In Üyesi̇ Abdulsemet Aydin (ed.), Sosyal Bi̇li̇mler Kongresi̇ Ki̇tabi. Diyarbakır, Türkiye: (2019)

Authors
Abstract
Kant’ın (ö.1804) felsefesi eklektik bir felsefedir ve Aydınlanma felsefesinin devamı niteliğindedir. Aydınlanma felsefesine benzer şekilde felsefesinin temeli akıldır ve aklın sınırları ve kullanımı hakkında fikirler ileri sürmüştür. Kant, dini ele alırken Tanrı’nın varlığının saf akılla ispatlanamayacağı sonucuna varmıştır. Çünkü akılla yapılan ispatlarda Tanrı’nın varlığına getirilen deliller kadar yokluğuna da eşit derecede deliller getirilebilir. O nedenle Tanrı’nın varlığının ispatında saf aklın değil pratik aklın önemli olduğunu ve ahlâksal yasaların bizi Tanrı’nın varlığına götüreceğini ileri sürer. Bu görüşünü desteklemek için eserlerinde teistik delillerin akla uygun olmadığını ve akılla bilinemeyeceğini ispatlamaya çalışmıştır. Ona göre ontolojik, kozmolojik, teleolojik.. vb. teistik delillerin işlevi zihni tanrıbilim için hazırlamaktan ibarettir. Fakat tek başına Tanrı’nın varlığını ispat etmekten uzaktır. Ontolojik delili Tanrı’nın varlığının ispatı ile ilgili belli bir felsefi delilin adı olarak kullanan ilk kişi 18.yy. filozoflarından Christian Wolff’tur (ö.1754). Ontolojik delil, diğer deliler gibi ‘olgulara dayalı’ değildir. Bu delil tamamen kavramsal ve a priori önermelere dayanır. Delil, Tanrı’nın doğrudan doğruya ve hiçbir vasıtaya gerek kalmadan bilineceği üzerine kurgulanmıştır. Tanrı’nın mükemmelliği, ‘Tanrı vardır’ önermesinin sadece düşünsel bir önerme mi yoksa dış varlığa karşılık gelen bir önerme mi olduğu, Tanrı’nın varlığının zorunluluğu meselesi ontolojik delil içinde tartışılan konulardır. Ontolojik delilde ‘Tanrı vardır’ önermesi a priori ve analitik bir önerme olarak kabul edilmektedir. Analitik önermeler ise Tanrı’nın varlığının zorunluluğunu gösterir. Kant’ın eleştirisine göre a priori kavramlar yoluyla her şeyi olanaklı düşünebiliriz ve bunun için zihnimizde herhangi bir sınırlama olamaz. Tanrı ve zorunlu varlık kavramlarını zihnimizde düşündüğümüz gibi Anka Kuşu, Kaf dağı, Pamuk Prenses..vb. kavramların da var olduğu düşünülebilir ve bizim düşünmemiz bunları zorunlu yapmaz, tıpkı Tanrı’yı düşündüğümüzde Tanrı’yı zorunlu var kılmadığı gibi. Bu bildiride Kant’ın düşüncesi ortaya konulduktan sonra onun düşüncesindeki tutarlılık ve tutarsızlıklara değinilecektir. Anka Kuşu, Kaf Dağı, Pamuk Prenses ..vb. gibi hayali kavramlarla Tanrı kıyaslanabilir mi? Biz hayali varlıkları zihnimizde oluştururken yine duyu verilerinden yararlanır ve dış dünyada gözlemlediğimiz canlılara benzer ‘hayali varlıklar’ üretiriz. Dış dünyada, kuş, dağ ve prenses vardır. Bizim tek yaptığımız bunu hayali adlar takmaktır. Fakat Tanrı söz konusu olduğunda dış dünyada gözlem yaparak bir Tanrı’ya şahit olmayız ve bu şahit olduğumuz Tanrı’ya benzer bir Tanrı’yı hayal ederek zihnimizde hayali bir varlık oluşturmayız. Tam tersine Tanrı kavramını zihnimizde oluştururken hiçbir şeye benzemeyen, sebebi olmayan, her şeyi varlığa getiren, mükemmel bir varlık çıkarımını akıl ve mantığımızın bizi götürdüğü sonuçla ortaya koyarız. Çünkü insan olarak biz birbirimize benzeriz, bizim bir sebebimiz vardır, hiçbir şey yaratamayız ve mükemmel değilizdir. Ve evrenin sonsuzluğu, yıldızlar, gezegenler, insanın biyolojik yapısı, matematiksel düzen bizi zorunlu olarak ‘sebebi olmayan mükemmel bir sebep’ aramaya iter. Ve Ontolojik Delil ortaya çıkar. Bu bakımdan Kant’ın eleştirisini kabul etmek mümkün değildir.
Keywords No keywords specified (fix it)
Categories (categorize this paper)
Buy the book Find it on Amazon.com
Options
Edit this record
Mark as duplicate
Export citation
Find it on Scholar
Request removal from index
Translate to english
Revision history

Download options

PhilArchive copy

 PhilArchive page | Other versions
External links

Setup an account with your affiliations in order to access resources via your University's proxy server
Configure custom proxy (use this if your affiliation does not provide a proxy)
Through your library

References found in this work BETA

God and Other Minds.Alvin Plantinga - 1967 - Philosophy 44 (167):71-73.

Add more references

Citations of this work BETA

No citations found.

Add more citations

Similar books and articles

Spinoza'da Aşk Felsefesi.Mehmet Kasim Özgen - 2013 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 3 (1):85-103.
Gazzalî Ve Thomas Aquinas’Ta Tanrı’Nın Kudreti Ve İmkansızlık.Özcan Akdağ - 2018 - ULUM Journal of Religious Inquiries 1 (1):23-34.
Descartes Felsefesinde Kuşkudan Bilgiye Geçiş ve Zihnin Kendini Kavrayışı.İlyas Altuner - 2011 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 1 (1):97-112.
David Hume’un Kozmolojik Argüman Eleştirisi.Soner Soysal - 2016 - Ethos: Dialogues in Philosophy and Social Sciences 9 (1):77-96.
Tımaıos Diyaloğunun Etik-Politik Okuması?Adnan Akan - 2016 - Ethos: Dialogues in Philosophy and Social Sciences 9 (2).
Mutezilî Ahlâk Nazariyesinde Bilgi-Değer Münasebetine Bir Bakış.Fethi Kerim Kazanç - 2018 - ULUM Journal of Religious Inquiries 1 (1):103-125.
Platon’Un Timaios Diyalogunda Tanrı Ve Evrenin Oluşumu.Şamil Öçal - 2017 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 7 (1):65-83.
John Locke ve Hıristiyan İnancının Aklîliği.Tahsin Ölmez - 2016 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 6 (1):251-264.
Boethius’ta Tanrı, Sıfatları Ve Teleolojik Delil.Tuncay Akgün - 2015 - Dini Araştırmalar 18 (46):126-147.
İbn Sîn''nın Hudûs Yorumu.Muhammet Fatih Kiliç - 2011 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 1 (2):105-132.
Hürriyet Problemi Bağlamında İnsan Fiillerindeki Temel Dinamiklerin Farabi Felsefesindeki Yeri.Hasan Ocak - 2012 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 2 (1):45-74.

Analytics

Added to PP index
2020-11-08

Total views
132 ( #81,817 of 2,454,648 )

Recent downloads (6 months)
53 ( #14,649 of 2,454,648 )

How can I increase my downloads?

Downloads

My notes