — myślenie w ogóle i myślenie abstrakcyjne — bez języka? Hobbes zakładał, że ludzie pozbawieni języka mogą tworzyć własne, niedoskonałe, prywatne języki, pozwalające im na swoiście rozumiane rozumowanie. Na Hobbesowskie pytanie trzysta lat później odpowiada twierdząco wybitny neurolog i literat Oliver Sacks. Na podstawie danych, jakie przyniosła mu praca z osobami głuchymi, nieznającymi żadnego, nawet migowego, języka, dowodzi, że słowa i inne znaki umowne stają się niezbędne (...)
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  18.  6
    Formy agnostycyzmu XVII i XVIII wieku — od Pascala do Kanta.Zbigniew Drozdowicz - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):132-150.
    W rozważaniach tych podejmuję próby pokazania, że w myśli filozoficznej XVII i XVIII stulecia pojawiły się zarówno takie formy agnostycyzmu, które określały swoją ideową tożsamość poprzez odwoływanie się do wiary religijnej, jak i takie, które określały ją poprzez opozycję do niej. Spotykały się one i niejednokrotnie spotykają do dzisiaj z surową oceną zarówno ze strony niektórych Kościołów, jak i zdeklarowanych ateistów. Warto się nieco uważniej przyjrzeć argumentacji zwolenników tych form agnostycyzmu. Być może pozwoli to uniknąć przynajmniej niektórych nieporozumień związanych z (...)
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  19.  8
    Suarezjańska koncepcja współdziałania intelektu i woli w procesie stanowienia prawa.Jan C. Orleański - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):44-60.
    Artykuł jest efektem krytycznej analizy rozważań Francisco Suareza nt. aktów ludzkich i ich współdziałania w procesie stanowienia prawa. Celem jest uporządkowanie, rozproszonych w różnych dziełach, rozważań jezuity. Tekst inspirowany był brakiem opracowań specjalistycznych w polskojęzycznej literaturze naukowej. Badania prowadzone były na tekstach źródłowych Hiszpana: De legibus ac Deo legislatore, De anima oraz De voluntario et involuntario in genere, deque actibus voluntariis in speciali. Suarez, jako jeden z najwybitniejszych filozofów renesansowych, wywarł olbrzymi wpływ na rozwój etyki i jurysprudencji. Sam temat jest (...)
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  20.  5
    Jezuici i nauka.Jacek Poznański - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):164-173.
    Agustín Udías Vallina SJ, Los jesuitas y la ciencia. Una tradición en la Iglesia, Ediciones Mensajero, Bilbao 2014, ss. 372. [Jezuici i nauki przyrodnicze. Dzieje pewnej tradycji w Kościele katolickim].
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  21.  4
    Sprawozdanie z realizacji projektu: „Filozofia w Instytucie Filozofii Akademii Ignatianum w Krakowie”.Jacek Poznański - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):156-159.
    „Filozofia w Instytucie Filozofii Akademii Ignatianum w Krakowie”.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  22.  5
    Amerykanin Przeciwko Ameryce Czyli o Radykalizmie Noama Chomsky’Ego.Alfred Skorupka - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):174-186.
    Chomsky, N., Hegemonia albo przetrwanie. Amerykańskie dążenie do globalnej dominacji, [Przeł.] W. Turopolski, Warszawa: Studio „Emka”, 2005.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  23.  6
    Leibnizjański kontekst teorii trzech światów K.R. Poppera.Halina Święczkowska - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):117-131.
    Popperowskie poglądy na temat języka i jego funkcji, omawiane w książce zatytułowanej Wiedza a zagadnienie ciała i umysłu, są integralnie powiązane z jego teorią trzech światów. Zamierzam przedstawić podstawowe idee tej teorii, koncentrując się w szczególności na Popperowskiej koncepcji tzw. trzeciego świata i fundamentalnej roli języka w procesie tworzenia tego świata. W wyżej wspomnianej książce Popper opisuje swoją teorię trzech światów z perspektywy historycznej i porównuje tę teorię z koncepcjami Platona, Bolzano i Fregego. Wspominając Leibniza, jako swojego poprzednika, Popper nie (...)
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  24.  7
    Risky Anthropic Reasoning in Cosmology. For or Against an Evolutional Nature of the Universe?Marek Szydłowski & Paweł Tambor - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):7-28.
    In contemporary cosmology, from the creation of the General Theory of Relativity to the second half of the twentieth century, the main task of cosmologists was to construct and test cosmological models of the Universe.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  25.  22
    „ tak wielbiłem obraz starego Geulincxa, zmarłego w młodym wieku, przyznającego mi wolność ” — Samuel Beckett czytający Arnolda Geulincxa.Joanna Usakiewicz - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):29-43.
    Arnold Geulincx, podobnie jak reprezentowany przez niego nurt siedemnastowiecznego okazjonalizmu, został odsunięty na margines filozofii i znany jest współcześnie właściwie tylko historykom filozofii. A jednak w swoich osobistych filozoficznych lekturach sięgnął po niego Samuel Beckett, wybitny pisarz i dramaturg. Świadectwem spotkania Becketta z myślą Geulincxa są notatki pozostawione z lektury Etyki Geulincxa oraz wzmianki o nim samym, a przede wszystkim nawiązania do poglądów i porównań eksplikacyjnych Geulincxa w prozie Becketta, jak na przykład, w powieściach: Murphy, Molloy czy noweli Koniec. Przypomnienie (...)
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  26.  13
    Filozofia XVII wieku — jej źródła i kontynuacje. Klasycy filozofii XVII wieku i ich współczesna recepcja.Paulina Winiarska - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):160-163.
    XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Filozofia XVII wieku — jej źródła i kontynuacje. Klasycy filozofii XVII wieku i ich współczesna recepcja”.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  27.  6
    W kręgu pytań o człowieka: osoba, brak, byt?Paulina Winiarska - 2018 - Rocznik Filozoficzny Ignatianum 23 (2):151-155.
    V Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu „W kręgu pytań o człowieka: osoba, brak, byt?”.
    No categories
    Direct download  
    Translate
     
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
 Previous issues
  
Next issues