Etyka 43:46-63 (2010)

Authors
Jacek Hołówka
University of Warsaw
Abstract
Oceny moralnej postępowania można dokonywać z dwóch różnych punktów widzenia. Jeden styl oceniania można nazwać „etyką uniwersalną” lub „etyką czystego sumienia”. Drugi styl można nazwać„partykularyzmem etycznym” czyli „etyką samokontroli.” Etyka pierwszego rodzaju zazwyczaj wykorzystuje pojęcia takie jak obowiązek, błąd, odpowiedzialność, wstyd, kara, pokuta, przebaczenie. Etyka drugiego rodzaju zwykle używa pojęć takich jak przywiązanie, niepowodzenie, ponoszenie odpowiedzialności, obwinianie, żal, poprawa, naprawienie szkód, zapomnienie. W etyce uniwersalnej obowiązki są czymś rzeczywistym i niezależnym. W tym sensie jest ona absolutystyczna. Co prawda etyka partykularystyczna również uznaje niektóre obowiązki za naturalne i bezwarunkowe, lecz są to głównie obowiązki wobec własnych dzieci lub rodziców, współmałżonków czy współplemieńców, a nie obowiązki wobec całego świata lub wszystkich jednostek ludzkich. Etyka partykularyzmu rozumie obowiązki w świetle konkretnych relacji między jednostkami, ról społecznych lub zawodowych, dobrowolnie zaciągniętych zobowiązań. Etyka uniwersalistyczna brzmi sztucznie i retorycznie we wspólnocie jednostek, które darzą się wzajemnym szacunkiem, są zdolne do otwartego porozumiewania się z jednostkami proponującymi niepopularne punkty widzenia, są tolerancyjni i akceptują pluralizm opinii. Z drugiej strony hierarchiczna wspólnota mocno wspierająca przyjęty porządek społeczny i moralny, wroga jednostkom, które podkreślają swoje przekonania, nie może zaakceptować etyki pluralizmu bez utraty swej spoistości i funkcjonalności. Wybór między tymi dwoma rodzajami etyki jest przeto trudny w społeczeństwie, któremu brak wspólnych standardów tolerancji i która zachowuje hierarchię społeczną autorytetu, który uległ erozji.
Keywords No keywords specified (fix it)
Categories No categories specified
(categorize this paper)
DOI 10.14394/etyka.547
Options
Edit this record
Mark as duplicate
Export citation
Find it on Scholar
Request removal from index
Translate to english
Revision history

Download options

PhilArchive copy


Upload a copy of this paper     Check publisher's policy     Papers currently archived: 54,608
External links

Setup an account with your affiliations in order to access resources via your University's proxy server
Configure custom proxy (use this if your affiliation does not provide a proxy)
Through your library

References found in this work BETA

No references found.

Add more references

Citations of this work BETA

No citations found.

Add more citations

Similar books and articles

Dwie koncepcje ludzkiej psychiki.Zofia Kalemba - 2000 - Przeglad Filozoficzny - Nowa Seria 35 (3):265-270.
Freud i Kant. Dwie koncepcje podmiotu i Ja.Paweł Dybel - 2004 - Przeglad Filozoficzny - Nowa Seria 52 (4):287-302.
Rousseau i Fichte: dwie koncepcje kultury.Małgorzata Łukasiewicz - 1986 - Archiwum Historii Filozofii I Myśli Społecznej 30.
Dwie koncepcje porządku.Michał Tempczyk - 1995 - Filozofia Nauki 1.
Dwie dusze Sołowiowa.Aleksander Temkin - 2011 - Kronos - metafizyka, kultura, religia 2 (17).

Analytics

Added to PP index
2013-03-14

Total views
0

Recent downloads (6 months)
0

How can I increase my downloads?

Downloads

Sorry, there are not enough data points to plot this chart.

My notes