Ruch Filozoficzny

ISSN: 0035-9599

37 found

View year:

  1. In decline or on the threshold of a renaissance? On the place of the philosophy of history in the contemporary world.Grzegorz Bednarczyk - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):125-147.
    The aim of this article is an attempt to diagnose the current condition of the philosophy of history, as well as to show its potential in explaining contemporary phenomena and constructing a rational image of the world. Two recent works by Steven Pinker (The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined and Enlightenment Now: The Case for Reason, Science, Humanism, and Progress) and the methodological work of Karl Raimund Popper provide a point of reference. And although the works (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  2. Hypothetical structuralism.Marcin Czakon - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):85-102.
    M. Resnik (2019) suggests a new version of structuralism which he calls non-ontological structuralism. In the present short article I discuss this view-point in the context of the Frege-Hilbert controversy about meaning of primitive notions in deductive theory, with special regard to the original views of K. Ajdukiewicz, Hilbert’s student. Following the proposed differentiations, I introduce a new type of structuralism which I call hypothetical structuralism, close to Resnik’s non-ontological structuralism.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  3. Anselm of Canterbury and the many senses of “being”.Hernán Guerrero-Troncoso - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):27-38.
    This article presents the so-called “ontological argument” from a comparison with the “regula” Anselms establishes in his Monologion, c. 15. This rule would allow, under a certain respect, to consider existence as a perfection attributable to God, even though it does not possess the same ontological status of any other attribute, i.e. cannot be considered a real predicate. Consequently, it is possible to outline the different senses in which Anselm understands the notion of “being” and the conditions under which existence (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  4. To normalize the solitude – the task to be done.Michał Idasiak - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):149-161.
    The pandemic situation showed us, that the separation from other people is an important part of our lives and makes even more impact than we thought. Yet, the dominant picture of this separation is hugely negative and was so for a long time. Solitude, being nor positive nor negative on its own, just as being with others, is not something that people as a whole acknowledge in their lives – it is perceived as a state to endure, something that can (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  5. Nicolai Hartmann’s ethics. Feeling and cognition of values: between emotionalism and rationalism.Leszek Kopciuch - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):39-64.
    The purpose of this article is to identify the most important elements of Hartmann’s understanding of “feeling of value” and to point out the ambiguities associated with this notion. The most important stages in the formation of this concept are delineated by the publications: Grundzüge einer Metaphysik der Erkenntnis, Ethik, Vom Wesen sittlicher Forderungen.[1] In all of these texts, Hartmann treats feeling of value as a proper way of knowing value, in relation to which philosophical cognition of value is only (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  6. Kant and Zetetic Scepticism.Dariusz Kubok - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):7-25.
    This article examines Immanuel Kant’s criticism from the perspective of the preceding tradition of critical thought, with particular emphasis on Greek philosophy. Kant himself views criticism as a way to go beyond dogmatism and scepticism. On the other hand – as many researchers point out – Kant’s philosophy develops certain themes present in ancient scepticism. In the literature, there are numerous studies demonstrating Kant’s debt to the Pyrrhonian scepticism characteristic of Sextus Empiricus (ephecticism and epechism). In this article, I try (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  7.  1
    Man in Early Islamic Philosophy - Al-Kindi and Al-Farabi.Tomasz Stefaniuk - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):65-84.
    Man was, neither for Al-Kindi, nor for Al-Farabi, a clearly isolated object of philosophical reflection. This does not mean, however, that both Islamic philosophers were not at all concerned with the uniqueness of man, his nature or the purpose of his existence. In order to understand and analyze in depth the philosophies of man voiced by Al-Kindi and Al-Farabi, one must focus primarily on their epistemologies, on their philosophical views on intellect and soul, as well as on their practical philosophies: (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  8. How Many Times Can One Die? The Death of Art.Magdalena Wołek - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (3):103-123.
    This article deals with the problem of death and the end of art. The discourse on the subject is still ongoing only due to the authority of Hegel, several contemporary authors and above all – this is my main thesis – a metaphorical projection inscribed in our language and the concept of art itself. This allows us to perceive organic features in art, thus contributing to the ease with which one can formulate a thesis on end or death. However, as (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  9. Ateny Lwa Szestowa.Jan Filcek - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):177-190.
    Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania symboliki Aten w twórczości Lwa Szestowa. W tym celu autor odwołuje się do Szestowowskiej koncepcji rozumu, którą Rosjanin buduje w ramach refleksji nad dziejami myśli filozoficznej. Wedle autora Aten i Jerozolimy rozum (za pośrednictwem działalności przytłaczającej większości filozofów), wikła człowieka w poznanie narażone na rozmaite błędy epistemiczne. Rozum występuje wobec rzeczywistości z postulatami m.in. jedności, ścisłości oraz powszechnej obowiązywalności, które eliminują z horyzontu poznania zjawiska niejednoznaczne i wyjątkowe. Owe kategorie służące rozumowi do opisu rzeczywistości, wybrzmiały (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  10. Wojna i jej antropologiczne i kulturowe przesłanki w porównawczym ujęciu Girarda, Agambena i Santayany.Katarzyna Kremplewska - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):7-31.
    W eseju tym przyglądam się koncepcjom wojny i jej relacji do ludzkiej natury, kondycji, cywilizacji, tudzież immanentnej „struktury” władzy, autorstwa czterech dwudziestowiecznych filozofów – Arnolda Toynbee’go, René Girarda, Georgio Agambena i George’a Santayany. Zestawienie elementów tych teorii, a także krytyki kultury współczesnej, w którą wszyscy interlokutorzy się angażują, pozwala odkryć intrygujące punkty wspólne. Nawet jeśli niektóre analogie okazują się pozorne, to dyskusja rzuca nowe światło na zagadnienia takie jak związek między tożsamością a ofiarą, władzą a banitą, kłamstwem a systemem, czy (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  11. Empiriokrytyczna wykładnia filozofii.Anna Musioł - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):137-160.
    Artykuł jest próbą empiriokrytycznej wykładni filozofii krytycznej Immanuela Kanta w ujęciu zaproponowanym przez Józefę z Krzyżanowskich Kodisową. Polska myślicielka czerpiąc z filozoficznego programu Kanta, próbując określić znaczenie Kanta dla filozofii współczesnej, wskazuje zarówno zalety jak i wady jego doktryny. Szczególną uwagę skupia na Kantowskiej epistemologii, zwłaszcza problemie apercepcji (empirycznej i tanscendentalnej), pojęciu samorzutności, poznawczym znaczeniu doświadczenia i empirycznej psychologii. Sięgając po empiriokrytyczny problemat energetyki i mechaniki, w artykule analizuję Kodisowej wykładnię filozofii jako nauki sprzyjającej rozeznaniu człowieka w otaczającym świecie.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  12. Krytyka i obrona wiwisekcji w siedemnastym wieku.Paweł Pasieka - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):55-74.
    Eksperymenty na zwierzętach mają długą tradycję, sięgającą antyku. W czasach nowożytnych wraz z ożywieniem badań anatomicznych w XVI wieku zaczęto je wykorzystywać do wyjaśniania funkcji organów ciała, określenia różnicy pomiędzy ciałem żywym a martwym i obrony koncepcji krążenia płucnego krwi. Dopiero jednak w kolejnym stuleciu podjęto zakrojone na szeroką skalę badania z zakresu fizjologii, w których wiwisekcje stały się kluczowym elementem. Odkrycia dokonane w latach 20. XVII wieku przez Williama Harveya, układu krwionośnego jako zamkniętego układu cyrkulacyjnego, jak również przez Gaspare (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  13. Znaczenie idei „niszczenia się świata” w kształtowaniu filozofii przyrody Jana Jonstona w dziele O stałości natury.Zbigniew Pietrzak - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):75-97.
    W niniejszym artykule (bardzo wybiórczo) chciałbym przedstawić poglądy Jana Jonstona (Johannes Jonstonus) 1603-1675 na dzieje przyrody i człowieka oraz pokrótce przedstawić jego sylwetkę. Rekonstruując owe filozoficzne i metodologiczne kwestie, warto także przytoczyć kilka zagadnień związanych z życiorysem tego uczonego oraz z recepcją jego dzieł. Jonston był przyrodnikiem, lekarzem i filozofem. Obecnie jest mało znany i zapomniany, a w konsekwencji jego filozofia przyrody i filozofia człowieka, jego wizja świata, a więc w pewnym sensie i Kosmologia, uległy zapomnieniu i marginalizacji. Uległa także (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  14. Starożytne źródła patosu i jego współczesne reminiscencje w fenomenologii responsywnej Bernharda Waldenfelsa.Anna Wolińska & Magdalena Krasińska - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):99-135.
    Abstrakt Analizy w zakresie starogreckich znaczeń słowa pathos skłaniają do postawienia tezy, że należy mówić o czterech głównych kontekstach, które ukształtowały rozumienie tej kategorii: o kontekście retorycznym, etycznym, tragicznym i emotywnym (passio). Chociaż wszystkie cztery wspomniane obszary pozostawały względem siebie stosunkowo niezależne, modyfikując sens pojęcia pathos w czasem bardzo odległych rejestrach czasowych, to można wskazać pewien wspólny rdzeń, determinujący charakter omawianej kategorii: mianowicie jej inherentną zakłóceniowość, kryzysogenność i afektywność. Pozostaje on w ścisłej relacji z odniesieniem patosu do doświadczeń bolesnych, nagłych, (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  15. Fenomenologia człowieczeństwa człowieka w ujęciu Jean-Yves Lacoste’a.Przemysław Zgórecki - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):161-176.
    Jean-Yves Lacoste jest mało znanym w Polsce współczesnym francuskim myślicielem. Niniejszy artykuł przedstawia krótko jego naukową biografię i dorobek oraz prezentuje jego główny filozoficzny projekt fenomenologii człowieczeństwa człowieka (l’humanité de l’homme), którą on sam nazywa fenomenologią liturgii. W tekście przeanalizowane zostaną źródła myśli Lacoste’a. Artykuł podejmie kilka ważnych pytań, które wypływają z rozważań nad myślą Lacoste’a. Dlaczego zamiast stawiać pytanie o bycie, należy raczej zapytać o człowieka (questio de homine)? Dlaczego fenomenologia liturgii jest zarazem fenomenologią człowieczeństwa człowieka (l’humanité de l’homme)? (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  16. Galileusz i rozróżnienie między jakościami pierwotnymi a wtórnymi (II). Problem statusu ontologicznego wrażeń.Bartosz Żukowski - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (2):33-54.
    Artykuł stanowi kontynuację pracy poświęconej teoretycznej analizie głównego argumentu użytego przez Galileusza do sformułowania rozróżnienia między jakościami pierwotnymi a wtórnymi. Jego przedmiotem jest problem ontologicznego statusu jakości wtórnych/wrażeń. W artykule omawiam trzy główne linie interpretacji tego zagadnienia, rozpatrywane w świetle ustaleń poczynionych w pierwszym tekście. Pierwsza część pracy poświęcona jest mentalistycznej interpretacji Galileuszowych jakości wtórnych. Dociekania te uzupełnia analiza mechanistycznych przesłanek jego koncepcji, za sprawą których zasługuje ona na miano „śmieciowej teorii sensorium”. W części drugiej, analizuję argumenty na rzecz materialistycznej (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  17. Sprzeciw sumienia w zawodzie farmaceuty. Badanie opinii farmaceutów na temat klauzuli sumienia.Justyna Czekajewska, Dominik Langer & Ewa Baum - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):171-198.
    Streszczenie Klauzula sumienia została wprowadzona do obszaru prawnych regulacji międzynarodowych w związku z uchwałą Rady Europy o nr 1763 z dnia 7 października 2010 r. Zgodnie z treścią dokumentu istnieje przyzwolenie odstąpienia od wykonania określonego świadczenia medycznego ze względu na zastrzeżenia moralne (religijne lub światopoglądowe) zgłaszane przez przedstawicieli opieki zdrowotnej. W przepisach polskiego prawa medycznego powołanie się na zasadę klauzuli sumienia jest dozwolone, ale wyłącznie dla lekarzy, pielęgniarek i położnych. Farmaceuci są pozbawieni tej możliwości. Jednak wykonywanie niektórych czynności zawodowych budzi (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   1 citation  
  18. Perypatetycy, spagirycy i boyleaniści (Zbigniew Pietrzak, Roberta Boyle’a teoria nauk empirycznych (Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021), ss. 256). [REVIEW]Adam Grzeliński - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):211-220.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  19. Przyroda w siedemnastowiecznym laboratorium (Radosław Kazibut, Filozofia przyrody i przyrodoznawstwa Roberta Boyle’a (Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019), ss. 205). [REVIEW]Adam Grzeliński - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):221-230.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  20.  1
    Dwa pokolenia szkoły lwowsko-warszawskiej: Tadeusz Czeżowski (1889-1981) i Zbigniew Jordan (1911-1977).Stefan Konstańczak - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):125-146.
    Artykuł w całości nawiązuje do dotąd niepublikowanej korespondencji Tadeusza Czeżowskiego z emigracyjnym filozofem Zbigniewem Jordanem zachowanej w rękopisach w zasobach archiwalnych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ich korespondencja trwała blisko 40 lat i jest dowodem, że nawet przymusowa powojenna emigracja nie zrywała więzów łączących filozofów związanych ze szkołą lwowsko-warszawską. Choć Czeżowski i Jordan należeli do dwóch różnych pokoleń tej szkoły, to wspólne zainteresowania naukowe i podobne zapatrywania polityczne spowodowały, że ich więź, choć tylko korespondencyjna, była w pewnym sensie wyjątkowa, bo (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  21. Relacja między filozofią a retoryką w koncepcji Giovanniego Pico della Mirandoli.Iwona Krupecka - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):7-14.
    Artykuł stanowi próbę analizy listu Pico della Mirandoli O języku filozofów, skierowanego do Hermolausa Barbara. W pierwszej części tekstu zaprezentowano kontekst sporu, czyli znamienne dla epoki napięcie między filozofią a retoryką, oraz krytykę filozofii scholastycznej z perspektywy humanistów. Uwyraźnienie stanowiska Barbara pozwala uchwycić sedno sporu z Pikiem, mianowicie:jakiej prawdy – prawdy o czym – powinniśmy poszukiwać? Do analizy stanowiska Pika posłużyły wypreparowane z jego tekstu opozycje: wnętrze/zewnętrze, prawda/pozór, rozum/zmysły i popędy, filozofia/retoryka-sofistyka, człowiek rozumny/człowiek pospolity. Pozwala to uchwycić myśl Pika jako (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  22. Nadzieja skowana niepewnością. Wokół myśli Lwa Szestowa.Jacek Aleksander Prokopski - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):75-95.
    NADZIEJA SKOWANA NIEPEWNOŚCIĄ WOKÓŁ MYŚLI LWA SZESTOWA W artykule, odwołując się do egzystencjalnych przemyśleń Lwa Szestowa nad ludzkim losem, Bogiem i przeznaczeniem świata, nie zapominając o rosyjskiej duszy filozofa, starano się uwyraźnić problem ludzkiej nadziei. Nadziei, która odnajdywana jest w prawdach opartych na sprzecznościach. Nie są to bowiem abstrakcyjne, wypolerowane prawdy rozumu, lecz prawdy egzystencjalne, rządzące się szczególnymi prawidłami. Mianowicie takimi, które spoczywają poza obszarem pewności naszej egzystencji. W tym sensie oczywiste jest, iż myśliciel żąda od filozofii rzeczy niemożliwej, by (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  23. Wierność prawdzie warunkiem bycia podmiotem moralnym.Porównanie koncepcji Tadeusza Stycznia i Alaina Badiou.Julia Rejewska - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):147-169.
    Współczesna etyka coraz rzadziej odwołuje się do kategorii prawdy – z tego powodu zainteresowanie budzić może każda propozycja etyczna, której twórca umieszcza kategorię prawdy w samym jej centrum. Na gruncie polskim taką etyką prawdy jest teoria Tadeusza Stycznia (1931-2010), w której prawda ma charakter normatywny. Do normatywnej mocy prawdy w etyce, choć rozumie on prawdę w zupełnie inny sposób, odwołuje się także francuski filozof Alain Badiou (ur. 1937). Zarówno w myśli Stycznia, jak i Badiou zagadnienie prawdy jest ściśle związane z (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  24. O pojęciu interpretacji w filozofii. Uwagi metodologiczne.Jarosław Rolewski - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):199-207.
    Odczyt wygłoszony podczas 517. posiedzenia Oddziału Toruńskiego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego w dniu 13 stycznia 2022 roku.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  25. Edward Dembowski (1822-1846) – krytyk filozofii eklektycznej.Zenon Roskal - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):97-124.
    W artykule przedstawiam koncepcję eklektyzmu wypracowaną przez Edwarda Dembowskiego na tle współczesnych jego koncepcji i typologizacji. Interpretuję eklektyzm Dembowskiego jako achroniczną, trójpostaciową postawę filozoficzną, która staje się pojęciowym narzędziem dającym się wykorzystać w historii filozofii do charakterystyki dokonań filozofów w różnych epokach, ale także do uwypuklenia i bardziej precyzyjnego ujęcia tego, co w filozofii jest oryginalne i nowe.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  26. Galileusz i rozróżnienie między jakościami pierwotnymi a wtórnymi (I). Argument superesencjalistyczny.Bartosz Żukowski - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):25-49.
    Wprowadzone w Wadze probierczej rozróżnienie między jakościami pierwotnymi i wtórnymi było dotychczas analizowane niemal wyłącznie z historycznej perspektywy. Niniejszy artykuł, pierwszy z dwóch planowanych, ma na celu nadrobienie tych zaległości poprzez systematyczną, teoretyczną analizę głównego argumentu użytego przez Galileusza do sformułowania tej dystynkcji. W pracy zrekonstruowano główne kroki tego argumentu, a także zidentyfikowano i omówiono leżące u jego podstaw presupozycje epistemologiczne i ontologiczne, z których najistotniejsza i najbardziej oryginalna okazała się zasada superesencjalistyczna, implikująca współzależność między istotnością i realnością własności ciała (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  27. Od metafizycznej neutralności do metafizyki problemów. Status metafizyki w filozofii Husserla.Piotr Łaciak - 2022 - Ruch Filozoficzny 78 (1):51-74.
    Od metafizycznej neutralności do metafizyki problemów. Status metafizyki w filozofii Husserla Streszczenie Artykuł prezentuje przejście filozofii Husserla od psychologii fenomenologicznej do fenomenologii transcendentalnej jako zwrot metafizyczny. Husserlowska fenomenologia przedtranscendentalna jako deskryptywna analiza fenomenów mentalnych wyklucza wszelkie metafizyczne pytania dotyczące istnienia świata zewnętrznego, podczas gdy fenomenologia transcendentalna nie jest metafizycznie neutralna, ponieważ ma za zadanie odsłonięcie ostatecznego sensu świata w jego faktycznym istnieniu. Z jednej strony, zgodnie z pierwszeństwem ejdetycznych możliwości przed rzeczywistością, fenomenologia transcendentalna jako nauka ejdetyczna poprzedza metafizykę jako naukę (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  28.  10
    Transparency, Values and Trust in Science.Konstantina Antiochou & Stathis Psillos - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):73-94.
    Current debates over inductive risk and the role of values in science have largely revolved around the question of the moral responsibilities of scientists: Do scientists have the duty to consider the potential non-epistemic consequences of theories they advocate and, if yes, what values should be taken into account in decision-making? The paper discusses two different – though potentially complementary – responses to this question: a) H. Douglas’s view that scientists should avoid causing reckless or negligent harm to others as (...)
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  29.  2
    The Approach of the Exact Sciences and Philosophy Towards the Looming Climate Change Disaster.Helena Ciążela - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):41-56.
    This paper analyses the attitude of the contemporary philosophy to the problems associated with increasingly radical diagnoses concerning anthropogenic climate changes that may lead the human civilization on Earth to a global catastrophe. One can identify three approaches to this issue in contemporary philosophy: involvement in the breakthrough taking place; evaluation of the change process from an axiological perspective or ignoring the evolving phenomena on the grounds that it is not possible to define them meaningfully from the perspective of theoretical (...)
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  30.  1
    What Intellectual Ethics for Contemporary Science? Perspectives of Virtue Epistemology.Dominik Jarczewski - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):23-40.
    In face of unethical incidents that threaten the world of science, a question of the necessity and a possible shape of intellectual ethics has been raised. The article argues that advantages of virtue epistemology make it more attractive than other models of intellectual ethics. To that purpose, it reviews alternative models for intellectual ethics, analyses and criticises deontological approach and demonstrates the virtues of the virtue approach. As problems with implementation of virtue ethics have been put against that approach, the (...)
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  31.  1
    Goals and Values in Education and Upbringing – Historical Contexts.Jacek Kulbaka - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):57-72.
    The text contains information on the history of pedagogical thought. The author’s intention was to show universal goals and educational values and ideals throughout history.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  32.  5
    Non-cognitive Values: A Warrant of the Rationality and Responsibility of Science.Agnieszka Lekka-Kowalik - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):11-22.
    Although the presence of cognitive values in science has been accepted for half a century, until recently it was claimed that the presence of non-cognitive values threatened the rationality and objectivity of science and it was a sign of a scientist’s weakness. This view appeared to be correct when cognitive and non-cognitive values were treated dichotomously, and science was seen as a set of theories and procedures. The analysis of science as a social practice shows however that this dichotomy cannot (...)
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  33.  1
    Academic Ethos in the Times of the McDonaldisation of Universities – a Few Reflections on the Consequences of the Economisation and Financialisation of Science.Krystyna Nizioł - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):113-131.
    Historically, universities not only played an educational and research role, but also created culture. It was also expressed by the academic ethos. At the same time, along with the advancement of the globalisation of economic processes, there is a tendency to apply the market approach in their case, which results in the economisation and financialisation of science. The clash of these two worlds, i.e. the academic ethos embedded in academic values ​​and the economic approach to the functions of universities, is (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  34.  1
    Science and Responsibility. About the Role of Values in Science.Łukasz Rąb - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):7-10.
    The introduction to the current quarterly issue.
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  35.  2
    Problem of Social Responsibility of Laboratory Sciences.Marek Sikora - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):133-151.
    The classic approach to science is dominated by the belief that science is a form of cognitive activity that focuses on constructing theories to describe and explain the phenomena and processes found in the world. Due to the fulfilment of the criteria of intersubjective communicability and controllability, theories are considered to be objective products of research activity that do not bear social responsibility for their applications. In this paper, the issue of social responsibility of science is addressed both from the (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  36.  1
    A Philosophical Analysis of the Recent Controversy about “Islamo-leftism” in French Academia.Philippe Stamenkovic - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):153-173.
    In February 2021, the French Minister of Higher Education and Research, Frédérique Vidal, ordered an inquiry – to be led by the French National Centre for Scientific Research – about the alleged “Islamo-leftism” which, according to her, was corrupting French academia. Vidal's concern was, purportedly, to distinguish “what falls under academic research and what falls under militancy and opinion”. She had in mind, in particular, recent interdisciplinary fields in the social sciences, such as Postcolonial Studies. Her statements caused a controversy (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  37.  3
    The Importance of Evaluative Thinking and the Excess of Scientific Effectiveness - Inspirations from Henryk Elzenberg’s Thought.Katarzyna Łukaszewska - 2022 - Ruch Filozoficzny 77 (4):95-112.
    The dynamics of changes in science inevitably, but also increasingly urgently begins to include ethical reflection. These issues include such problems as: the gap between the prestige of scientific and didactic activity, building scientific achievements solely through the prism of their carrying capacity, or the lack of influence of science on social and cultural life. The dominant role in shaping teaching standards is played by such phenomena as parameterization, indexing, coefficients or accreditation, while the normative space of scientific activity is (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
 Previous issues
  
Next issues