Recepcja myśli Ludwika Gumplowicza w Polsce


Abstract
Myślą Ludwika Gumplowicza polscy uczeni zainteresowali się stosunkowo późno. Jej pierwsze opracowania autorstwa Jana Karola Kochanowskiego, Stanisława Posnera, Mieczysława Szerera, Jana Stanisława Bystronia, Aleksandra Kraushara przypadają na lata 1910–1917, a więc na okres zwany Młodą Polską, który wpisuje się w ogólnoeuropejski modernizm. Nowa generacja uczonych, pisarzy i artystów, działająca w okresie młodopolskim znacząco różniła się w przyjmowanych założeniach filozoficzno-ideowych od pokolenia pozytywistów i realistów krytycznych. Niemniej ukształtowane w pozytywizmie nawyki myślenia nie zanikły po roku 1890 całkowicie – pozostały one indywidualnym a zarazem wspólnym dorobkiem intelektualnym generacji szkół i uczonych wykształconych w dobie pozytywizmu. Postawy światopoglądowe pozytywizmu i modernizmu przenikały się, zaś zasadniczym łączącym je elementem, pomimo programowego buntu modernizmu wobec haseł pozytywistycznych, było zadłużenie wobec naturalizmu. Jednak że schyłkowe lata XIX wieku przynoszą antyscjentystyczne niepokoje, w tym krytykę pozytywistycznego modelu nauki, teorii ewolucjonizmu i jemu właściwego rozumienia postępu, protest przeciwko utylitaryzmowi i odrodzenie metafizyki. […] W polskich pracach z lat 1910–30 poświeconych socjologii L. Gumplowicza interesujące są trzy wątki, wskazujące na kierunek i postać, jaki przybrała recepcja dzieła socjologa z Grazu: zespół wspólne podzielanych przekonań odnośnie genezy systemu Gumplowicza oraz dwie warstwy wartościowania jego dorobku: pozytywna i negatywna. Zatem nasze ujęcie opinii, sądów i ocen sformułowanych przez St. Posnera, M. Szerera, J. St. Bystronia, A. Kraushara oraz F. Mirka pod adresem teorii Gumplowicza będzie miało charakter syntetyzującego przeglądu, uwzględniającego specyfikę stanowisk w kwestiach, które znacząco się od siebie różnią. Ta uwaga odnosi się przede wszystkim do bardzo zindywidualizowanej krytyki spuścizny Gumplowicza. Jako odrębne w tym przeglądzie wyróżnione zostanie stanowisko J. K. Kochanowskiego z uwagi na jego odmienność: oryginalne i twórcze nawiązanie polskiego historyka i socjologa do myśliciela z Grazu.
Keywords No keywords specified (fix it)
Categories (categorize this paper)
Options
Edit this record
Mark as duplicate
Export citation
Find it on Scholar
Request removal from index
Translate to english
Revision history

Download options

PhilArchive copy


Upload a copy of this paper     Check publisher's policy     Papers currently archived: 60,878
External links

Setup an account with your affiliations in order to access resources via your University's proxy server
Configure custom proxy (use this if your affiliation does not provide a proxy)
Through your library

References found in this work BETA

No references found.

Add more references

Citations of this work BETA

No citations found.

Add more citations

Similar books and articles

Teoria narodu według Jana Karola Kochanowskiego.Grażyna Szumera - 2007 - Archiwum Historii Filozofii I Myśli Społecznej 52.
Miserere. Estetyka terroru.Antonio Incampo - 2011 - Avant: Trends in Interdisciplinary Studies 2 (2).
Problem prawdy w notatkach Wittgensteina z lat 1930–1933.Maciej Soin - 2007 - Archiwum Historii Filozofii I Myśli Społecznej 52.
Dwie doktryny cywilizacyjne. Koneczny a Majewski.Robert Piotrowski - 2007 - Archiwum Historii Filozofii I Myśli Społecznej 52.
Metafizyka – nieznana książka Wincentego Lutosławskiego.Tomasz Mróz - 2007 - Archiwum Historii Filozofii I Myśli Społecznej 52.
Pluripotencjalna historia immunologii. Przegląd.Neeraja Sankaran - 2012 - Avant: Trends in Interdisciplinary Studies 3 (1).
Samokontrola: własności, funkcje, mechanizmy i ograniczenia.Adam Chuderski - 2010 - Studia Z Kognitywistyki I Filozofii Umysłu 4.
„Tu – pomiędzy ”. Parada z tekstów Jana Potockiego.Dariusz Adamski - 2007 - Archiwum Historii Filozofii I Myśli Społecznej 52.

Analytics

Added to PP index
2013-03-14

Total views
0

Recent downloads (6 months)
0

How can I increase my downloads?

Downloads

Sorry, there are not enough data points to plot this chart.

My notes